II GSK 1937/24

II GSK 1937/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
I SA/Op 413/24 - Wyrok WSA w Opolu z 2024-06-20
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 728
art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 23 ust. 1 i ust. 2, art. 2 ust. 2 lit. m, art. 2 ust. 2 lit. s
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Korycińska sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Op 413/24 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 lutego 2024 r. nr BP.501.2241.2023.0993.OP8.530132 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę w całości; 3. zasądza od K.B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Op 413/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 21 lutego 2024 r., nr BP.501.2241. 2023.0993.OP8.530132 w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Przeprowadzona w dniu 7 lipca 2023 r. kontrola samochodu MAN o nr rej. [...] z naczepą Schwarzmueller nr rej. [...] wykazała, że kontrolowany pojazd wyposażony był w tachograf cyfrowy. Na podstawie odczytanych z pamięci masowej tachografu oraz okazanej karty kierowcy danych technicznych dotyczących opon zamontowanych na osi napędowej ciągnika MAN kontrolujący ustalili, że od czasu ostatniej kalibracji tachografu zmienił się rozmiar opon. Stwierdzono, że w związku z tym, zmianie powinny ulec także inne parametry w danych technicznych, takie jak obwód opon i współczynnik charakterystyczny pojazdu. Ujawniona niezgodność została stwierdzona na podstawie danych zawartych w pamięci tachografu oraz na podstawie wykonanych wydruków i tabliczki umieszczonej na obrzeżu drzwi kierowcy.
Decyzją z 25 sierpnia 2023 r. nr WITD.DI.0152.VIII0309/26/23 Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) nałożył na K. B. (dalej: skarżący, strona) karę pieniężną w wysokości 1000 zł za naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji wskazał przepisy art. 92a ust. 1, 7 i 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 728; dalej: u.t.d.) oraz lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., a także art. 2 ust. 2 lit. m, art. 22, art. 23 rozporządzenia 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (...) [dalej: rozporządzenie 165/2014].
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając poczynione w sprawie ustalenia faktyczne i akceptując wskazane podstawy materialnoprawne rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dokonał również analizy w zakresie zastosowania przepisów art. 189 § 2, art. 189e, art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) ustanawiających zasady ogólne w zakresie nakładania administracyjnych kar pieniężnych. Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania dotyczące naruszenia reguł postępowania administracyjnego. Wskazał też, że w sprawie nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 92c u.t.d.
Kontrolując zgodność z prawem wymienionej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu I instancji w sprawie nie jest wątpliwe ani sporne, że strona jest przewoźnikiem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 15 u.t.d., to jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego i znajdują do niej zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. W sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 3 ust. 1 u.t.d. wyłączające stosowanie ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca zaprzecza natomiast temu, że zaistniało stwierdzone przez organy obu instancji naruszenie prawa, a w konsekwencji kwestionuje dopuszczalność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
W ocenie WSA w Opolu uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niepełne, nie spełnia bowiem wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy zastosował w nim swego rodzaju "skrót" w analizie stanu sprawy, który powoduje brak możliwości pełnej kontroli instancyjnej. Organ nie omówił bowiem szczegółowych regulacji, z których wynikałby obowiązek przeprowadzenia przeglądu lub sprawdzenia tachografu (lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.), ani też nie wskazał terminu, w którym czynności takie miałyby być wykonane przez skarżącego.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Przepisy szczegółowe dotyczące tachografów znajdują się w aktach stanowienia prawa, do których odsyła ustawa o transporcie drogowym. Z akt sprawy wynika, że zamontowany w kontrolowanym pojeździe tachograf został wyprodukowany 13 maja 2011 r. i w tym dniu zainstalowano jego oprogramowanie. Następnie 6 czerwca 2011 r. tachograf został pierwszy raz aktywowany i skalibrowany (raport danych tachografu). Natomiast kontrolowany pojazd pierwszy raz został zarejestrowany 16 czerwca 2011 r., przy czym pierwsza rejestracja w kraju nastąpiła 21 grudnia 2016 r., na co wskazuje dowód rejestracyjny. Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. Zakres przeglądów, o których mowa w art. 23 ust. 1, wynika z art. 23 ust. 2 ww. rozporządzenia i obejmuje w szczególności sprawdzenie rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon. Kalibracja tachografu cyfrowego oznacza aktualizację lub potwierdzenie parametrów pojazdu, w tym identyfikację pojazdu i charakterystykę pojazdu, które mają być przechowywane w pamięci danych, z wykorzystaniem karty warsztatowej (art. 2 ust. 2 lit. m rozporządzenia 165/2014). Obowiązek przeprowadzenia przeglądu okresowego tachografu aktualizuje się również w związku z naprawą urządzenia, nadchodzącym końcem okresu dwóch lat od ostatniej kontroli, a także po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub obwodu tocznego opon.
Sąd I instancji po analizie przepisów krajowych i unijnych uznał, że kontrolowany pojazd jest objęty obowiązkiem zainstalowania i użytkowania tachografu, wynikającym z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 i jest to okoliczność niesporna. Organ ITD ustalił wprawdzie, że kontrolowany pojazd był wyposażony tachograf cyfrowy, jednak z protokołu kontroli, z zebranych dowodów oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednoznacznie czy był to tachograf cyfrowy pierwszej generacji, czy tachograf inteligentny i które przepisy unijnych rozporządzeń miały do niego zastosowanie. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ nie ustalił, czy parametr "l" zapisany w tachografie to "skuteczny obwód opon" czy "obwód toczny kół" oraz czy rzeczywiście odbiegał on od "obwodu" zapisanego w tachografie w taki sposób, że nastąpiło przekroczenie tolerancji błędu w zakresie pomiaru prędkości pojazdu lub pomiaru odległości, wyznaczonych w rozporządzeniu nr 3821/85 (wymogi 022, 025) albo rozporządzeniu nr 2016/799 (wymogi 30, 33). Innymi słowy, w sprawie nie jest sporne, że opony zamontowane w pojeździe na osi napędowej miały inny rozmiar niż zapisany w tachografie, a w istocie rozmiar opon jest jednym z parametrów pojazdu podlegających potwierdzeniu lub aktualizacji przy kalibracji tachografu. Jednak organ nie wykazał takiej zmiany parametru "l", która skutkowałaby przekroczeniem tolerancji błędu pomiaru prędkości lub pomiaru odległości. Tym samym organ nie wykazał, że prawnie wymagana była ponowna kalibracja tachografu, której skarżący – pomimo ustawowego obowiązku – nie wykonał.
Z tych przyczyn Sąd I instancji uznał za uzasadnione zarzuty skargi dotyczące braku należytego wyjaśnienia stanu sprawy w kontekście podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a to dochodzenia prawdy obiektywnej, kompletności materiału dowodowego i swobodnej oceny dowodów (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ błędnie bowiem uznał, że sam fakt zaniechania aktualizacji danych zapisanych w pamięci tachografu, a dotyczących rozmiaru opon, jest równoznaczny zaniechaniem sprawdzenia lub poddania tachografu przeglądowi, pomijając przy tym wymóg prawny zaistnienia jakiejkolwiek zmiany współczynnika charakterystycznego pojazdu lub obwodu tocznego opon. Wskutek powyższego, w ocenie Sądu Instancji, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niewystarczające i niekompletne, a w efekcie tego nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 kpa zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego.
WSA w Opolu w podstawie prawnej wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.).
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Opolu oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie przez WSA w Opolu, że organ nie wyjaśnił w sprawie wszystkich istotnych kwestii, w szczególności nie wskazał w uzasadnieniu decyzji jaki rodzaj tachografu byt zamontowany w kontrolowanym pojeździe i jakie przepisy prawa materialnego znajdują zastosowanie, a także nie wykazał, że zmiana rozmiaru opon obligowała do przeprowadzenia kalibracji, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, organ w sposób dostateczny przedstawił motywy rozstrzygnięcia, a ewentualne uchybienia organu w zakresie uzasadnienia decyzji nie dotyczyły kwestii istotnych tj. takich które miałyby znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
2. obrazę przepisów prawa materialnego tj. lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym (t.j. Dz.U z 2022 r. poz. 2201) w zw. z art. 92 a ust. 1 u.t.d., art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.UE. L nr 60, str. 1, dalej rozporządzenie nr 165/2014) oraz dział VI pkt 4 wymóg 256 i 257, pkt 5 wymóg 259, dział V pkt 2 wymóg 249 i 250 załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz.UE. L nr 370. str. 8, dalej rozporządzenie nr 3821/85) poprzez błędne przyjęcie przez WSA w Opolu, że stwierdzenie naruszenia określonego w lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w przypadku zmiany rozmiaru opony, wymaga wykazania przez organ takiej zmiany parametru "1", która skutkowałaby przekroczeniem tolerancji błędu pomiaru prędkości, podczas gdy właściwa interpretacja ww. przepisów powinna prowadzić WSA w Opolu do wniosku, że inny rozmiar opony wymaga na nowo określenia parametru "1", co rodzi obowiązek dokonania kalibracji przez uprawniony warsztat po każdorazowej zmianie rozmiaru opony.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że o braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należało – zdaniem Sądu I instancji – wnioskować na tej podstawie, że samo tylko ujawnienie rozbieżności pomiędzy rozmiarem zastosowanych opon a danymi zapisanym w pamięci tachografu nie musi automatycznie skutkować zmianą obwodu tocznego wpływającego na prawidłowość pomiaru (skutkującego pomiarem poza granicą dopuszczalnego prawem błędu) prędkości lub odległości rejestrowanych przez to urządzenie. W tej zaś mierze, jak podkreślił, to na organie administracji ciąży obowiązek wykazania, że zapisywane w pamięci tachografu dane są nieprawidłowe, a tachograf powinien podlegać ponownej kalibracji, której zaniechanie może skutkować nałożeniem kary administracyjnej. Brak zaś realizacji obowiązku wykazania, że zapisywane w pamięci tachografu dane są nieprawidłowe prowadzi do wniosku o braku należytego wyjaśnienia stanu sprawy, a co a tym idzie o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz – co miałoby się odnosić do niewyjaśnienia w kontrolowanej decyzji kwestii odnoszącej się do rodzaju tachografu – art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu I instancji, organ administracji błędnie uznał, że sam fakt zaniechania aktualizacji zapisanych w pamięci tachografu danych dotyczących rozmiaru opon jest równoznaczny z zaniechaniem sprawdzenia lub poddania tachografu przeglądowi.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie, jakkolwiek – jak podniesiono na wstępie – nie wszystkie spośród jej zarzutów zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Skarżący kasacyjnie organ nie bez usprawiedliwionych podstaw zarzuca bowiem Sądowi I instancji wadliwe podejście do rozumienia, a w konsekwencji zastosowania – jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji – przepisów art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 23 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w związku z działem VI pkt 4 (wymóg 256 i 257, pkt 5 wymóg 259), działem V (pkt 2 wymóg 249 i 250) załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85 (pkt 2) petitum skargi kasacyjnej), a w konsekwencji wadliwe podejście tego Sądu do oceny prawidłowości wykonania przez organ administracji obowiązku należytego i zupełnego wyjaśnienia okoliczności stanu sprawy (pkt 2) petitum skargi kasacyjnej.
Jeżeli bowiem – co trzeba podkreślić, albowiem Sąd I instancji nie uwzględnił tego jednak w dostatecznym stopniu – przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń (albowiem to one właśnie stanowią podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień), wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, to za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy – nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym – a co za tym idzie, wobec treści oraz funkcji przepisów 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 23 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014 oraz działu VI i działu V załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85, które stanowiły podstawę rekonstruowania znamion deliktu przypisanego stronie skarżącej – a mianowicie, wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie – nie ma podstaw aby twierdzić, że przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne nie były wystarczające dla kwalifikowania zachowania strony, jako wyczerpującego znamiona wymienionego deliktu oraz nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co siłą rzeczy oznacza, że trafny jest również zarzut z pkt 1) petitum skargi kasacyjnej w zakresie stawianego na jego gruncie naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., jakkolwiek nie jest on trafny – o czym mowa dalej – w zakresie odnoszącym się do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.
Podstawą przypisanego stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie były ustalenia kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 7 lipca 2023 r. Kontrola ta wykazała, co nie jest sporne, że kontrolowany pojazd był wyposażony w tachograf cyfrowy – przy tym tachograf I generacji, co wynika z treści zapisu pozyskanych z niego danych ("skuteczny obwód opon") uzasadniając tym samym stosowanie załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85, i co siłą rzeczy podważa zasadność stanowiska Sądu I instancji w zakresie odnoszącym się do braku wyjaśnienia kwestii rodzaju tachografu zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, a co za tym idzie w zakresie, w jakim kwestionuje ono zgodność z prawem kontrolowanej decyzji z pozycji argumentacji osadzonej na gruncie załącznika IC do rozporządzenia nr 2016/799, albowiem nie jest ona przydatna zwłaszcza, że jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, niezależnie już od tego, że treść tego załącznika jest zbieżna (wręcz tożsama) z załącznikiem IB do rozporządzenia nr 3821/85, pierwsza kalibracja wymienionego tachografu miała miejsce w dniu 6 czerwca 2011 r., zaś obowiązek stosowania tachografów inteligentnych obowiązuje od czerwca 2019 r. – zaś na podstawie danych z jego pamięci masowej w zakresie odnoszącym się do danych technicznych opon na osi napędowej kontrolowanego pojazdu ustalono, że w relacji do ostatniego badania przeprowadzonego w dniu 21 grudnia 2021 r., faktyczny rozmiar opon na osi napędowej pojazdu – 295/60R22.5 – nie odpowiada danym wprowadzonym do tachografu cyfrowego i uwidocznionym na tabliczce instalacyjnej – 315/60R22.5.
Ujawniona niezgodności, stanowiąca konsekwencję zmiany rozmiaru opon na osi napędowej pojazdu, dezaktualizowała więc – co jest aż nadto oczywiste, wobec daty ostatniej kalibracji (21 grudnia 2021 r.) w relacji do daty kontroli (7 lipca 2023 r.) – dane zawarte w tachografie oraz ujawnione na tabliczce instalacyjnej, a zarazem jakiekolwiek ich znaczenie poznawcze istotne z punku widzenia funkcji oraz celu stosowania tego urządzenia, aktualizując tym samym obowiązek ponownej kalibracji tachografu, co jest nie mniej oczywiste, gdy odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających chociażby z pkt 1, pkt 7 – 8, pkt 15, pkt 20 – 21, a zwłaszcza pkt 12 wprowadzenia do rozporządzenia nr 165/2014 oraz przedmiotu jego regulacji (art. 1) i funkcji samego tachografu (art. 1 ust. 2 lit. a) oraz art. 23 tego rozporządzenia, z którego wynika, że zakres regularnych przeglądów wykonywanych przez zatwierdzone warsztaty – co w tym też kontekście podważa trafność stanowiska Sądu I instancji, że wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy kwestia zachowania tolerancji błędu prędkości oraz odległości powinna stanowić przedmiot ustaleń oraz oceny organu administracji zwłaszcza, że stanowisku temu sprzeciwia się również wymóg 259 pkt 5 działu VI załącznika IB do rozporządzenia nr 3821/85 określający warunki przeprowadzania pomiaru błędu oraz inne metody jego sprawdzenia, a mianowicie, na stanowisku warsztatowym, a co więcej, również sam opis znamion deliktu przypisania stronie naruszenia (wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie) – obejmuje sprawdzenie rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon (zob. tiret siódme ust. 2 art. 23 rozporządzenia nr 3821/85 oraz wymóg 257 pkt 5 działu VI załącznika IB do tego rozporządzenia).
Jeżeli w tym też kontekście podkreślić, że na gruncie przywołanej regulacji prawodawca unijny operuje, co nie jest bez znaczenia, funktorem koniunkcji – "i" – zaś "kalibracja" tachografu oznacza – co trzeba podkreślić, albowiem Sąd I instancji nie uwzględnił tego w dostatecznym stopniu – aktualizację lub potwierdzenie parametrów pojazdu, w tym identyfikację pojazdu i charakterystykę pojazdu, które mają być przechowywane w pamięci danych, z wykorzystaniem karty warsztatowej, a "przegląd okresowy" oznacza zespół czynności wykonywanych w celu sprawdzenia, czy tachograf pracuje prawidłowo, czy jego ustawienia odpowiadają parametrom pojazdu i czy do tachografu nie podłączono urządzeń manipulacyjnych [odpowiednio lit. m) i lit. s) ust. 2 art. 1 rozporządzenia nr 165/2014], to wniosek o zaktualizowaniu się obowiązku ponownej kalibracji tachografu w związku z wymianą opon na osi napędowej – zwłaszcza, że wspólnym mianownikiem kalibracji, jak i przeglądu okresowego tachografu są, jak wynika z definicji tych pojęć, podlegające aktualizacji, potwierdzeniu oraz sprawdzeniu parametry pojazdu (w tym charakterystyka pojazdu) w relacji do odpowiadających im ustawień tachografu – trzeba uznać za oczywiście uzasadniony. Podobnie, jak i wniosek, że brak realizacji wskazanego obowiązku uzasadnia stwierdzenie wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie.
Rzeczywisty stan rzeczy – w tym w spornym w sprawie zakresie odnoszącym się do rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon – musi bowiem korespondować z danymi wprowadzonymi do tachografu cyfrowego i zapisanymi na tabliczce instalacyjnej, co jest uzasadnione i motywowane treścią oraz celami przywołanej powyżej regulacji unijnej. Stwierdzony w rozpatrywanej sprawie brak tej korespondencji trzeba uznać za oczywisty, albowiem w relacji do ostatniego badania przeprowadzonego w dniu 21 grudnia 2021 r., faktyczny rozmiar opon na osi napędowej pojazdu – 295/60R22.5 – nie odpowiadał danym wprowadzonym do tachografu cyfrowego i uwidocznionym na tabliczce instalacyjnej – 315/60R22.5. Wobec tego, że – jak podkreślono powyżej – zakres wykonywanych przez zatwierdzone warsztaty przeglądów tachografów obejmuje sprawdzenie rozmiaru opon i faktycznego obwodu tocznego opon – co wobec operowania funktorem koniunkcji prowadzi do wniosku o istnieniu ścisłego funkcjonalnego związku rozmiaru opon w relacji do ich faktycznego obwodu tocznego – trzeba stwierdzić, że stwierdzenie w toku kontroli innego, niż wynikający z danych wprowadzonych do tachografu cyfrowego i uwidoczniony na tabliczce instalacyjnej rozmiaru opon na osi napędowej pojazdu (w miejsce opon szerszych zostały zamontowane opony węższe) wymagał aktualizacji danych tachografu, a co za tym idzie (ponownego) określenia faktycznego obwodu tocznego opon, albowiem – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – zmiana rozmiaru ogumienia na osi napędowej pojazdu nie mogła pozostawać bez wpływu na potrzebę aktualizacji parametrów pojazdu, w tym jego charakterystykę, a co za tym idzie na potrzebę zapewnienia, aby ustawienia tachografu odpowiadały parametrom pojazdu [ust. 2 art. 1 lit. m) oraz lit. s) rozporządzenia nr 165/2014]. Zwłaszcza, że w świetle wymogu 256 pkt 4 działu VI załącznika IB do rozporządzenia 3821/85, przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia, lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon.
Omawiane zarzuty kasacyjne, podważające prawidłowość podejścia Sądu I instancji do rozumienia, a w konsekwencji zastosowania – jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji – wskazywanych w nich przepisów prawa materialnego oraz prawidłowości podejścia tego Sądu do oceny wykonania przez organ administracji obowiązku należytego i zupełnego wyjaśnienia okoliczności stanu sprawy należało więc uznać za usprawiedliwione, jakkolwiek – jak podniesiono powyżej – nie może być uznany za trafny zarzut naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a., a to z tego powodu, że – w tym zwłaszcza wobec jego treści oraz funkcji (zob. np. wyroki NSA z: 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1645/09; 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 67/13) – nie może on służyć kwestionowaniu oceny przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego, ani też kwestionowaniu wniosków wyprowadzanych na podstawie akt sprawy (por. np. wyroki NSA z: 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1888/21; 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 211/22; 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1172/21; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1158/18).
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna zasadnie, a co za tym idzie skutecznie, podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, który podlegał uchyleniu. Wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii – a co za tym idzie, wobec zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 188 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie stwierdzając, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów nie jest ona usprawiedliwiona, co uzasadniało jej oddalenie.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.