II GSK 2136/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabella Janson /sprawozdawca/ Małgorzata Rysz /przewodniczący/ Marcin Kamiński Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Inspekcja sanitarna Sygn. powiązane III SA/Gl 45/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-03-17 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 par. 4, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 104 par. 1 i 2, art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2021 poz 195 art. 25 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "V." Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 45/21 w sprawie ze skargi "V." Sp. z o.o. w [...] na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma przekazującego sprawozdanie z badań laboratoryjnych produktu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "V." Sp. z o.o. w [...] na rzecz [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 17 marca 2021r., sygn. akt III SA/Gl 45/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę V. Sp. z o. o. w Wałczu (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach (dalej też: "ŚP WIS" ,"organ") z 2 grudnia 2020r., nr NS-HŻŻiPU.906.12.2020 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. z art. 104 § 2 k.p.a. oraz art 134 zd. 1 k.p.a. polegające na oddaleniu wniesionej skargi oraz uznaniu wniesionego odwołania za niedopuszczalne oraz niezakwalifikowaniu zaskarżonego aktu (czynności) jako decyzji administracyjnej, gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów winno doprowadzić do wniosku, że wniesione odwołanie złożone zostało od decyzji administracyjnej, a w konsekwencji jego odrzucenie naruszyło art. 104 § 2 k.p.a. oraz art 134 zd. 1 k.p.a., co w dalszej konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi, zamiast jej uwzględnieniem. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów oraz wniosku skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem strony skarżącego uchybił Sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że Sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż Sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, lub jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznanie jego zasadności mogłoby bowiem wykluczyć możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle ważkie, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z: 22 czerwca 2016r., sygn. akt I GSK 1821/14, 6 marca 2019r., sygn. akt II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza uzasadnienie omawianego zarzutu w rozpatrywanej skardze kasacyjnej. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób wystarczająco logiczny przedstawia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie w jakim Sąd I instancji uznał stanowisko organów za zgodne z prawem. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, lecz ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do zarzutów skargi w kwestach mających istotne znaczenie w sprawie poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada zatem warunkom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć też należy, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. określają kompetencje Sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ ich naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka przewidzianego w ustawie nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepis określający samo rozstrzygnięcie. Art. 151 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze "wynikowym" regulującymi jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi. Przepis ten kształtuje zakres orzekania w odniesieniu do skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tego przepisu niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych lub materialnych, którym Sąd uchybił. Ewentualne naruszenie w zakresie ustalenia podstaw do oddalenia lub uwzględniania skargi następuje w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Kontroli tej Sąd dokonuje w oparciu o konkretne przepisy p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2022r., sygn. akt III OSK 5055/21, źródło CBOSA). Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oznacza przede wszystkim, że Sąd dokonujący kontroli legalności zaskarżonego aktu nie stwierdził żadnej kwalifikowanej wady skutkującej sankcją nieważności oraz że nie wystąpiło takie naruszenie przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2022r., sygn. akt III OSK 5380/21, źródło CBOSA). Art. 151 p.p.s.a. zatem nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2022r., sygn. akt III OSK 5055/21, źródło CBOSA). W takiej sytuacji nie można zatem przyjąć, że doszło w sprawie do obrazy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wedle którego postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym naruszenie wskazanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłoby postanowienie o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłoby uzasadniać zastosowanie przez Sąd I instancji środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. i art. 134 zd. 1 k.p.a. W świetle art. 104 § 1 i 2 k.p.a., zasadą jest, że organ administracji publicznej (czy inny podmiot działający na tej podstawie) załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Decyzja administracyjna jest władczym, jednostronnym oświadczeniem woli organu, opartym na przepisach prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (strony) w indywidualnie oznaczonej sprawie. Powszechnie pod pojęciem decyzji rozumie się takie oświadczenie woli organu administracyjnego, które wywiera skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, bądź w sferze stosunku administracyjnoprawnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013r., sygn. akt I OPS 4/13 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Decyzję ujmuje się jako akt o charakterze materialnym i procesowym. Decyzją w znaczeniu materialnym jest kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organu administracyjnego, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający sprawę konkretnie oznaczonej osoby fizycznej lub prawnej (tak m.in. uchwała Sądu Najwyższego z 5 lutego 1988r., sygn. akt III AZP 1/88 (OSPiKA z 1989r., nr 3, poz. 59). Decyzja w znaczeniu procesowym załatwia sprawę administracyjną (kończy ją) na gruncie przepisów formalnych. W praktyce i doktrynie przyjęto minimalne składniki pozwalające na uznanie pisma za decyzję administracyjną. Są nimi: oznaczenie organu administracyjnego wydającego decyzję, wskazanie jej adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ (tak: J. Borkowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, 1989r., str. 506, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 1994r., sygn. I SAB 54/93 z glosą B. Adamiak i J. Borkowskiego (OSP 1995/11/222).). Te okoliczności wyraźnie wskazują, iż decyzja administracyjna może być wydana tylko w sprawie administracyjnej oraz skierowana do konkretnie wskazanej strony i rozstrzygać władczo o jej prawach lub o obowiązkach. Jest bowiem formą rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej i zapada w postępowaniu administracyjnym; konkretyzuje autorytatywną wypowiedzią normę prawa administracyjnego (p. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2014r., sygn. akt II GPS 3/13, publ. jw.). W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że na zakwalifikowanie aktu do kategorii decyzji administracyjnych nie ma wpływu nazwa tego aktu (m.in. M. Dyl (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015r. i powołane tam orzeczenia). Przepisy prawa, dla określenia tej samej formy prawnej (decyzji administracyjnej), posługują się różnymi określeniami, np. decyzja, zezwolenie, pozwolenie, orzeczenie, zgoda, koncesja, cofnięcie koncesji, zarządzenie, nakaz, przyznanie, ustalenie odszkodowania, wyłączenie, ustalenie warunków, a czasami nie używają w ogóle tego rodzaju zwrotów. Z tego względu, użyta w przepisach nazwa aktu administracyjnego kończącego postępowanie administracyjne nie jest istotna dla jego właściwej kwalifikacji. Istotne są natomiast te jego elementy, które pozwalają na odróżnienie decyzji administracyjnej od innych aktów administracyjnych, tj. nierozstrzygających indywidualnych spraw co do ich istoty. O charakterze aktu prawnego powinna przeto przesądzać jego treść, a nie forma (tak również: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2014r., sygn. akt I OSK 898/13, publ. jw.). Z tego względu pismo niemające wyraźnej formy decyzji jest decyzją administracyjną, jeżeli pochodzi od organu administracji publicznej, skierowane jest na zewnątrz i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach podmiotów administrowanych w sprawie indywidualnej. Wydanie decyzji merytorycznej wiąże się z rozstrzygnięciem sprawy, czyli ukształtowaniem sytuacji prawnej podmiotów administrowanych w sferze prawa materialnego. Należy zauważyć, że przepisy materialnego prawa administracyjnego określają sytuację prawną jednostki, posługując się dwiema podstawowymi metodami: po pierwsze, przepis prawa określa prawa lub obowiązki jednostki bezpośrednio je kształtując, co wyłącza dopuszczalność ich konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej, po drugie, dla określenia praw i obowiązków konieczna jest konkretyzacja właściwego organu administracji publicznej. Przyjmuje się, że jeżeli przepis prawa nie wprowadza innej formy czynności prawnej organu administracji publicznej, konkretyzacji tej organ dokonuje w formie decyzji administracyjnej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2007r., sygn. akt I OSK 568/06, czy też wyroki tego Sądu z 3 lipca 2013r., sygn. akt I OSK 2210/12, 8 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 1006/10, publ. jw.), co wynika z założenia zawartego w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (tak wyrok NSA z 20 lutego 2018r., I OSK 1908/17 - Wyrok NSA dostępne w Internecie). Nadto, art. 104 k.p.a. formułuje zasadę załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych przez wydanie decyzji, zatem wyłączenie takiej formy załatwiania określonych spraw musi być wyraźne, natomiast nie można go domniemywać (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lutego 2007r.,sygn. akt VI SA/WA 2106/06, publ. jw.). Jednocześnie domniemanie formy decyzji administracyjnej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy istnieją normy administracyjnego prawa materialnego, które określają treść działania organu administracji publicznej (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 marca 2007r., sygn. akt I OSK 657/06, 7 grudnia 2011r., sygn. akt I OSK 30/11, publ. jw.). Zasadnie wskazał WSA, iż pismo PPIS w T. informujące stronę o wynikach badań laboratoryjnych i zawartej w sprawozdaniu z badań uwadze dotyczącej oznakowania badanej próbki nie jest, władczym rozstrzygnięciem organu. Zawiera prośbę o wypowiedzenie się w kwestii oznakowania badanego wyrobu w postaci soku z marchwi. Sprawozdanie z badań zostało sporządzone na formularzu, który składa się m.in. z części Informacja o próbkach badanych i Wyniki badań. W ramach tej pierwszej zawiera odrębną rubrykę Znakowanie i tu widnieje zapis o zgodności z wymogami rozporządzenia nr 1169/2011. Kontrolę i pobranie próbek organ prowadził zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy z 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 2021r., poz.195). Kontrola była prowadzona z urzędu i w zakresie działania organu - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. W przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności kontrolowanej jednostki, mogących mieć wpływ na stan zdrowia lub życie ludzi, państwowy inspektor sanitarny, niezależnie od przysługujących mu środków, o których mowa w art. 27-28 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zawiadamia o stwierdzonych uchybieniach kierownictwo kontrolowanej jednostki lub jednostkę albo organ powołany do sprawowania nadzoru nad tą jednostką (art. 30 ust. 1). Jednostka organizacyjna lub organ, do którego skierowano zawiadomienie, jest obowiązany w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, powiadomić o podjętych i wykonanych czynnościach właściwego państwowego inspektora sanitarnego (ust.3). Przepis ten w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania, co wynika z treści spornego pisma. Również nie miał zastosowania przepis art. 27c ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Organ podkreślał, że pismo było wyłącznie informacją dla producenta o ustaleniach kontroli, którą objęto jego produkt w zakresie mikrobiologii i znakowania. W tym celu pobrano próbki, które poddano badaniu. Sprawozdanie z badań zostało sporządzone zgodnie z wymogami art. 27b ustawy i wydanego na jego podstawie rozporządzenia wykonawczego. Z kolei skarżąca mogła w wyznaczonym jej terminie wyrazić swoje stanowisko w kwestii oznakowania jej wyrobu w postaci soku. Przesłanie spornego pisma, nie jest tożsame z zawiadomieniem skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego ani o jego prowadzeniu. Również prowadzenie kontroli nie spełnia tego wymogu. Tylko negatywne wyniki kontroli oparte na ustaleniach faktycznych poczynione w jej toku mogły być podstawą do wszczęcia postępowania przez uprawniony organ, którym jest PIS w W. z racji siedziby skarżącej. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Artykuł 134 k.p.a. nie określa, jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności środka zaskarżenia, wynikają one jednak z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność środka zaskarżenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że regulacja ustanowiona w art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu drugiej instancji określanego w doktrynie prawa mianem wstępnego rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ drugiej instancji jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu drugiej instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniu skarżącej nie doszło do władczego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej skarżącej. Nie nałożono na nią żadnego obowiązku. Jedynie poproszono o wypowiedzenie się w określonym terminie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r., poz. 1935).
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 2136/21
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.