II GSK 1865/23Kwarantanna czynność materialno techniczną a decyzją administracyjną
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Rzecznika Praw Obywatelskich i K. D. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 13 stycznia 2022 r. w przedmiocie objęcia K. D. kwarantanną w dniach od 13 do 21 stycznia 2022 r. w związku z kontaktem z osobą zakażoną SARS-CoV-2. Istotą sporu było ustalenie, czy nałożenie obowiązku kwarantanny powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, czy też jest to czynność materialno-techniczna. WSA uznał, że obowiązek kwarantanny wynika wprost z ustawy (art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a czynność organu jest zgodna z prawem. NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 27 października 2025 r. (sygn. akt II GPS 1/25), potwierdził, że konkretyzacja obowiązku kwarantanny następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że choć obowiązek kwarantanny wynika z ustawy, jego nałożenie w konkretnym przypadku jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, co jest zgodne z przepisami i nie narusza praw obywatelskich ani prawa do sądu. NSA oddalił skargi kasacyjne, uznając je za nieuzasadnione, i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek związany z rozstrzygnięciem uchwały siedmiu sędziów NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że nałożenie kwarantanny w związku z COVID-19 jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, oraz interpretacja przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w kontekście pandemii.
Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i interpretacji przepisów obowiązujących w tym okresie. Uchwała siedmiu sędziów NSA stanowi wiążący pogląd dla sądów administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nałożenie obowiązku odbycia kwarantanny przez osobę narażoną na chorobę zakaźną lub pozostającą w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, czy jest to czynność materialno-techniczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nałożenie obowiązku kwarantanny w związku z narażeniem na chorobę zakaźną (np. COVID-19) lub stycznością ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, w przypadku gdy nie wykazuje się objawów chorobowych, jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a nie decyzją administracyjną.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA, która rozstrzygnęła dysonans orzeczniczy. Analiza przepisów ustawy (art. 34 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 1) wskazuje, że obowiązek kwarantanny jest ustawowy i jego konkretyzacja następuje w formie czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej. Choć postępowanie jest uproszczone, organ musi ustalić podstawy faktyczne i prawne, co zapewnia kontrolę sądową i nie narusza praw obywatelskich.
Czy rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w zakresie w jakim stwierdza, że w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 nie wydaje się decyzji organu inspekcji sanitarnej, jest zgodne z prawem i ma zastosowanie?
Odpowiedź sądu
Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. stwierdzający brak konieczności wydawania decyzji administracyjnej w przypadku objęcia kwarantanną, ma charakter powtórzenia woli ustawodawcy i nie wpływa na istnienie normy ustawowej, a jego konstytucyjność nie jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy, która opiera się na uchwale NSA wyjaśniającej kwestię formy prawnej nałożenia kwarantanny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wskazany przepis rozporządzenia jest wtórny wobec normy ustawowej i nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia, które opiera się na interpretacji ustawy i uchwale NSA.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynność materialno-techniczna jako forma zaskarżalnego aktu administracji publicznej.
u.z.z.c.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. f)
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Obowiązek poddania się kwarantannie.
u.z.z.c.z. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa jurysdykcyjna do konkretyzacji obowiązku kwarantanny decyzją administracyjną.
u.z.z.c.z. art. 33 § ust. 5 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do konkretyzacji obowiązku kwarantanny decyzją administracyjną.
u.z.z.c.z. art. 34 § ust. 2 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do nałożenia obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego w formie czynności materialno-technicznej.
u.z.z.c.z. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z. art. 35 § ust. 5 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z. art. 34 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Obowiązek kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego dla osób narażonych lub pozostających w styczności, bez objawów chorobowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia kosztów w szczególnie uzasadnionym przypadku.
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie poglądem prawnym wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów NSA.
specustawa COVID-19 art. 25 § pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zakres podmiotowy art. 34 ust. 2 ustawy o zzzczl w okresie od 8.03.2020 do 31.03.2020.
ustawa nowelizująca art. 8 § pkt 8
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Zmiana zakresu podmiotowego art. 34 ust. 2 ustawy o zzzczl od 1.04.2020.
rozp. MZ art. 7 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego
Wymienienie COVID-19 jako choroby powodującej obowiązek kwarantanny.
rozp. MZ art. 7 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego
Okres obowiązkowej kwarantanny z powodu narażenia na SARS-CoV-2.
rozp. RM art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Stwierdzenie braku wydawania decyzji administracyjnej w przypadku objęcia kwarantanną z powodu SARS-CoV-2.
Konstytucja RP art. 41 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wolności osobistej i gwarancje ochrony prawnej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności tylko w ustawie i w uzasadnionym zakresie.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń.
EKPC art. 5 § ust. 1 lit. e)
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego.
EKPC art. 5 § ust. 4
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do szybkiego sądowego rozstrzygnięcia o legalności pozbawienia wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nałożenie kwarantanny w związku z narażeniem na COVID-19 jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. • Uchwała siedmiu sędziów NSA (II GPS 1/25) rozstrzygnęła dysonans orzeczniczy w kwestii formy prawnej nałożenia kwarantanny. • Przepisy ustawy (art. 34 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 1) pozwalają na nałożenie obowiązku kwarantanny w drodze czynności materialno-technicznej.
Odrzucone argumenty
Obowiązek kwarantanny powinien być nałożony w drodze decyzji administracyjnej. • Rozporządzenie RM w zakresie braku wydawania decyzji administracyjnych jest sprzeczne z ustawą i niekonstytucyjne. • Naruszenie art. 106 § 4 p.p.s.a. przez brak uwzględnienia dotychczasowej praktyki organów w wydawaniu decyzji o kwarantannie. • Błędna wykładnia art. 34 ust. 2 ustawy przez uznanie go za lex specialis nie wymagający decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Konkretyzacja i indywidualizacja obowiązku poddania się kwarantannie (...) następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. • Obowiązek ten podlega zatem konkretyzacji za pośrednictwem aktu konkretyzacji jurysdykcyjnej (decyzji administracyjnej) lub aktu (czynności) konkretyzacji niejurysdykcyjnej. • Wskazana zmiana ustawowa spowodowała istotne rozszerzenie zakresu podmiotowego ustawowego obowiązku poddania się kwarantannie nie tylko przez osoby, które pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego (...), lecz także na osoby, które nie pozostawały w faktycznej styczności ze źródłem czynnika zakaźnego, jednak zgodnie z prewencyjną oceną organów inspekcji sanitarnej zostały narażone, w sensie epidemiologicznym, na zakażenie.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że nałożenie kwarantanny w związku z COVID-19 jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, oraz interpretacja przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w kontekście pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i interpretacji przepisów obowiązujących w tym okresie. Uchwała siedmiu sędziów NSA stanowi wiążący pogląd dla sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z ograniczeniem wolności osobistej w czasie pandemii, co miało szerokie implikacje społeczne i prawne. Rozstrzygnięcie utrwalonego sporu orzeczniczego dodaje jej znaczenia.
“Kwarantanna to nie decyzja administracyjna? NSA rozstrzyga kluczową kwestię z czasów pandemii.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.