II GSK 2068/22

II GSK 2068/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Dziedzic
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Łd 333/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-07-06
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 92a, art. 92c ust. 1pkt 1, lp. 6.1.3. załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 73 i art. 74, art. 76 § 1, art. 77 1, art. 80 art. 107 § 3, art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 49 § 1 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 29, art. 141 § 4, art. 151, art. 174, art. 184, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 333/22 w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 lutego 2022 r. nr BP.501.929.2021.1834.RZ9.170293 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. T. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 6 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 333/22 oddalił skargę P. T. (dalej: Skarżący, Przedsiębiorca, Strona) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 4 lutego 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, nałożonej w wysokości 10.500 zł na postawie art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.; dalej: u.t.d.), Ip. 6.1.3, Ip. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. za naruszenia: podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystaniu z tego urządzenia lub przedmiotu (lp. 6.1.3. zał. nr 3 do u.t.d.); naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu – za każdy pojazd (lp. 6.3.8. zał. nr 3 do u.t.d.), stwierdzone podczas kontroli drogowej, przeprowadzonej [...] marca 2021 r. na dk 77 w miejscowości R. nad S., samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...]wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...].
Z powyższym wyrokiem nie zgodził się Przedsiębiorca i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając to orzeczenie w całości. Orzeczeniu zarzucił:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329. z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :
a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie wyroku i nieodniesienie się przez Sąd do wszystkich zarzutów stawianych decyzji administracyjnej w skardze, przez co uzasadnienie Sądu nie poddaje się kontroli kasacyjnej,
b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że organy administracji w sposób wystarczający zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały prawidłowej oceny tych dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi, podczas gdy organy administracyjne obu instancji nie rozpatrzyły w sposób prawidłowy i wyczerpująco całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności wyjaśnień i dokumentów przedstawionych przez skarżącego kasacyjnie w piśmie z 29 marca 2021 r. i w konsekwencji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz okoliczności warunkujących przypisanie stronie odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie 6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d.,
c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że organ II instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu i nie poinformował strony o zakończeniu postępowania odwoławczego i zamiarze wydania decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy, a przez to uniemożliwił wypowiedzenie się stronie przed wydaniem decyzji, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do oddalenia skargi wobec uznania, że organ w istotny sposób nie naruszył przepisów postępowania,
d) art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. i 29 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd wezwania Organu do uzupełnienia braków formalnych pisma w postaci odpowiedzi na skargę poprzez przedłożenie odpisu pełnomocnictwa dla doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wraz z odpowiedzią na skargę, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia skarżącego realnej możliwości dokonania oceny prawidłowości i zakresu umocowania pełnomocnika Organu i nadania odpowiedzi na skargę prawidłowego biegu oraz uwzględnienia stanowiska Organu przy rozpatrywaniu wniesionej skargi;
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i niewyjaśnienie w sposób dostateczny z jakich przyczyn Sąd odmówił jego zastosowania, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący kasacyjnie jako podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło w skutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.
Wobec powyższych zarzutów wnosił o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; zasądzenie od Organu na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu powołał argumenty na poparcie zarzutów.
Organ – GITD w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie od Skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz wnosił o skierowanie sprawy na rozprawę.
Obecny na rozprawie pełnomocnik organu wnosił jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów tej skargi. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. Oznacza to, że NSA ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Przed oceną zarzutów skargi kasacyjnej wymaga natomiast przypomnienia, że w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej.
W kontrolowanej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przyczyny nieważności postępowania sądowego, jak również nie stwierdzono podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdził, że nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu nie została przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniona.
W tym miejscu należy zauważyć, że mimo zaskarżenia wyroku WSA w całości, to zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły ustaleń oraz oceny prawnej dotyczących naruszenia określonego w lp. 6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d. -podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu – sankcjonowanego karą 10.000 zł.
Przed dokonaniem oceny zarzutów, przede wszystkim zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaznaczenia wymaga, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także – co istotne – wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 174 pkt 1 i 2 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; opublikowana, podobnie jak niżej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zajęcie przez sąd I instancji odmiennego stanowiska niż prezentowane przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Z kolei co do zarzutu braku odniesienia się przez WSA do wszystkich wskazanych przez Skarżącego w skardze zarzutów (por. s. 6 skargi kasacyjnej), w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez sąd I instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (por. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1683/17).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu określonemu w art. 141 § 4 p.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu i kontrolę instancyjną orzeczenia. To, że Skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego (por. s. -6-7 skargi kasacyjnej), ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa, jak na s. 12 -13 skargi kasacyjnej (por. wyroki NSA z: 26 listopada 2014r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).
Wymaga podkreślenia, że zarzuty wykazujące braki uzasadnienia wyroku Sądu I instancji podnoszone w pkt 1 ppkt a) petitum skargi (przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, s. 5-7) zostały powtórzone w ramach zarzutów zgłoszonych w pkt 1 ppkt b) – naruszenia przepisów postępowania i pkt 2 – naruszenia przepisów prawa materialnego, co należy odczytać, że kwestie te, mające stanowić braki uzasadnienia wyrokuWSA, zostały poddane kontroli Sądu I instancji i znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu jego wyroku.
Co do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez WSA wskutek akceptacji uchybień procesowych organów przepisom: art. 7, art. 77 1, art. 80 art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.) w zakresie zebrania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwego przypisania Stronie naruszenia z lp. 6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d., należy przypomnieć, że przypisane Skarżącemu naruszenia zostały stwierdzone podczas kontroli drogowej przeprowadzonej [...] marca 2021 r. Przedsiębiorca ustaleń tej kontroli, zawartych w protokole kontroli sporządzanym podczas kontroli, podpisanym bez uwag przez kierowcę, nie podważał. Oczekiwał natomiast przeprowadzenia kolejnego dowodu – przeprowadzenia oględzin magnesu i sporządzenia z tej czynności protokołu w trybie art. 67 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a. (s. 9 uzasadnienia), który nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestia użycia przez kierowcę magnesu podczas kontrolowanego przejazdu została opisana jednoznacznie w protokole kontroli drogowej (k.-1-4 akt adm.) oraz przez przesłuchanego w trakcie kontroli w charakterze świadka kierowcy –M. K. (por. protokół z przesłuchania świadka, k. -13-14), nie kwestionowanych przez Przedsiębiorcę. Należy przypomnieć, co stwierdził WSA (k.- 12 uzasadnienia wyroku), że protokół kontroli, o którym mowa w art. 74 u.t.d., w sprawach związanych z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym ma szczególne znaczenie, gdyż jest potwierdzeniem zastanych faktów w konkretnej chwili, zasadniczo niemożliwych do powtórnego ustalenia oraz jest, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumentem urzędowym przewidzianym przez ustawę. To powoduje, że korzysta on z "podwyższonej" mocy dowodowej w zakresie jego treści. Oczywiście fakty w nim ustalone mogą być obalone przez stronę, ale przez wykazanie sporządzenia tego dokumentu z naruszeniem prawa, a nie kwestionowanie zawartych w nim ustaleń bez przedstawienia dowodu ich nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 3 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 6/20). Strona nie podejmowała działań mających na celu podważenie protokołu kontroli.
Nie można więc mówić o naruszeniu przez organ jego powinności podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego rozpatrzenia oraz oceny całego materiału dowodowego sprawy oraz przedstawionych w sprawie dowodów (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.), skoro zgromadzone dowody: protokół kontroli drogowej, zeznania świadka, wydruki z karty kierowcy i tachografu jednoznacznie wskazywały na popełnienie naruszenia z lp. 6.1.3. zał. nr 3 do u.t.d.
Przepis art. 32 ust. 1 zd. pierwsze rozporządzenia 165/2014 stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy, a w ust. 3 z kolei, że zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu; każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona; w pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Należy jednocześnie wyjaśnić, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem na gruncie art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, jest ona bezwzględna, obiektywna, co oznacza, że powstaje przez sam fakt zaistnienia bezprawności - naruszenia zakazu lub nakazu określonego w przepisie prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 17 maja 2022r., sygn. akt II GSK 1980/18).
Wobec tego, zgłoszone przez Skarżącego w piśmie z 29 marca 2021 r. okoliczności mogły być co najwyżej rozpatrywane w ramach przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., co organy i Sąd I instancji uczyniły (s. 15-17 uzasadnienia wyroku).
Przedstawione przez Stronę okoliczności: prawidłowe zorganizowanie pracy kierowcy, który przejazd zaczął po weekendowym, prawidłowym wypoczynku, brak zgody na użycie magnesu przez kierowcę, ukaranie kierowcy karą nagany za opisane naruszenie, fakt, że kierowca miał zawartą z Przedsiębiorcą umowę na okres próbny – miały wskazywać na prawidłową organizację pracy w przedsiębiorstwie Skarżącego i dochowanie przez niego należytej staranności. Zdaniem Strony okolicznością nadzwyczajną miało być także to, że występowała pandemia COVID-19.
Zasadnie organy oceniły powyższe okoliczności jako nie mieszczące się w hipotezie art. 92c ust. 1pkt 1 u.t.d., stanowiącym, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Z powołanego przepisu wynika, że na podmiocie, o którym w nim mowa, spoczywa w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ciężar dowodu w zakresie odnoszącym się do wykazania, że rzeczywiście nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a więc innymi słowy ciężar wykazania, że - co trzeba podkreślić - uczynił wszystko zgodnie z prawem, że nie mógł zrobić nic więcej, zaś to zrobił, pozwalało mu pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie naruszy prawa (por. wyroki NSA z: 26 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 1358/23; 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 504/17; 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 361/19). Przy czym przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., to są okoliczności i zdarzenia o takim charakterze, których podmiot wykonujący przewóz nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu, czyli wyłącznie sytuacje i zdarzenia nieoczekiwane oraz nadzwyczajne. Przesłanki te nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć (por. wyrok NSA z: 26 listopada 2025 r., sygn. akt II GSK 593/23; 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 1132/19; w sprawie II GSK 361/19).
Wobec powyższego Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów. Gdy chodzi o organizację pracy w przedsiębiorstwie, Skarżący nie wytłumaczył, dlaczego kierowca stosując magnes pozbawiał się wynagrodzenia wskutek braku rejestracji czasu pracy i narażał na dodatkową odpowiedzialność (został na niego nałożony mandat karny). Do tego, gdy chodzi o pandemię Covid-19, warunki wykonywania przewozu były Stronie znane i nie uległy zmianie w stosunku do tych, panujących przed pandemią. Strona nie wykazała wpływu tego stanu na kontrolowany przewóz, a tym bardziej w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Wobec powyższego zarzuty zgłoszone w pkt 1) ppkt a) i pkt 2) petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nietrafne.
Nieuzasadniony okazał się także zarzut postawiony w pkt 1) ppkt c) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Sformułowana w art. 10 § 1 k.p.a. (Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.) zasada czynnego udziału stron w postępowaniu oznacza, że organ ma obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), ma umożliwić stronom aktywne uczestnictwo w postępowaniu m.in. poprzez dostęp do akt sprawy ( art. 73 i art. 74 k.p.a.) oraz umożliwić zgłaszanie wniosków dowodowych ( art. 78 k.p.a.), a także umożliwić wypowiedzenie się na temat zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji (art. 81 k.p.a.). W postępowaniu odwoławczym zasada ta oznacza nałożenie na organ obowiązku powiadomienia strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem przed wydaniem decyzji, w szczególności obowiązek taki istnieje w przypadku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a. (organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję). Nadto przy wielości stron postępowania, organ ma obowiązek powiadomienia stron o wniesieniu odwołania. Dopiero tak prowadzone postępowanie odwoławcze stanowi realizację zasady czynnego udziału strony i uchybienie tym standardom może stanowić podstawę uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji jednakże pod warunkiem, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tymczasem w sprawie jedyną stroną był Skarżący kasacyjnie, który na etapie postępowania odwoławczego nie formułował żadnych wniosków dowodowych ani nie podnosił, że takie wnioski zamierza zgłosić. Również organ odwoławczy nie prowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a rozstrzygnięcie oparł na dowodach zgromadzonych w postępowaniu przed organem I instancji, z którymi Przedsiębiorca został zapoznany i pouczony o uprawnieniach z art. 10 § 1 k.p.a. (por. zawiadomienie organu I instancji o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego z [...] marca 2021 r.) i co do których zajął stanowisko w piśmie z 29 marca 2021 r. Zatem trudno mówić w tym przypadku o naruszeniu w postępowaniu odwoławczym przepisu art. 10 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10).
Nadmienić, że zakres kontroli organu odwoławczego wynika z art. 138 k.p.a., a Przedsiębiorca był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika już w postępowaniu przed organem I instancji.
Nie jest skuteczny zarzut zgłoszony w pkt 1) ppkt d) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 49 § 1 w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a. Przede wszystkim Skarżący nie wykazał wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Z akt sądowych wynika, że pełnomocnikowi Skarżącego miała zostać dwukrotnie przesłana odpowiedź GITD na skargę: raz przez-GITD według zapisów w odpowiedzi na skargę i drugi raz – przez WSA przy piśmie z 4 maja 2022 r. (z.p.o., k.- 31 akt sąd.). Pełnomocniczka Skarżącego ani w piśmie z 19 maja 2022 r. (k.-19 akt sąd.), ani na dalszym etapie postępowania przed Sądem I instancji nie podważała prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa pełnomocnikowi organu. Niezależnie od powyższego pełnomocnictwo dla r.pr. T. B. reprezentującego organ odwoławczy było prawidłowe.
Z powyższych powodów skargę kasacyjną Przedsiębiorcy należało oddalić na mocy art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł w oparciu o art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym radcy prawnego, który reprezentował GITD tylko na rozprawie odwoławczej, ale nie sporządzał i nie wnosił odpowiedzi na skargę kasacyjną.