II GSK 2043/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą wpisu na listę adwokatów. J. L., były sędzia, wnioskował o wpis na listę adwokatów, dołączając wymagane dokumenty. Okazało się jednak, że był on skazany dyscyplinarnie na złożenie z urzędu sędziego za przewinienie polegające na użyciu obraźliwych słów i uszkodzeniu samochodu poszkodowanego, a także prawomocnie skazany karnie za przestępstwo uszkodzenia mienia. Mimo że skazanie karne uległo zatarciu, Minister Sprawiedliwości uznał, że skarżący nie spełnia wymogu nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, zgodnie z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze. WSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że popełniony czyn świadczy o braku odpowiednich cech moralno-etycznych. Skarżący zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze) oraz przepisów postępowania. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zawód adwokata jest zawodem zaufania publicznego, a wymogi nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu muszą być rygorystycznie badane. Nawet po zatarciu skazania karnego, fakt popełnienia czynu naruszającego porządek prawny, zwłaszcza o charakterze umyślnym i rażącym, musi być brany pod uwagę. NSA zaznaczył, że choć utracona rękojmia może być odzyskana, wymaga to aktywnego działania kandydata i wykazania pozytywnej prognozy, czego J. L. nie udowodnił. Opinie współpracowników z okresu pełnienia funkcji sędziego nie odzwierciedlały jego aktualnego wizerunku. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych skazań i postępowań dyscyplinarnych, a także znaczenia faktów społecznych mimo zatarcia skazania.
Dotyczy specyficznej sytuacji kandydata na adwokata, który był wcześniej sędzią i popełnił poważne przewinienia dyscyplinarne i karne. Ocena rękojmi jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy popełnienie czynu naruszającego porządek prawny, nawet po zatarciu skazania karnego, wyklucza spełnienie przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, popełnienie czynu naruszającego porządek prawny, nawet po zatarciu skazania, musi być brane pod uwagę przy ocenie kandydata na adwokata, ponieważ nie niweczy potrzeby uwzględniania faktu jego popełnienia, zwłaszcza gdy czyn był rażący i świadczył o umyślnym lekceważeniu porządku prawnego.
Uzasadnienie
Zawód adwokata jest zawodem zaufania publicznego, a wymogi nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu są kluczowe. Fakt popełnienia czynu, nawet po zatarciu skazania, stanowi istotny element oceny kandydata, ponieważ zatarcie skazania ma skutki prawne, ale nie wymazuje obiektywnie istniejących faktów. Organ nadzoru ma prawo badać wszystkie okoliczności, które mogą podważać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, w tym zdarzenia, które stanowiły podstawę wydania wyroku skazującego.
Czy opinie współpracowników z okresu pełnienia funkcji sędziego mogą stanowić dowód aktualnego wizerunku kandydata na adwokata, jeśli kandydat był wcześniej skazany dyscyplinarnie i ukarany za poważne przewinienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opinie współpracowników z okresu pełnienia funkcji sędziego, zwłaszcza jeśli dotyczą okresu przed lub w trakcie postępowania dyscyplinarnego, nie mogą stanowić wystarczającego dowodu aktualnego wizerunku kandydata, jeśli nie odzwierciedlają jego obecnej postawy i kroków podjętych w celu rehabilitacji po utracie rękojmi.
Uzasadnienie
Po utracie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego, jej odbudowa wymaga aktywnego działania kandydata i wykazania pozytywnej prognozy. Opinie z przeszłości, nieodzwierciedlające aktualnej postawy i niepotwierdzone innymi dowodami, nie są wystarczające do wykazania spełnienia wymogu nieskazitelnego charakteru i rękojmi.
Przepisy (20)
Główne
Prawo o adwokaturze art. 65 § pkt 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Wymaga nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Ocena tych przesłanek uwzględnia całokształt zachowania kandydata, w tym zdarzenia, które stanowiły podstawę skazania, nawet po jego zatarciu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oceny dowodów przez sąd administracyjny.
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dotyczy przewinień dyscyplinarnych sędziów.
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa uszkodzenia mienia.
k.k. art. 107 § § 4a
Kodeks karny
Dotyczy zatarcia skazania.
Ustawa o Radzie Ministrów art. 37 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów
Dotyczy wykonywania zadań przez ministrów przy pomocy sekretarzy i podsekretarzy stanu.
Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości nr 139/17/BM z dnia 11 kwietnia 2017 r. art. 5 § ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2
Określa zakres czynności członków kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości.
Prawo o adwokaturze art. 66 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Dotyczy przesłanek wpisu na listę adwokatów.
Prawo o adwokaturze art. 68 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Dotyczy przesłanek wpisu na listę adwokatów.
Prawo o adwokaturze art. 69a § ust. 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Dotyczy przesłanek wpisu na listę adwokatów.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek brania z urzędu pod uwagę nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 82 § § 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Obowiązki sędziego dotyczące godności urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Sprawiedliwości ma prawo do badania wpisu na listę adwokatów pod kątem wszystkich wymagań wynikających z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze. • Fakt popełnienia czynu naruszającego porządek prawny, nawet po zatarciu skazania, musi być brany pod uwagę przy ocenie kandydata na adwokata. • Zatarcie skazania nie niweczy potrzeby uwzględniania faktu popełnienia czynu, zwłaszcza gdy był on rażący i świadczył o umyślnym lekceważeniu porządku prawnego. • Odbudowa utraconej rękojmi wymaga aktywnego działania kandydata i wykazania pozytywnej prognozy, czego skarżący nie udowodnił.
Odrzucone argumenty
Przesłanki wpisu na listę adwokatów w postaci 'nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania, dającego rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata' mogą zostać sprowadzone do oceny jednorazowego zachowania, bez konieczności badania tegoż zachowania przez pryzmat całej drogi życiowej skarżącego. • Sytuacja z dnia 30 września 2012 r. powinna być oceniona li tylko jako incydent, nie rzutujący na możliwość wykonywania przez Skarżącego zawodu adwokata. • Uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA nie odniosło się do argumentów skargi, co skutkowało błędnym ustaleniem, że skarżący nie spełnia przesłanek wpisu na listę adwokatów.
Godne uwagi sformułowania
zawód adwokata jest zawodem zaufania publicznego • nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata • zatarcie skazania w rozumieniu prawnokarnym na gruncie postępowania administracyjnego nie oznacza, że zachowanie takie nie miało miejsca • zachowanie to nadal istnieje jako fakt społeczny i winno być przedmiotem oceny • raz utracona rękojmia jest utracona na zawsze. Istnieje możliwość odzyskania cechy nieskazitelnego charakteru, jednakże nie jest to prawo o charakterze bezwarunkowym.
Skład orzekający
Małgorzata Rysz
przewodniczący
Cezary Pryca
sędzia
Marek Krawczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych skazań i postępowań dyscyplinarnych, a także znaczenia faktów społecznych mimo zatarcia skazania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kandydata na adwokata, który był wcześniej sędzią i popełnił poważne przewinienia dyscyplinarne i karne. Ocena rękojmi jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak poważnie sądy traktują wymogi nieskazitelności charakteru i rękojmi w zawodach zaufania publicznego, nawet po latach i mimo zatarcia skazań. Jest to ważna lekcja dla wszystkich aspirujących do takich zawodów.
“Były sędzia nie został adwokatem. Sąd: przeszłość dyscyplinarna i karna ma znaczenie mimo zatarcia skazania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.