II GSK 2111/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organy prawidłowo ustaliły strony postępowania w sprawie kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, mimo rozbieżności w dokumentach.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym za usterki techniczne pojazdu i niewskazanie zarządzającego transportem. Sąd I instancji uchylił decyzję organu, uznając, że strony postępowania nie zostały prawidłowo ustalone. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły strony, a kierowca swoim oświadczeniem i podpisem pod protokołem kontroli potwierdził wykonywanie przewozu na rzecz skarżących, mimo rozbieżności w dokumentach BDO i licencji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję GITD w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji uznał, że organy nie dopełniły obowiązku prawidłowego ustalenia strony postępowania, wskazując na rozbieżności między danymi w dokumentach BDO (podmiot "A.-T. A. Ś.-K.") a danymi skarżących (spółka "S." s.c.). NSA uchylił wyrok WSA, podzielając stanowisko organu. Sąd kasacyjny uznał, że kierowca, podpisując protokół kontroli bez zastrzeżeń, potwierdził wykonywanie przewozu na rzecz skarżących, mimo okazania dokumentu BDO wskazującego inny podmiot. Podkreślono, że protokół kontroli ma walor dokumentu urzędowego i jego ustalenia mogą być obalone jedynie przez wykazanie naruszenia prawa przy jego sporządzaniu, a nie przez kwestionowanie zawartych w nim ustaleń bez przedstawienia dowodów ich nieprawidłowości. NSA zwrócił uwagę, że skarżący nie kwestionowali swojej legitymacji procesowej ani ustaleń organów na żadnym etapie postępowania administracyjnego ani w skardze do WSA. Dodatkowo, kopia umowy wypożyczenia pojazdu wraz z kierowcą, złożona przez skarżących w postępowaniu sądowym, nie spełniała wymogów formalnych (brak poświadczenia zgodności z oryginałem przez uprawnioną osobę), co dyskwalifikowało ją jako dowód. NSA uznał, że organy prawidłowo ustaliły strony postępowania, a rozbieżności w dokumentach nie dawały podstaw do uchylenia decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji prawidłowo ustalił stronę postępowania. Podpisanie przez kierowcę protokołu kontroli bez zastrzeżeń, mimo rozbieżności w dokumentach, stanowiło podstawę do dalszych czynności organu i nie dawało podstaw do uznania, że strony zostały wadliwie ustalone.
Uzasadnienie
Kierowca, podpisując protokół kontroli bez zastrzeżeń, potwierdził wykonywanie przewozu na rzecz skarżących. Rozbieżności w dokumentach BDO i licencji nie były wystarczające do podważenia ustaleń organu, zwłaszcza w sytuacji braku kwestionowania przez skarżących swojej legitymacji procesowej na wcześniejszych etapach postępowania. Kopie dokumentów złożone bez poświadczenia zgodności z oryginałem nie mogły stanowić dowodu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (22)
Główne
u.t.d. art. 87 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Pomocnicze
u.t.d. art. 10 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 28
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 76 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 76a § 2
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 48 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 48 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. art. 69 § 1
Ustawa o odpadach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły strony postępowania, a kierowca swoim oświadczeniem i podpisem pod protokołem kontroli potwierdził wykonywanie przewozu na rzecz skarżących. Kopia umowy wypożyczenia pojazdu, niepoświadczona zgodnie z wymogami, nie mogła stanowić dowodu podważającego ustalenia organu. Wskazanie innego podmiotu w systemie BDO nie jest decydujące dla ustalenia wykonawcy przewozu, gdy inne dowody wskazują inaczej.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji błędnie ocenił materiał dowodowy, uznając, że organ nie ustalił właściwie stron postępowania.
Godne uwagi sformułowania
protokół kontroli ma walor dokumentu urzędowego nie kwestionowali ustaleń organów w zakresie strony postępowania kopia dokumentu niepotwierdzona za zgodność z oryginałem nie może stanowić dowodu nie mieli wpływu na prawidłowość danych zamieszczonych w potwierdzeniu wystawienia karty przekazania odpadów w systemie BDO
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Dąbek
sędzia
Marek Krawczak
sędzia del.WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stron postępowania w sprawach transportowych, znaczenie protokołu kontroli, dopuszczalność dowodów w postępowaniu administracyjnym i sądowym, interpretacja przepisów o transporcie drogowym i odpadach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście transportu drogowego i odpadów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowań administracyjnych – prawidłowego ustalenia stron. Pokazuje, jak ważne są dowody z protokołów kontroli i jakie są konsekwencje błędów formalnych przy składaniu dokumentów.
“Kto jest stroną w sprawie? NSA wyjaśnia znaczenie protokołu kontroli i błędów formalnych.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2111/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Odpady
Sygn. powiązane
III SA/Łd 1164/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-08-03
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 87.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 10 par. 1; art. 28; art. 76 par.1; art. 76a par. 2.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 48 par. 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2022 poz 699
art. 69 ust. 1.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del.WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 1164/21 w sprawie ze skargi E. Ś., M. Ś.-wspólnicy Z. R. K. "S." s.c. M. Ś., E. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 października 2021 r. nr BP.501.1283.2021.1278.GR4.95198 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2. zasądza solidarnie od E. Ś. i M. Ś. - wspólników Z. R. K. "S." s.c. M. Ś., E. Ś. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1.490 (jeden tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2022 r., uwzględnił skargę E. Ś. i M. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 października 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylając tą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 czerwca 2021 r. , a także orzekając o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w wyniku przeprowadzonej w dniu 21 kwietnia 2021 r. na drodze krajowej nr. S3, kontroli zespołu pojazdów składającego się z ciągnika wraz z naczepą, którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, którym wykonywany był w imieniu i na rzecz skarżący przewóz rzeczy, stwierdzono niewskazanie, na żądanie właściwego organu, zarządzającego transportem, któremu powierzono kierowanie operacjami transportowymi, poddanymi kontroli oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne.
Ustalenia te stały się podstawą decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 25 czerwca 2021 r., którą nałożono na skarżących karę w wysokości 7.000 zł za naruszenia lp.1.13 i lp. 9.2. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j Dz. U. z 2021 r., poz. 919 zm., dalej: u.t.d.).
Główny Inspektor Transportu Drogowego, objętą skargą decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ w zakresie naruszenia z lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazał, że zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Elektronicznym Przedsiębiorców Transportu Drogowego do posiadanego przez M. Ś. uprawnienia został zgłoszony jako zarządzający transportem sam skarżący, natomiast do uprawnienia posiadanego przez E. Ś. zgłoszono M. Ś. i S. K.. Skarżący prowadzą działalność w formie spółki cywilnej. W związku z tym strony wezwane zostały do wskazania, kto pełnił funkcję zarządzającego transportem w spółce. Organ stwierdził, że wezwanie to pozostało bez odpowiedzi wobec czego zaistniały podstawy do nałożenia kary z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 1.13 załącznika nr 3 do u.t.d.
W zakresie naruszenia z lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że w trakcie kontroli pojazdu o nr rej. [....], na podstawie badania organoleptycznego stwierdzono usterki w postaci pęknięcia oraz poważnego pęknięcia przez całą szerokość tarcz hamulcowych z prawej i lewej strony pojazdu. Zauważył, że tego typu usterki kwalifikowane są jako poważne i niebezpieczne. Wobec tego zasadnym było nałożenie kary za to naruszenie, w kwocie 2.000 zł.
W ocenie organu, w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., z uwagi na okoliczność nieprzedstawienia przez strony żadnych dowodów, że do naruszenia doszło w okolicznościach, których nie mogły przewidzieć i na które nie miały wpływu.
Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że okazała się ona zasadna z przyczyn innych niż w niej podniesione.
W ocenie Sądu, organ wszczynając postępowanie w tej sprawie nie dopełnił należycie wymogu prawidłowego ustalenia strony postępowania administracyjnego. Przedwcześnie i bez dokładnego przeanalizowania stanu faktycznego sprawy przyjęto, że stronami są E. Ś.i M. Ś., jako wspólnicy spółki "S." s.c.
Sąd I instancji wskazał, że podczas kontroli kierowca okazał dokument, z którego wynikało, iż w dniu 21 kwietnia 2021 r. - w dacie przeprowadzenia kontroli pojazdu o nr. rej. [....] od godz. 8.03 pojazd ten realizował transport na rzecz podmiotu "A.-T. A. Ś.-K.". Sąd zauważył, że organ I instancji wskazał, że na okazanym przez kierowcę dokumencie przewozowym - BDO widniał przewoźnik "A.-T. A. Ś.-K." i brakowało na nim nazwy firmy tożsamej z nazwą umieszczoną na okazanym przez kierowcę wypisie z licencji ("S." s.c.). Zauważył również, że w przypadku obu przedsiębiorstw, "S." s.c. i "A.-T. A. Ś.-K." w bazie BDO w dziale VII "Transportujący odpady" widnieje kod odpadu wpisanego do okazanej do kontroli karty BDO, czyli 19 12 12 Inne odpady. Zatrzymany do kontroli kierowca wykonywał więc przewóz zgodny z wpisem do rejestru BDO. Sąd stwierdził, że organ I instancji nie analizował przy tym, czy omawiana okoliczność ma znaczenie dla określenia, kto w sprawie jest stroną postępowania, przyjmując, że są nią skarżący na podstawie tego, że nie odnieśli się oni do rozbieżności w przedkładanych organowi wyjaśnieniach, a ponadto w kierowanych do organu pismach używano w nagłówku danych firmy: Z. R. K. "S." S.C., E. i M. Ś. – wspólnicy sp. cywilnej, co zdaniem organu wskazywało na tą spółkę, jako stronę postępowania. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zaaprobował ustalenia organu I instancji, gdyż nie podejmował na tą okoliczność dodatkowych czynności i nie wywodził własnych wniosków.
Podsumowując, Sąd I instancji uznał, że organy obu instancji nie dopełniły obowiązku należytego ustalenia podmiotu bezspornie będącego stroną postępowania administracyjnego.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Główny Inspektor Transportu Drogowego, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania. tj:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 28 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że organ nie ustalił właściwie stron postępowania, podczas gdy ustalenia organu w zakresie wykonawcy przewozu drogowego oparte były o dowody z okazanych do kontroli wypisów z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr [...] udzielonej M. Ś. i nr [...] udzielonej E. Ś., które zostały potwierdzone protokołem kontroli mającym walor dokumentu urzędowego, podpisanym przez kierowcę bez zastrzeżeń, a których to dowodów wiarygodność nie została podważona przez skarżących, którzy na etapie postępowania administracyjnego i złożenia skargi nie kwestionowali ustaleń organów w zakresie strony postępowania;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 28 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że dla ustalenia, kto był wykonawcą kontrolowanego przewozu, znaczenie ma kopia umowy wypożyczenia samochodu wraz z kierowcą zawartej między skarżącymi a A. Ś. – K. "A. – T." przesłana przez skarżących dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku, podczas gdy kopia dokumentu niepotwierdzona za zgodność z oryginałem zgodnie z art. 76a k.p.a. nie może stanowić dowodu w sprawie uzasadniającego ponowne prowadzenie postępowania wyjaśniającego, nadto najem pojazdu poddanego kontroli nie przesądza o tym, że najemca był wykonawcą przewozu z dnia kontroli, w szczególności w sytuacji okazania do kontroli przez kierowcę, który miał zostać na gruncie powyższej umowy wraz pojazdem "wypożyczony" A. Ś. – K., wyłącznie wypisów z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr [....] udzielonej M. Ś. i nr [...] udzielonej E. Ś. oraz potwierdzenia przez kontrolowanego kierowcę w drodze podpisania protokołu kontroli bez zastrzeżeń, że wykonywał przewóz w imieniu skarżących, a nie w imieniu A. Ś. – K.;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 28 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że dla oceny, kto był wykonawcą kontrolowanego przewozu, znaczenie ma kopia umowy wypożyczenia samochodu wraz z kierowcą zawartej między skarżącymi a A. Ś. – K. "A. – T." przesłana przez skarżących dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku, podczas gdy na etapie postępowania administracyjnego i na etapie skargi skarżący nie kwestionowali swojej legitymacji procesowej biernej, a zatem przedłożenie dokumentu w formie kopii dopiero na etapie postępowania sądowego należy uznać za mające na celu wyłącznie przedłużenie postępowania i doprowadzenie do przedawnienia karalności, a nie dążenie do osiągnięcia prawdy obiektywnej;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w zw. z art. 28 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że dla oceny, kto był wykonawcą kontrolowanego przewozu, znaczenie ma wskazanie w potwierdzeniu wystawienia karty przekazania odpadów w systemie BDO jako transportującego "A. – T." A. Ś. – K., podczas gdy zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 699, zwanej dalej ustawą o odpadach) kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, w tym przypadku C. Z. G. C.-[...], a nie skarżący, którzy nie mieli wpływu na prawidłowość danych zamieszczonych w potwierdzeniu wystawienia karty przekazania odpadów w systemie BDO.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie albowiem trafnie wskazuje ona na wadliwość wydanego przez Sąd I instancji wyroku uchylającego decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 października 2021 r.
Podstawą uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołanego rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Transportu drogowego było stwierdzenie, iż ten nie poczynił wystarczających i koniecznych na tle wynikających z materiału dowodowego sprawy, ustaleń w zakresie podmiotu (strony) wobec którego powinno toczyć się postępowanie w przedmiocie nałożenia kary. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że przedwcześnie organ uznał za strony postępowania E. Ś. i M. Ś. - wspólników spółki "S." s.c., podczas gdy materiał dowodowy nie dawał w tym zakresie pewności, albowiem w dokumencie BDO widniał inny podmiot - "A.-T. A. Ś.-K.".
Organ nie zgadzając się z oceną Sądu I instancji, wskazał, że zgromadzony w sprawie administracyjnej materiał dowodowy wskazywał na to, że podmiotami odpowiedzialnymi za stwierdzone podczas kontroli naruszenie byli wymienieni E. Ś. i M. Ś., zaś przedłożony przez skarżących w toku postępowania sądowego dokument – umowy wypożyczenia samochodu nie mógł przesądzać o wadliwym ustaleniu przez organ stron postępowania administracyjnego. Zdaniem organu wątpliwość, a co za tym idzie stwierdzone przez Sąd I instancji naruszenie przepisów postępowania, nie wynikała również z posiadanego przez kierowcę podczas przeprowadzonej kontroli, dokumentu BDO.
Mając powyższe na uwadze, w świetle analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocenianego w aspekcie stanowiska Sądu I instancji oraz zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, podzielić należy stanowisko organu, że w sprawie nie zaistniały wątpliwości co do stron postępowania administracyjnego, wszczętego w związku z ujawnionym naruszeniem wymogów, jakie należy spełnić wykonując transport drogowy.
Niewątpliwym jest, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, iż istotnie okazane przez kierującego podczas kontroli dokumenty mogły nasuwać wątpliwości, na czyją rzecz wykonywany był przewóz odpadów. Kierowca bowiem okazał wypis z licencji nr [...] wydany dla E. Ś.. Okazał również dokument przewozowy BDO nr [...]/[...]/[...]/[....]/[...], z którego wynikało, że pojazd ten realizował transport (przewóz) na rzecz podmiotu "A.-T. A. Ś.-K.".
Analiza akt sprawy administracyjnej, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie wskazuje, aby rozbieżność ta dawała podstawy do stwierdzenia, że organ wadliwie ustalił stronę postępowania.
Wskazania wymaga, że art. 87 ustawy o transporcie drogowym, określając obowiązek posiadania i okazania określonych tym przepisem dokumentów, wskazuje również na obowiązek przedsiębiorcy wyposażenia kierowcy wykonującego przewóz w odpowiednie do rodzaju wykonywanego przewozu dokumenty. I tak w ustępie 1 punkcie 1 powołanego przepisu, określono, że kierowca wykonując transport drogowy powinien posiadać wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. W punkcie 3 podpunkcie f) określono natomiast wymóg, że wykonując przewóz drogowy rzeczy, kierowca ma obowiązek posiadania dokumentów związanych z przewożonym ładunkiem, a także dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, w tym w odniesieniu do transportującego odpady wydane przez właściwy organ potwierdzenie posiadania numeru rejestrowego, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, o ile wpis do rejestru jest wymagany.
W stanie faktycznym sprawy, wynikającym z analizy zgormadzonego materiału dowodowego, wynika, o czym była już mowa i co jest istotą niniejszej sprawy, że kierowca podczas kontroli posiadała wypis z licencji wydany skarżącej oraz dokument wymagany przy przewozie odpadów (BDO), w którym figurował inny niż strony podmiot. Wskazania wymaga, na co słusznie zwrócił uwagę organ w motywach skargi kasacyjnej, że kierowca okazując wymienione dokumenty, oświadczył do protokołu, że przewóz wykonywał na rzecz skarżących. Co istotne, a co wynika z protokołu kontroli, kierowca w chwili zatrzymania do kontroli wykonywał przewóz drogowy po rozładunku towaru. Nie wskazał również na okoliczność aby przewóz z towarem wykonywał na rzecz innego niż skarżący podmioty - na rzecz podmiotu wymienionego w dokumencie BDO. Co również istotne, sporządzony przez kontrolujących protokół został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Okoliczność ta, pomimo istniejącej pierwotnie wątpliwości co do podmiotu, na rzecz którego faktycznie wykonywany był przewóz odpadów, była podstawą do dalszych czynności podjętych przez organ, a zmierzających do rozwiania tejże wątpliwości. Jak bowiem wynika z dalszej analizy akt sprawy, na co zwrócił również uwagę Sąd I instancji, organ I instancji poczynił ustalenia w zakresie posiadania przez skarżących uprawnień do wykonywania transportu odpadów i posiadania przez nich stosownego wpisu w rejestrze BDO.
Zauważyć należy, że ustalenia odnośnie wpisu skarżących w rejestrze BDO stały się podstawą umorzenia przez organ I instancji postępowania w zakresie wymogów, jakie ustawa o transporcie drogowym nakłada na przedsiębiorców i kierowców w związku z wykonywaniem przewozu odpadów. Organ uznał bowiem, że kierowca wykonywał, po rozładunku, przewóz zgodny w wpisem w rejestrze BDO.
Jak zasadnie zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej, na etapie postępowania przed organem I instancji, zawracał on uwagę na niezgodność danych transportującego wskazanych w potwierdzeniu wystawienia karty przekazania odpadów w systemie BDO z danymi wykonawców przewozu wynikającymi z okazanych do kontroli wypisach z licencji. Pomimo tego, skarżący nie podjęli działań zmierzających do wykazania lub choćby wskazania, który z podmiotów był faktycznie wykonującym sporny przewóz. Próby tej, a więc próby zakwestionowania prawidłowości ustalenia podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, skarżący nie podjęli również na etapie postępowania odwoławczego. Również we wniesionej do Sądu skardze, skarżący nie wskazywali na naruszenie art. 28 k.p.a., którego skutkiem było wydanie decyzji wobec podmiotów, które nie były stronami postępowania administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu – podmiotami, które nie ponosiły odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Podsumowując tą część rozważań, mając na uwadze treść protokołu oraz okoliczność skorzystania przez strony z prawa określonego w art. 10 § 1 k.p.a., wskazania wymaga, że w sprawach związanych z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym protokół kontroli pojazdu ma szczególne znaczenie z dwóch powodów. Jest on potwierdzeniem faktów w konkretnej chwili, zasadniczo niemożliwych do powtórnego ustalenia oraz jest, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumentem urzędowym przewidzianym przez ustawę. To powoduje, że korzysta on z "podwyższonej" mocy dowodowej w zakresie jego treści. Oczywiście fakty w nim ustalone mogą być obalone przez stronę, ale przez wykazanie sporządzenia tego dokumentu z naruszeniem prawa, a nie kwestionowanie zawartych w nim ustaleń bez przedstawienia dowodu ich nieprawidłowości. Zatem w tym zakresie strona powinna uczestniczyć aktywnie w postępowaniu, a nie tylko twierdzić, że ustalenia faktyczne sprawy są niepełne i niewłaściwie ocenione (por. wyrok z dnia 3 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 6/20). Jak już stwierdzono, kluczowy dla sprawy protokół kontroli i wynikające z niego ustalenia, nie były przez skarżących kwestionowane. Nie kwestionowano również na żadnym etapie postępowania administracyjnego i we wniesionej do Sądu skardze, kwestii podmiotu, wobec którego powinno być prowadzone postępowanie i wobec którego wydane zostały decyzje organów obu instancji.
Wobec powyższego brak było podstaw do stwierdzenia, aby organy inspekcji drogowej wadliwie ustaliły strony przeprowadzonego postępowania w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Za okoliczność przemawiającą za wadliwością ustalenia strony postępowania w sprawie nie przemawia również, jak wskazuje to Sąd I instancji, przedłożona przez skarżących kopia umowy wypożyczenia samochodu wraz z kierowcą, która to umowa miałaby wskazywać, że podmiotem faktycznie wykonującym w dniu kontroli przewóz była "A.-T. A. Ś.-K.".
Zwrócić w tym zakresie należy uwagę na okoliczność, którą trafnie podnosi organ w skardze kasacyjnej, że zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a., zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Tożsamy wymóg określa art. 48 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.
Wskazana umowa wypożyczenia pojazdu wraz z kierowcą z dnia 19 kwietnia 2020 r. złożona została przez stronę w formie jej kopii, którą za zgodność z oryginałem poświadczyli sami skarżący. Tak złożony w toku postępowania przed Sądem I instancji dokument nie spełniała wymogu, o którym mowa w powołanym art. 48 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji nie poświadcza on w sposób bezsprzeczny faktycznego istnienia samej umowy jak i zapisów w niej zawartych. Skoro zaś dokument ten nie jest dokumentem pewnym, poświadczającym zgodność jego treści z istniejącym oryginałem, wynikająca z niego treść nie powinna być przedmiotem oceny względem innych dowodów zgromadzonych w sprawie. Brak było zatem podstaw, jak uczynił to Sąd I instancji, do wyciągania z jego treści wniosków, które w połączeniu ze zgromadzonym w sprawie administracyjnej materiałem dowodowym poddawały w wątpliwość prawidłowość ustalenia stron postępowania administracyjnego.
Zasadne jest również stanowisko kasatora, wynikające z zarzutu pomieszczonego w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej, w którym wskazuje na nieprawidłowe przyjęcie, że dla oceny, kto był wykonawcą kontrolowanego przewozu, znaczenie mało wskazanie w potwierdzeniu wystawienia karty przekazania odpadów w systemie BDO podmiotu, który ma wykonywać przewóz odpadów.
Mając na uwadze treść art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach, który stanowi, że kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje odpady do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie miejsc zbierania odpadów lub miejsc przetwarzania odpadów, przed rozpoczęciem ich transportu, podzielić należy pogląd skarżącego kasacyjnie organu, że skarżący nie mieli wpływu na prawidłowość danych zamieszczonych w potwierdzeniu wystawienia karty przekazania odpadów w systemie BDO. Nie mieli również możliwości zweryfikowania danych zamieszczonych w tym dokumencie przed rozpoczęciem przewozu.
Jakkolwiek dokument BDO okazany podczas kontroli mógł i wywołał wątpliwości co do podmiotu, na rzecz którego był wykonywany przewóz, to na tle pozostały zgromadzonych w sprawie dowodów nie dawał on podstaw do uznania, że sporny przewóz mógł być wykonywany na rzecz innego niż skarżący podmiotu. Zaważyć przy tym należy, że sam Sąd I instancji wskazał, że: "(...) przedstawiona karta przekazania odpadów w systemie BDO nie świadczy, że przewoź faktycznie wykonywany był na rzecz Pani A. Ś.-K.".
Reasumując, na tle poczynionych w sprawie ustaleń, w tym ustaleń faktycznych wynikających z protokołu kontroli oraz bierności dowodowej skarżących w zakresie ustalenia stron postępowania administracyjnego, za nieuzasadnione uznać należy stanowisko Sądu I instancji ległe u podstaw uchylenia objętej skargą decyzji.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Admiracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku.
Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd I instancji dokona oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat stwierdzonych naruszeń będących podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć oraz z uwzględnieniem podniesionych w skardze zarzutów i stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę.
O kosztach postępowania, jak w punkcie 2 sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz.1935).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI