II GSK 1987/21

II GSK 1987/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Gd 4/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-04-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92 ust. 1, art. 92c, lp. 6.1.2. zał. 3 do utd, lp. 6.2.1. zał 3 do utd
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant starszy asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 4/21 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 października 2020 r. nr BP.501.872.2020.1834.BD2.7765 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 4/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę
P.S. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 6 października 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z 11 lutego 2020 r. wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2140; dalej: u.t.d.) Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za następujące naruszenia:
1. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony,
2. niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującą nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Na skutek odwołania skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 6 października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożył skarżący.
Sąd pierwszej instancji opisanym na wstępie wyrokiem skargę oddalił wskazując w uzasadnieniu, że kontrolowany tachograf został zmanipulowany, umożliwiając tym samym rejestrowanie odpoczynku kierowcy w czasie, gdy pojazd faktycznie znajdował się w ruchu. Sąd uznał, że potwierdzają to dowody zgromadzone w sprawie. Organ pierwszej instancji pismem z 5 listopada 2019 r. wystąpił do producenta urządzenia z zapytaniem, czy w tachografie o numerze seryjnym: "[...]" naruszono zabezpieczenia i zmieniono jego fabryczne oprogramowanie, czy zmiana oprogramowania miała wpływ na prawidłowe funkcjonowanie tachografu, to jest umożliwiała nieuprawnioną ingerencję w proces prawidłowego rejestrowania danych cyfrowych przez urządzenie oraz wskazanie jakie elementy tachografu zostały przerobione bądź podrobione oraz jaki wpływ miało to na działanie urządzenia. W odpowiedzi z 6 grudnia 2019 r., przetłumaczonej przez tłumacza przysięgłego, producent potwierdził, że przedmiotowy tachograf został zmanipulowany poprzez wcześniejsze zmodyfikowanie oprogramowania.
Sąd nie podzielił wątpliwości skarżącego odnośnie do tożsamości tachografu poddanego ocenie przez producenta. Znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy raport danych tachografu zawierający informacje ogólne i dane techniczne potwierdza bowiem, że zapytanie organu oraz odpowiedź szwedzkiego producenta dotyczą właśnie poddanego kontroli urządzenia. Wskazany dokument niezbicie potwierdza, że wymieniony w protokole kontroli ciąg liter i liczb: "[...]/[...]", błędnie opisany numer seryjny, to w istocie jedynie numer podzespołu urządzenia, którego numer seryjny "[....]" prawidłowo wskazano w piśmie organu i odpowiedzi producenta. Sąd uznał, że ekspertyzie poddano zatem ten sam tachograf, który zainstalowany był w skontrolowanym pojeździe.
Powyższe ustalenia dotyczące tachografu potwierdzały naruszenie wymienione w załączniku nr 3 do u.t.d. lp. 6.1.2., tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony. Wysokość przewidzianej w przypadku tego naruszenia kary pieniężnej to 10 000 zł. Sąd potwierdził, że organ zasadnie i w prawidłowej wysokości nałożył przedmiotową karę.
Następnie Sąd wyjaśnił, że zebrane w sprawie dowody potwierdzały naruszenie wymienione w załączniku 3 do u.t.d. lp. 6.2.1, tj. niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Wysokość przewidzianej w przypadku tego naruszenia kary pieniężnej to 5 000 zł. Sąd potwierdził, że organ zasadnie i w prawidłowej wysokości nałożył przedmiotową karę. Kierowca bowiem wielokrotnie manipulował tachografem z zamiarem rejestracji nieprawdziwych danych. Czynności te dokonywane były nie tylko w dniu przeprowadzonej kontroli drogowej, ale częściej, np. w dniu poprzedzającym kontrolę. Ponadto w dniach 5, 6, 10, 18, 19, 25 i 28 września, a także 2 i 3 października 2019 r. nie zarejestrowano prędkości będącego w ruchu pojazdu, aktywności kierowcy, czy przebytej drogi. Kierowca, jak sam potwierdził, wielokrotnie i celowo korzystał z manipulacji tachografu cyfrowego, dzięki której rejestrował odpoczynek, zamiast czynności polegającej na prowadzeniu pojazdu. Wszystkie wymienione przypadki zostały wymienione i opisane w uzasadnieniach wydanych decyzji. Wnioski zostały wyciągnięte po skonfrontowaniu zapisanych w tachografie danych z pozostałym materiałem dowodowym. Sąd wskazał, że organ w tym celu prześledził wykonywane przez kierowcę trasy korzystając z zapisów systemu elektronicznego poboru opłat V. oraz informacje uzyskane od załadowcy w terminalu kontenerowym. Analizie poddano także kartę kierowcy oraz dokumentację przedsiębiorstwa skarżącego.
Sąd wyjaśnił, że łączna wysokość kary, zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. za dwa ww. naruszenia, prawidłowo została ograniczona do kwoty 12 000 zł.
Ponadto - wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze – w ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy oceniły materiał dowodowy stwierdzając, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały opisane okoliczności egzoneracyjne, a w szczególności przewidziana w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Stwierdzone w sprawie naruszenia są wielokrotne i powtarzają się w czasie, gdyby zatem kierowca był należycie kontrolowany przez przedsiębiorcę, to zostałyby one wyłapane i ukrócone. W ocenie Sądu skarżący nie tylko był w stanie za pomocą posiadanych środków samodzielnie i na bieżąco kontrolować realizację obowiązków i warunków w transporcie, tak aby wystąpienie kolejnych naruszeń przewidzieć i im zapobiec, ale przede wszystkim był do tego typu działania wręcz zobowiązany, lecz temu obowiązkowi nie sprostał.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Gdańsku złożył skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez petryfikowanie naruszenia przez organy:
1.1.1. art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.) poprzez dokonanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w oparciu o wynik przeprowadzonej przez producenta analizy tachografu o numerze seryjnym [...] podczas gdy w trakcie oględzin pojazdu stwierdzono, że jest w nim zainstalowany tachograf o zupełnie innym numerze seryjnym [...]/[...] (protokół oględzin z 3 października 2019 r. oraz protokół kontroli z tego dnia), a zatem z dokumentów nie wynika, by producent poddał analizie tachograf zainstalowany w skontrolowanym pojeździe skarżącego, a zatem brak jest w sprawie dowodów na ingerencję w oprogramowanie tachografu;
1.1.2. art. 7, art. 11, art. 80 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez przyjęcie w sposób sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym, że odwołujący nie wykazał, iż zostały spełnione warunki do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, a zatem zaistniały okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika, która choć ma charakter obiektywny to nie absolutny.
1.1.3. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego na okoliczność tego, czy w tachografie rzeczywiście zostało podmienione oprogramowanie, czy też to oryginalne oprogramowanie pozwala na dokonywanie manipulacji (np. przy użyciu kombinacji kodów serwisowych), bowiem informacja od producenta nie może zostać uznana za bezstronną, bowiem gdyby okazało się, że oryginalne oprogramowanie pozwala na manipulowanie tachografem wówczas wiązałoby się to z poważnymi konsekwencjami dla producenta tachografów, a jednocześnie ustalenie tej okoliczności wymagało wiadomości specjalnych.
2. W granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. obrazę prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:
2.1. art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z Ip 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez zakwalifikowanie naruszenia jako "Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony" w sytuacji, gdy stwierdzone naruszenie nie wyczerpuje znamion tego typu czynu sklasyfikowanego pod numerem 6.1.2 zał. nr 3 do u.t.d. bowiem ten typ czynu dotyczy "fizycznej ingerencji" w elementy składowe tachografu, tymczasem w trakcie kontroli nie stwierdzono fizycznej ingerencji elementy składowe tachografu,
2.2. art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z art. 92c ust 1 pkt 1 u.t.d. poprzez uznanie przewoźnika odpowiedzialnym za naruszenie sklasyfikowane pod numerem 6.1.2. zał. 3 do u.t.d. w sytuacji, gdy nie ma jakichkolwiek podstaw do uznania, że oprogramowanie zostało zmodyfikowane przez przewoźnika lub na jego zlecenie i jednocześnie organ nie wskazał jakich ewentualnych czynności mógłby dokonać przewoźnik, żeby zapobiec naruszeniu, wykryć modyfikację oprogramowania.
2.3. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez przypisanie przewoźnikowi odpowiedzialności za naruszenia za które wyłączną odpowiedzialność ponosi kierowca i na które przewoźnik nie miał wpływu i któremu nie mógł zapobiec i nie mógł ich przewidzieć. Przewoźnik tak zaplanował trasy, że przewóz mógł zostać wykonany bez jakichkolwiek naruszeń prawa. Jednocześnie organy w zaskarżonej decyzji nie wskazały jakie rzeczywiste działania może podjąć przewoźnik by zapobiec stwierdzonym naruszeniom.
2.4 art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i stwierdzone w trakcie kontroli jedno naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów zakwalifikowanie jako dwóch odrębnych naruszeń, w sytuacji, gdy jedno naruszenie w stosunku do drugiego naruszenia ma charakter czynu współukaranego i w takiej sytuacji, nie dochodzi więc do realnego zbiegu tychże naruszeń, uzasadniającego nakładanie kar za każde z nich z osobna (por. wyrok NSA z 21 lutego 2013, sygn. akt II GSK 2080/11).
Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.
III
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego. Skarga kasacyjna kwestionuje zgodność z prawem orzeczenia Sądu pierwszej instancji, który za zgodną z prawem uznał zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 6 października 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznał zarzuty zawarte w punkcie 1.1.3., 2.1, 2.2. petitum skargi kasacyjnej. Zarzuty te w istocie sprowadzają się w do zakwestionowania kwalifikacji naruszenia prawa dokonanego przez skarżącego jako przewoźnika.
NSA stwierdza, że organy prawidłowo ustaliły na podstawie dowodów takich jak protokół kontroli oraz zeznania kierowcy, że tachograf cyfrowy zamontowany w kontrolowanym pojeździe nie rejestrował prawidłowych danych i wprowadzany był przez kierowcę w tryb manipulacji w celu rejestrowania odpoczynku, kiedy faktycznie prowadzono pojazd. Protokół kontroli drogowej jest bowiem podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17). Ponadto na mocy art. 73 ust. 1 pkt 5 u.t.d. w trakcie kontroli inspektor może przesłuchiwać kontrolowanego (za którego na mocy art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. uważa się też kierującego), jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla ustaleń kontroli. W przypadku, gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej (art. 73 ust. 1a u.t.d., por. wyrok NSA z 7 marca 2017 r., II GSK 1416/15).
W niniejszej sprawie organy ustaliły przebieg transportu przedmiotowego pojazdu również na podstawie informacji wynikających z systemu elektronicznego poboru opłat V. oraz okoliczności załadunku na terenie [...], który pozwolił na ustalenie przebiegu trasy pojazdu i skonfrontowanie go z danymi zarejestrowanymi przez tachograf.
Podkreślić też należy, że organ wykonał również próby drogowe, w trakcie których tachograf został wprowadzony w tryb manipulacji. Z prób drogowych wykonano dokumentację filmową, która znajduje się w aktach sprawy. Także w trakcie wykonywanych czynności w serwisie tachografów w B. kierowca wskazał, w jaki sposób wprowadza tachograf w tryb manipulacji przy użyciu odpowiedniej kombinacji klawiszy na panelu urządzenia.
W niniejszej sprawie organy dokonały ustaleń także na podstawie dowodu w postaci opinii producenta tachografu [...] o prawidłowości jego funkcjonowania. Producent wskazał w opinii, że manipulacja w przedmiotowym tachografie polegała na wcześniejszym zmodyfikowaniu oprogramowania.
Zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdził, że tachograf cyfrowy w kontrolowanym pojeździe został zmanipulowany. Użycie kombinacji wybranych klawiszy na panelu tachografu umożliwiało kierowcy rejestrowanie postoju pojazdu, kiedy w rzeczywistości znajdował się on w ruchu.
W świetle powyższych dowodów należy uznać, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie było jedynym, tylko jednym z wielu dowodów, przy pomocy których organ ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty. Okoliczność używania zmanipulowanego tachografu była bowiem ustalona także przy pomocy innych, wymienionych powyżej, środków dowodowych.
W konsekwencji, niezasadny okazał się także zarzut zawarty w punkcie 1.1.1. petitum skargi kasacyjnej, kwestionujący tożsamość tachografu poddanego opinii przez producenta z kontrolowanym przez organy urządzeniem. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie w kontrolowanym pojeździe zainstalowany był tachograf o numerze seryjnym "[...]/[...]", zaś opinii producenta poddano tachograf o numerze seryjnym "[...]".
Z akt sprawy wynika jednak, że tachograf poddany kontroli przez organy oraz tachograf poddany opinii producenta to to samo urządzenie. Z protokołu kontroli wynika, że numer "[...]/[...]" to numer podzespołu urządzenia, którego numer seryjny "[...]" został prawidłowo wskazany w piśmie organu i odpowiedzi producenta. Skarga kasacyjna nie podważyła zatem skutecznie tego, że opiniowany przez producenta był ten sam tachograf, który zainstalowany był w kontrolowanym pojeździe.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne jest także przyjęcie za Sądem pierwszej instancji, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który został podrobiony lub przerobiony (lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) i korzystanie z tachografu skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.), zostały usankcjonowane osobno, niezależnie od siebie. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który został podrobiony lub przerobiony (lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.), dotyczy samego zmanipulowania urządzenia rejestrującego i nie zostało powiązane z gromadzeniem w czasie transportu nieprawidłowych danych. Wobec tego jedna kara musi dotyczyć podrobienia lub przerobienia tachografu, a druga zarejestrowania przez takie urządzenie nieprawidłowych danych. Obydwa naruszenia nie dotyczą ingerencji w tachograf. Dopiero bowiem konsekwencją ingerencji w konstrukcję tachografu jest nierejestrowanie na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Takiego działania nie można zatem ocenić jako naruszenia współukaranego. Zasadne zatem w takiej sytuacji i zgodne z przepisami ustawy o transporcie drogowym jest nałożenie osobnych kar za ww. naruszenia dokonane przez skarżącego jako przedsiębiorcę transportowego.
Powyższe argumenty prowadzą do wniosku, że zarzut zawarty w punkcie 2.2.4. petitum skargi kasacyjnej należało uznać za chybiony, bowiem ocena Sądu pierwszej była prawidłowa.
W konsekwencji należy uznać, że prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 w zw. z lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d. W konsekwencji powyższego na podstawie art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 w zw. z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. zasadnie nałożono na skarżącego także karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Nałożona kara pieniężna za to naruszenie jest bowiem wynikiem wielokrotnego i celowego korzystania przez kierowcę z manipulacji tachografu cyfrowego, na skutek której rejestrował odpoczynek, chociaż prowadził kontrolowany pojazd.
Niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 2.3. petitum skargi kasacyjnej, odnoszący się do zwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego i powiązany z nim zarzut zawarty w punkcie 1.1.2. petitum skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 92c u.t.d. W tym zakresie podkreślić należy, uchylenie się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz może mieć miejsce tylko przy wykazaniu przez ten podmiot nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających naruszenie prawa. Słusznie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przesłanki wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy w postaci zapewnienia przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz prawidłowych zasad wynagradzania, nie znajdują w tej sprawie zastosowania, bowiem odnoszą się do naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy. Takimi okolicznościami nie mogą też być standardowe sytuacje związane z brakiem bezpośredniej kontroli wykonującego przewóz nad kierowcą. Stwierdzić trzeba, że w niniejszym stanie faktycznym skarżący posiadał środki, które pozwalały na samodzielne i bieżące kontrolowanie realizacji obowiązków i warunków w transporcie. W aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego. Podkreślić przy tym trzeba, że w przedsiębiorstwie skarżącego naruszenia ustawy o transporcie drogowym są wielokrotne i powtarzają się. Zebrany w sprawie materiał dowodowy został prawidłowo oceniony przez Sąd pierwszej instancji w tym zakresie.
Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, w ślad za organami administracji, że w rozpoznawanej sprawie nie wykazano istnienia takich okoliczności, które zwolniłyby skarżącego z odpowiedzialności za wskazane w decyzji naruszenia, a zatem należało uznać, że art. 92c u.t.d. nie miał w niej zastosowania.
Na marginesie NSA zauważa, że zarzuty materialne skargi kasacyjnej nie wskazują przepisów postępowania sądowoadministracyjnego naruszonych przez sąd pierwszej instancji, ponieważ nie są nimi stosowne przepisy ustawy o transporcie drogowym. A zatem ww. zarzut jest również wadliwy formalnie.
Mając powyższe na uwadze, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów za sporządzenie i wniesienie w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12) oraz udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji.