Orzeczenie · 2025-09-30

II GSK 198/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-30
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnasystem SENTdane geolokalizacyjnekontrola celno-skarbowapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaustawa SENT

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez "E." Sp. z o.o. od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze. Przedmiotem sporu była kara pieniężna w wysokości 10.000 zł nałożona na spółkę za niewywiązanie się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT. Organy administracji uznały, że spółka naruszyła art. 10a ust. 1 ustawy SENT, nie zapewniając przesyłania danych geolokalizacyjnych przez cały czas trwania przewozu towaru z Holandii do Polski. Spółka argumentowała, że nie miała wpływu na awarię systemu lub brak transmisji danych, a także podnosiła kwestie dotyczące braku informacji od organów o problemach z systemem oraz możliwości odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy SENT i nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. NSA w wyroku z dnia 30 września 2025 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a brak danych geolokalizacyjnych stanowi realne zagrożenie dla celów ustawy, takich jak walka z szarą strefą i uszczupleniami podatkowymi. NSA odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że nie miały zastosowania przepisy k.p.a., a jedynie Ordynacja podatkowa. Sąd uznał, że spółka nie wykazała przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary, ani ważnego interesu przewoźnika, ani interesu publicznego, a naruszenie miało charakter istotny, a nie drobne uchybienie formalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, zasad nakładania kar pieniężnych oraz przesłanek odstąpienia od ich nałożenia ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z systemem SENT i karami pieniężnymi. Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście kar administracyjnych może być przedmiotem dalszych rozważań.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT, w sytuacji gdy przewoźnik nie miał wpływu na awarię systemu lub brak transmisji danych, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych stanowi naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT, co obliguje organ do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy.

Uzasadnienie

Ustawa SENT nakłada na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych. Nie ma znaczenia, czy przewoźnik miał wpływ na awarię systemu, gdyż przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a kary są obligatoryjne i niezależne od winy. Przewoźnik ma możliwość weryfikacji działania systemu.

Czy w przypadku naruszenia przepisów ustawy SENT, istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Spółka nie wykazała ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego. Brak danych geolokalizacyjnych stanowi realne zagrożenie dla celów ustawy SENT, a naruszenie nie jest drobnym uchybieniem formalnym. Odstąpienie od nałożenia kary powinno mieć charakter wyjątkowy i wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności oraz celów ustawy.

Czy w postępowaniu w sprawie kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, czy Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w sprawach kar pieniężnych stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. były nieskuteczne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (24)

Główne

ustawa SENT art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

Nakłada na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru.

ustawa SENT art. 22 § ust. 2a

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

Określa wysokość kary pieniężnej (10.000 zł) za niewywiązanie się z obowiązku określonego w art. 10a ust. 1.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

ustawa SENT art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

Przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym.

ustawa SENT art. 26 § ust. 5

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

Stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego obowiązku działania organów w sposób budzący zaufanie i dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego oceny wiarygodności i mocy dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wymogów formalnych decyzji.

O.p. art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa dotycząca obowiązku zebrania materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa dotycząca swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 81a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu administracyjnego do uwzględnienia z urzędu nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach sądowych.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności jako ograniczenie praw i wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez brak zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. • Brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. • Nieskuteczność zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie, gdzie stosuje się Ordynację podatkową.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (k.p.a.) przez organy obu instancji i Sąd I instancji. • Brak zebrania i rozpatrzenia wyczerpującego materiału dowodowego. • Działanie organu I instancji w sposób niebudzący zaufania. • Zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności braku przesyłania danych geolokalizacyjnych. • Niezastosowanie innych niż ekonomiczne przesłanek odstąpienia od nałożenia kary. • Błędne założenie organów, że przyczyna nieprzesyłania danych leżała po stronie nadawcy. • Błędne zastosowanie art. 22 ust. 2a ustawy SENT i nałożenie kary mimo braku podstaw. • Niezastosowanie art. 22 ust. 2b ustawy SENT (nieodstąpienie od nałożenia kary). • Niezastosowanie art. 22 ust. 3 ustawy SENT (nieodstąpienie od nałożenia kary).

Godne uwagi sformułowania

przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia • Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym, są obligatoryjne i niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu • nie ma znaczenia, podnoszony przez odwołującą się Spółkę fakt braku wpływu na ujawnione podczas kontroli nieprawidłowości • nie budzi obecnie w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości, że zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP [...] powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa • nie jest prawidłowe odczytywanie użytego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT pojęcia "interes publiczny" z powoływaniem się na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 67a i art. 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa • Kary przewidziane w ustawie SENT nie mają więc charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny • nieprzekazanie aktualnych danych geolokalizacyjnych stanowi wyłącznie nieistotne uchybienie o charakterze formalnym

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

przewodniczący

Gabriela Jyż

sędzia

Marek Krawczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, zasad nakładania kar pieniężnych oraz przesłanek odstąpienia od ich nałożenia ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z systemem SENT i karami pieniężnymi. Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście kar administracyjnych może być przedmiotem dalszych rozważań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu systemu monitorowania przewozu towarów (SENT) i kar administracyjnych, co jest istotne dla firm z branży transportowej. Wyjaśnia zasady odpowiedzialności przewoźnika i możliwości odstąpienia od kary.

Kara za brak danych GPS w transporcie: NSA wyjaśnia, kiedy przewoźnik odpowiada.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst