II GSK 2055/21

II GSK 2055/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
II SA/Go 345/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-06-09
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92c ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk. z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Go 345/21 w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 stycznia 2021 r. nr BP.501.1991.2020.1278.GR4.472 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I.
Decyzją z 7 września 2020 r. znak WITD.DI.0152.IV0184/47/20 Lubuski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1, 7, 11 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm. - dalej jako UTD) oraz lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy, nałożył na T. D. (dalej jako skarżący) karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Jak wyjaśnił, 25 sierpnia 2020 na punkcie kontroli Droga ekspresowa [...] - MOP [...], został zatrzymany do kontroli samochód DAF o nr rej. [...] wraz z naczepą marki KRONE o nr rej. [...], którym kierował skarżący. W trakcie kontroli kierowca a zarazem przedsiębiorca okazał wszystkie wymagane dokumenty. Stwierdzono jednak, że ciągnik siodłowy nie posiada ważnego badania technicznego. W dowodzie rejestracyjnym widnieje data upływu terminu badania technicznego - 23.08.2020. Dane te potwierdzono w Centralnej Ewidencji Pojazdów.
II.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z 28 stycznia 2021 r. znak BP.501.1991.2020.1278.GR4.472, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Lubuskiego WITD.
Odnosząc się do stanowiska strony, wskazującej, że zgodnie z informacją ze strony Ministerstwa Infrastruktury z powodu pandemii został przedłużony okres ważności pozwoleń czasowych i tablic rejestracyjnym, a pojazd w okresie przedłużonej ważności powinien spełniać wymogi z art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ odwoławczy wskazał, że powyższe przedłużenie dotyczy jedynie pozwoleń czasowych i nie ma odniesienia do ważności badań technicznych pojazdu. Strona powinna była przeprowadzić badanie techniczne pojazdu w wymaganym terminie czyli do 23.08.2020 r.
III.
Wyrokiem z 9 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Go 345/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę strony.
Za błędne uznano stanowisko skarżącego, że zachodzi potrzeba umorzenia postępowania z uwagi w brak stosownej informacji o wprowadzeniu przepisów prawa unijnego, czyli przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2020/698 z 25 maja 2020 r. ustanawiającego szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID-19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów świadectw, licencji zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu (Dz.U.UE.L2020.165.10).
W myśl art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia, niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy. Niezależnie od art. 8 dyrektywy 2014/45/UE i pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, ważność świadectw zdatności do ruchu drogowego, których data ważności przypada między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużoną o okres siedmiu miesięcy.
W myśl art. 5 ust. 5 ww. rozporządzenia, jeżeli w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r. państwo członkowskie nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COVID-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia, państwo to może - po poinformowaniu Komisji - podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 i 2. Komisja informuje o tym pozostałe państwa członkowskie i publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 18 ww. rozporządzenia, weszło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Rozporządzenie stosuje się od 4 czerwca 2020 r. Na podstawie art. 5 ust. 5 rozporządzenia, w dniu 29 maja 2020 r. Polska przekazała Komisji informację dotyczącą niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia 2020/698. Informacja ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C w dniu 3 czerwca 2020 r. (zob. Dz.U.UE.C2020.1831.1). W tej sytuacji w dniu przedmiotowej kontroli przedsiębiorca, który został ukarany, jak również organy inspekcji zobowiązane były stosować się do przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczących terminów okresowych badań technicznych pojazdów.
Z chwilą ogłoszenia ww. informacji w sposób prawem przewidziany adresaci przepisów, a w tym skarżący, uzyskali faktyczną możliwość dostępu do informacji o niestosowaniu przez Polskę art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698.
IV.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł T. D., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.:
▪ art. 92c ust. 1 pkt 1 UTD poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć;
2. przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:
▪ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z. art. 92c ust. 1 pkt 1 UTD poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem, że zaistniały przesłanki do zakończenia postępowania nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł,
▪ art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem, że spełnione zostały przesłanki nałożenia kary pieniężnej na stronę w sytuacji, gdy nie miała ona wpływu na powstanie naruszeń.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie w całości sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
V.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
VI.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego.
VII.
Zarzuty skargi kasacyjnej są w istocie względem siebie komplementarne, co uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Strona upatruje bowiem naruszeń prawa materialnego i procesowego w wadliwej ocenie stanu faktycznego przez WSA i braku wzięcia pod uwagę okoliczności, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia w związku z niedostatecznym poinformowaniem o nie skorzystaniu przez Rzeczpospolitą Polską, na podstawie art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698, z możliwości stosowania przepisów tego aktu w zakresie przedłużenia ważności badań technicznych. Ponadto zarzuty strony bazują na jej przekonaniu, że została wprowadzona w błąd komunikatem Ministerstwa Infrastruktury, co do przedłużenia ważności czasowej rejestracji. Uzasadnia to zdaniem skarżącej tezę, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 UTD.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że wskazany przepis prawa odnosi się do udokumentowanych przez przewoźnika, bowiem ciężar dowodu spoczywa na nim, wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Siłą rzeczy zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 UTD wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. braku wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Jako naturalny, w kontekście powyższego, jawi się więc wniosek, że okolicznościami tymi, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, anormalne, odbiegające od standardowych stanów rzeczy, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
Na tle ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego nie może być wątpliwości, że strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała przesłanki egzoneracyjnej z art. 92c ust. 1 pkt 1 UTD.
Nie jest usprawiedliwieniem w tym zakresie powoływany fakt braku dostatecznej wiedzy skarżącego o nie stosowaniu przez Rzeczpospolitą Polską odstępstwa z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2020/698. Z jednej bowiem strony skarżący wskazuje, że jest świadomy możliwości wynikającej z tego przepisu prawa, wdrożonej prawodawstwem unijnym, z drugiej zaś twierdzi, że nie wiedział o stanowisku Rzeczpospolitej Polskiej w tym zakresie, która skorzystała z art. 5 ust. 5 ww. rozporządzenia (znajdującego się w tej samej jednostce redakcyjnej). Nie można zatem w sposób uzasadniony bronić tezy, że z jednej strony skarżący wie o przepisie prawa unijnego, wydłużającym ważność badań technicznych, a więc dla niego - co do zasady korzystnym - z drugiej zaś nie wie nic na temat art. 5 ust. 5 i stanowiska Polski.
Nie jest także zasadne powoływanie się na błąd skarżącego co do prawa, który miał rzekomo wywołać komunikat Ministerstwa Infrastruktury (por. k. 36 akt administracyjnych).
W odniesieniu do powyższego podkreślić należy, że komunikat dotyczył "Wydłużenia ważności czasowej rejestracji pojazdu" nie zaś wydłużenia ważności badań technicznych wszystkich pojazdów.
Zgodnie z brzmieniem art. 74 ust. 1 i 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu z daty przeprowadzonej kontroli), czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Czasowej rejestracji dokonuje się przy tym:
1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu;
2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia:
a) wywozu pojazdu za granicę,
b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest oczywiste, że wykonywany przez skarżącego przejazd nie był realizowany w warunkach "czasowej rejestracji pojazdu". Skarżący nie skontrolował bowiem posiadanych dokumentów (dowodu rejestracyjnego), co doprowadziło do zaistnienia naruszenia, bowiem wykonywał transport pojazdem, który nie miał aktualnego badania technicznego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).