II GSK 1832/23

II GSK 1832/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
III SA/Lu 137/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-05-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 1, art. 87 ust 1 pkt 3 lit. d
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174 pkt 1, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 137/23 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za na naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Z. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 maja 2023 r., sygn. III SA/Lu 137/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej WSA w Lublinie), po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Z. (dalej zwanego skarżącym lub stroną) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, oddalił przedmiotową skargę.
W stanie faktycznym sprawy w dniu 14 października 2021 r. na terenie drogowego przejścia granicznego w Koroszczynie funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka przewozowego – pojazdu silnikowego marki Volvo z naczepą marki FAYMONVILLE o numerach rejestracyjnych [...], którym wykonywany był przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz skarżącego. Przejazd realizowany był bez ładunku. W wyniku przeprowadzonej kontroli parametrów zewnętrznych pojazdu ustalono, że długość pojazdu wynosi 1690 cm, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 1650 cm o 40 cm, czyli o 2,42 %. Szerokość pojazdu wynosiła 273 cm, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 255 cm o 18 cm, czyli o 7,06 %. Pozostałe zmierzone parametry zewnętrzne pojazdu nie przekraczały dopuszczalnych wartości.
W tych okolicznościach pojazd został uznany za nienormatywny, którym przewóz jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, w tym przypadku kat. II , w świetle regulacji art. 64 i art. 64c ustawy z dnia 29 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, ze zm., dalej P.r.d.) Kierowca pojazdu nie posiadał zezwolenia przedmiotowej kategorii. Kierowca posiadał i okazał do kontroli zezwolenie kategorii IV.
Funkcjonariusze przeprowadzili również kontrolę drogową przedmiotowego pojazdu, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej zwanej u.t.d.) W wyniku tej kontroli stwierdzono naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, tj. naruszenie określone w lp. 1.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. – niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument; naruszenie określone w lp. 10.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d.- dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%; oraz naruszenie określone w lp. 10.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m.
W związku z powyższym Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej decyzją z dnia [...] października 2022 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4 500 zł.
Wnosząc odwołanie od przedmiotowej decyzji skarżący stwierdził, że korzystał z ważnego zezwolenia nr [...] i jako ważne i obowiązujące okazał do kontroli drogowej. Zezwolenie obejmowało pojazdy nienormatywne o parametrach, które kontrolowany pojazd spełniał. Nie można wymagać od przedsiębiorcy posiadania odrębnego zezwolenia kat. II na przejazd pojazdu nienormatywnego bez ładunku.
Twierdzenie to zostało, w opinii skarżącego, podzielone przez Departament Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury, który w piśmie z dnia 18 października 2022 r. wskazał, że obowiązujące przepisy prawne dotyczące zezwolenia kat. IV upoważniają do poruszania się po drogach zarówno z ładunkiem lub bez ładunku.
Ponadto, zdaniem skarżącego, organ administracji publicznej nie może prowadzić kilku postępowań w tej samej sprawie. Każde wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone zgodnie z przepisami art. 104 lub 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U.z 2022 r., poz. 813, ze zm., dalej zwanej K.p.a.). Nie wszczyna się bowiem i nie prowadzi jednocześnie kilku postępowań administracyjnych w tej samej sprawie. Kwestionowanie posiadanego zezwolenia jest również przedmiotem wszczętego postępowania w zakresie naruszenia przepisów P.r.d.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego nieuprawnione jest twierdzenie, że posiadane przez skarżącego zezwolenie uprawniało do wykonywania kontrolowanego przejazdu.
Podczas kontroli kierowca okazał zezwolenie kategorii IV wydane w dniu 22 września 2021 r., tj. na podstawie przepisów obowiązujących po dniu 13 marca 2021 r., tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021, poz. 54, dalej zwanej ustawą zmieniającą), a więc zezwolenie niewłaściwej kategorii.
Ustawa ta wprowadziła zmiany w zakresie kategorii zezwoleń wydawanych na przejazdy nienormatywne, kategorie I-VII zastąpiono kategoriami l-V (art. 3 pkt 2 lit. b ustawy). W świetle jej unormowań (art. 8 i 12) na dzień kontroli, tj. 14 października 2021 r., przewoźnik mógł wyposażyć kierowcę w zezwolenie kategorii odpowiedniej dla wykonywanego przewozu, wydane przed zmianą P.r.d. tj. przed 13 marca 2021 r. (wtedy odpowiednim byłoby zezwolenie kategorii III), lub w zezwolenie wydane na podstawie przepisów obowiązujących po zmianie ustawy tj. po 13 marca 2021 r.(a więc zezwolenie kategorii II). Organ odwoławczy podkreślił też, że art. 64c P.r.d. w brzmieniu po 13 marca 2021 r. nie zawiera zapisu, na podstawie którego zezwolenie kategorii IV (wydane po dniu 13 marca 2021 r.) uprawniałoby do poruszania się pojazdami i drogami określonymi dla zezwolenia kategorii II.
Dalej organ odwoławczy wyjaśniał, iż w świetle art. 64ea P.r.d., zezwolenie kategorii innej niż wymagana nie może stanowić podstawy legalnego poruszania się po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego. Ponieważ przedstawione przez kierowcę zezwolenie nie uprawniało do przejazdu kontrolowanym pojazdem nienormatywnym, co jest równoznaczne z brakiem zezwolenia, nałożenie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii II określonego przepisami P.r.d. należy uznać za uzasadnione, zaś zarzuty odwołującego w tym zakresie należy uznać za nietrafne.
Odnośnie załączonego do odwołania pisma Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury z dnia 18 października 2022 r. organ odwoławczy wskazał, że nie kwestionuje okazanego do kontroli zezwolenia kategorii IV ze względu na przejazd pojazdu nienormatywnego bez ładunku, lecz z powodu nieodpowiedniej (innej niż wymagana) kategorii zezwolenia.
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji o braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie regulacji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W ocenie organu II instancji, podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy powinien zaznajomić się z przepisami prawa w zakresie tego przewozu, i tak zaplanować wykonywany przewóz, aby kierowca środka przewozowego mógł okazać wymagane dokumenty w trakcie kontroli, w tym przypadku zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Brak wiedzy skarżącego co do obowiązku posiadania zezwolenia odpowiedniej kategorii nie zwalnia go z odpowiedzialności za brak dokumentu. W ocenie organu II instancji skarżący przy dołożeniu należytej staranności mógł nie dopuścić do powstania naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie znajduje również zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d., gdyż za stwierdzone naruszenie nie została nałożona na stronę kara przez inny uprawniony organ, a od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął okres dwóch lat. Organ II instancji uznał również, że nie naruszono wskazanych w odwołaniu przepisów K.p.a.
WSA w Lublinie po rozpoznaniu skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 3 lutego 2023 r., przedmiotowa skargę oddalił.
Sąd zauważył, że pod l.p. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. Kara za powyższe naruszenie została określona w wysokości 500 zł - za każdy dokument.
Pod l.p. 10.3.2. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20%. Kara pieniężna za wymienione naruszenie wynosi wysokości 2 000 zł.
Zgodnie zaś z lp. 10.4.2. załącznika nr 3 do u.t.d. za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m, przewidziana została kara pieniężna w wysokości 2 000 zł.
Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej zwanym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych), wydanym na podstawie delegacji ustawowej z art. 66 ust. 5 P.r.d.
Zgodnie z art. 62 ust. 4a pkt 1 P.r.d., długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, (...) z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m.
Analogicznie, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, długość pojazdu w przypadku pojazdu członowego nie może przekraczać 16,50 m, z zastrzeżeniem ust. 16.
W świetle natomiast regulacji § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3, nie może przekraczać 2,55 m.
Sąd I instancji stanął na stanowisku, że spór w niniejszej sprawie dotyczy tego czy prawidłowo organy uznały, iż jej okolicznościach doszło do wykonywanego przewozu z naruszeniem warunków u.t.d., poprzez okazanie w dniu kontroli przejazdu zezwolenia kategorii IV, które w ocenie organu było nieodpowiednie. W ocenie organu skarżący, zgodnie z art. 87 ust. 1 u.t.d., obowiązany był wyposażyć kierowcę w zezwolenie kategorii II, jako zezwolenie odpowiedniej kategorii, jednakże takiego zezwolenia kierujący pojazdem nie posiadał.
WSA w Lublinie uznał, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Przepis art. 64ea P.r.d. stanowi bowiem wyraźny zakaz posługiwania się podczas wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym zezwoleniem kategorii innej niż wymagana. Zasada wyrażona w tym przepisie obowiązywała już przez zmianą ustawy – P.r.d. dokonaną z dniem 13 marca 2021 r., do której nawiązał organ odwoławczy i obowiązuje nadal. Obowiązywanie wskazanej zasady wzmacnia przytoczony także w zaskarżonej decyzji przepis art. 64c ust. 5 P.r.d. W obecnym brzmieniu przepis ten przewiduje, że zezwolenie kategorii III uprawnia do poruszania się pojazdami i drogami, określonymi dla zezwolenia kategorii II.
Treść art. 64c ust. 5 P.r.d. przed zmianą i po zmianie ustawy, a także obowiązujący przez zmianą ust. 6 art. 64c P.r.d. to jedyne wyjątki, w których ustawa dopuszczała lub aktualnie dopuszcza możliwość poruszania się pojazdu nienormatywnego, pojazdami i drogami, na podstawie zezwolenia kategorii innej niż wymagana, a mianowicie określonej kategorii wyższej, w ramach obowiązującej numeracji, w sytuacji, gdy wystarczające jest zezwolenie określonej kategorii niższej.
Wskazane wyjątki potwierdzają zatem ogólną regułę wynikającą z art. 64ea P.r.d. Jednocześnie w sprawie nie budzi wątpliwości, że wyjątki te nie odnoszą się do okoliczności sprawy, w której skarżący posiadał wydane po nowelizacji ustawy zezwolenie kategorii IV, które w świetle przytoczonych przepisów art. 64c P.r.d. nie mogło zastąpić zezwolenia kategorii II.
O rodzaju odpowiedniej kategorii zezwolenia decydują natomiast wymiary, masa i naciski osi pojazdów nienormatywnych, co wynika z treści art. 64 ust. 3 P.r.d. oraz treści tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do tej ustawy.
WSA w Lublinie stwierdził, że w świetle zapisów w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy P.r.d. błędne jest stanowisko skarżącego, że pojazd członowy poddany kontroli w dniu 14 października 2021 r. miał parametry właściwe dla obu kategorii zezwoleń, to jest zezwolenia kategorii IV oraz zezwolenia kategorii II.
Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przeprowadzona kontrola nie wykazała nienormatywności w zakresie rzeczywistej masy całkowitej skontrolowanego pojazdu, a jedynie w zakresie jego długości i szerokości. Trafnie zwrócono na to uwagę w zaskarżonej decyzji. Przypisanie jako odpowiedniego zezwolenia kategorii IV wymaga zaś ustalenia, że pojazd posiada rzeczywistą masę większą od dopuszczalnej.
W konsekwencji zaś uprawnione było uznanie, że zezwolenie kategorii IV, którym dysponował kierujący pojazdem, nie było zezwoleniem odpowiednim, w rozumieniu art. 64ust. 1 pkt 1 P.r.d. Jak wyjaśniono zaś już wyżej, poza wyjątkiem przewidzianym w art. 64c ust. 5 P.r.d., posiadanie zezwolenia innej kategorii, także wyższej niż wymagana, oznacza, że podmiot nie legitymuje się zezwoleniem, bowiem art. 64ea p.r.d. wyraźnie wskazuje, że taki przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Stosownie art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego rzeczy kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Niewyposażenie kierowcy w zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, stanowi penalizowane przez ustawodawcę naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pod lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. za tego rodzaju naruszenie została przewidziana kara w wysokości 500 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego.
WSA w Lublinie uznał również, że organy zasadnie również stwierdziły, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Bez wątpienia przepisy art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d. nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie.
Z kolei art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., jako stanowiący wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, musi być interpretowany ściśle. Zatem może znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek niezależnych okoliczności, na które wykonujący przewóz nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy podmiot wykonujący przejazd musi uwzględniać w jego planowaniu i wykonywaniu zasady prawa regulujące wykonywanie tego rodzaju działalności. Skarżący powinien znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Jak podnosił organ II instancji normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.
Skarżący ani w skardze, ani w trakcie postępowania administracyjnego nie powołał żadnych okoliczności, które mogłyby zwolnić go z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Samo przekonanie strony o wyposażeniu kierowcy w zezwolenie odpowiedniej kategorii w żadnym razie nie jest wystarczające do uwolnienia się strony skarżącej od odpowiedzialności na podstawie omawianych przepisów.
Za trafne WSA w Lublinie uznał również stanowisko organu co do bezpodstawności argumentacji skarżącego w zakresie prowadzenia przez organ dwóch postępowań w tej samej sprawie. W niniejszej sprawie kara wymierzana została za naruszenie przez skarżącego, będącego przewoźnikiem drogowym, a więc podmiotem wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w u.t.d.. Natomiast nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii II (sprawa o sygn. akt III SA/Lu 136/23) ma swoje normatywne podstawy w ustawie P.r.d. Nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego.
Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalne wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych u.t.d. Inny jest zatem cel obu regulacji.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie z 30 maja 2023 r. wniósł skarżący, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz.329, ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 813, ze zm. dalej zwanej K.p.a.) oraz art. 140 aa ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1 i art. 140ab ust 1 pkt 2 P.r.d. poprzez jego naruszenie i błędne zastosowanie i oddalenie skargi, co skutkowało utrzymaniem decyzji organu administracji I i II instancji pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy, w szczególności: poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do zaktualizowania przesłanek pozwalających na nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł z uwagi na niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (Lp. 1.12 zał. nr 3) w przypadku gdy podmiot posiadał wymaganą dokumentację, która uprawniało go do wykonywania takiego przejazdu, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przez organ administracji przepisów art. 104 K.p.a. oraz art. 92a ust. 1 w zw. z art. 87 ust 1 pkt 3 lit d w zw. z Lp. 1.12 Załącznik nr 3 u.t.d. w konsekwencji nałożeniem na skarżącego grzywny w wysokości 500 zł,
2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. art. 104 K.p.a. oraz art. 92a ust. 1 w zw. z Lp. 10.3 załącznik nr 3 u.t.d. poprzez jego naruszenie i błędne zastosowanie i oddalenie skargi, co skutkowało utrzymaniem decyzji organu administracji I i II instancji pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy, w szczególności: poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawić doszło do zaktualizowania przesłanek pozwalających na nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł z uwagi na dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20 % (Lp. 10.3. pkt 2 zał. nr 3) w przypadku gdy podmiot posiadał wymaganą dokumentację, która uprawniała go do wykonywania takiego przejazdu, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przez organ administracji przepisów art. 104 K.p.a. oraz art. 92a ust. 1 w zw. z Lp. 10.3 załącznik nr 3 u.t.d. i w konsekwencji nałożeniem na skarżącego grzywny w wysokości 2 000 zł,
3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. art. 104 K.p.a. oraz art. 92a ust. 1 w zw. z Lp. 1.12 załącznik nr 3 u.t.d. poprzez jego naruszenie i błędne zastosowanie i oddalenie skargi, co skutkowało utrzymaniem decyzji organu administracji I II instancji pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy, w szczególności: poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do zaktualizowania przesłanek pozwalających na nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł z uwagi na dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m (Lp. 10.4 pkt 2 zał. 3) w przypadku gdy podmiot posiadał wymaganą dokumentację, która uprawniało go do wykonywania takiego przejazdu, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przez organ administracji przepisów art. 104 K.p.a. oraz art. 92a ust. 1 w zw. z Lp. 1.12 załącznik nr 3 u.t.d. i w konsekwencji nałożeniem na skarżącego grzywny w wysokości 2 000 zł,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 92a ust. 1 w zw. z art 87 ust 1 pkt 3 lit d w zw. z lp. 1.12 załącznik nr 3 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ administracji w sposób zgodny z przepisami prawa nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł w przypadku, gdy kierowca posiadał dokument zawierający wymagane i ważne zezwolenie na przejazd pojazdu tj. zezwolenie na przejazd kat. IV co uprawniało go do wykonania przedmiotowego przejazdu;
2. art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 10.3 pkt 2 załącznik nr 3 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe i nieuzasadnione zastosowanie i uznanie że organ administracji w sposób zgodny z przepisami prawa nałożył karę pieniężną w wysokości 2 000 zł w sytuacji gdy kierowca posiadał ważne zezwolenie na przejazd kat. IV dla zespołu pojazdów nienormatywnych zgodnie z którym był uprawniony do wykonywania przejazdów zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość nie przekroczyła 23 m;
3. art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 10.4. pkt 2 załącznik nr 3 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe i nieuzasadnione zastosowanie i uznanie że organ administracji w sposób zgodny z przepisami prawa nałożył karę pieniężną w wysokości 2 000 zł w sytuacji gdy kierowca posiadał ważne zezwolenie na przejazd kat. IV dla zespołu pojazdów nienormatywnych zgodnie, z którym uprawniony był do wykonywania przejazdów zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość nie przekroczyła 3,4 m.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że stosownie do zapisu art. 8 ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 54) w przypadku stwierdzenia braku zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, w odniesieniu do którego nie wszczęto postępowania w sprawie nałożenia kary za brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustaw zmienionych w art. 1 i art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z wyjątkiem art. 140ab ust. 1 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 3, który stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zatem mając na uwadze powyższe winno się przyjąć; iż przewoźnik drogowy w dniu przeprowadzonej kontroli korzystał z ważnego zezwolenia nr 240/LU/2021 i jako ważne i obowiązujące okazał do kontroli drogowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, wszystkie dost. w CBOiS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, w kontekście wyżej przedstawionych wymogów wskazać należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia konkretnej regulacji (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji.
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., skarżący kasacyjnie podniósł dwie kategorie zarzutów, pierwsza spośród których dotyczy naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez ich wadliwe zastosowanie, druga zaś naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów, których podstawę stanowiło stwierdzenie jego autora odnośnie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania stwierdzić należy, że mają one komplementarny charakter, gdyż wszystkie one opierają się na stwierdzeniach odnośnie uchybienia przez WSA w Lublinie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. art. 104 K.p.a. oraz art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z kolejno wymienianymi pozycjami załącznika nr 3 do u.t.d., na podstawie których wymierzono skarżącemu kasacyjnie kary, składające się na ogólną ich sumę, podaną w zaskarżonej decyzji. Tożsame są również twierdzenia przedmiotowych zarzutów, w których skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji wadliwe zastosowanie przedmiotowych regulacji, w sytuacji w której posiadał dokumentacje uprawniającą go do wykonywania przewozu.
W związku z taką postacią i brzmieniem analizowanych zarzutów, zasadnym jest łączne odniesienie się do nich.
Ustosunkowując się do wszystkich trzech zarzutów, sformułowanych przez skarżącego kasacyjnie jako procesowe, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zarzuty te nie zostały prawidłowo skonstruowane. Skarżący kasacyjnie w tym bowiem wypadku nominalnie zarzucił WSA w Lublinie błędne zastosowanie wymienionych przez siebie regulacji, wśród których wymienił nie tylko przepisy posiadające stricte procesowy charakter, takie jak art. 104 K.p.a., który określa sposób załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej (w formie decyzji), ale również cały szereg regulacji materialnoprawnych. Do tych ostatnich niewątpliwie zalicza się nie tylko art. 87, art. 92a ust. 1 u.t.d., ale również poszczególne pozycje załącznika nr 3 do u.t.d.
Oprócz tego błędnego zastosowania przedmiotowych regulacji upatruje on w uznaniu przez Sąd, że w sprawie doszło do zaktualizowania się przesłanek pozwalających na nałożenie na niego kar pieniężnych w sytuacji, w której posiadał on wymaganą prawem dokumentację uprawniającą go do realizowania przejazdu.
Z uwagi na powyższe stwierdzić więc należy, że poprzez tego rodzaju zarzuty skarżący kasacyjnie, wbrew swoim deklaracjom, w istocie nie kwestionuje prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego, ale prawa materialnego. W dodatku, w tym drugim względzie sugerując, że zezwolenie kategorii IV uprawniało go do realizowania przejazdu, o którym mowa w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie wskazuje na przepisy, które miałyby uzasadniać tego rodzaju stwierdzenie.
Rzeczywiście procesowy aspekt omawianych zarzutów przejawiają się jedynie w tym względzie, w którym skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 104 K.p.a., jednakże twierdzenia jego zarzutów nie przystają w jakikolwiek sposób to tego rodzaju regulacji. Wymieniony wyżej przepisy odnosi się bowiem do formy załatwienia sprawy (właśnie w drodze decyzji), do których to okoliczności skarżący kasacyjnie nie odniósł się w jakikolwiek sposób.
Tak więc wadliwy sposób sformułowania przedmiotowych zarzutów przesądza o ich nieskuteczności.
Jeżeli chodzi o drugą kategorię zarzutów skargi kasacyjnej, obejmującą te dotyczące naruszenia prawa materialnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, to w tym wypadku stwierdzić należy, że tego rodzaju zarzuty nie znajdują uzasadnionych podstaw.
Również tego zarzuty z tej kategorii, z uwagi na ich rodzaj i charakter, wykazują cechy komplementarności, co czyni zasadnym łączną ich cenę.
W przypadku tych zarzutów skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji błędne zastosowanie art. 92a ust. 1 w zw. z art 87 ust 1 pkt 3 lit. d w zw. z odpowiednimi pozycjami załącznika nr 3 do u.t.d., na skutek nieprzyjęcia, że kierowca wykonujący przejazd posiadał wymagane i ważne zezwolenie na przejazd pojazdu, tj. zezwolenie na przejazd kat. IV, co uprawniało go do wykonania przedmiotowego przejazdu.
Odnosząc się do tego rodzaju stwierdzeń podkreślić należy, że nie sposób jest zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że WSA w Lublinie uchybił art. 92a ust. 1 w zw. z art. 87 ust 1 pkt 3 lit. d u.t.d. w zw. z odpowiednimi pozycjami załącznika nr 3, dokonując wadliwej subsumpcji stanu faktycznego sprawy pod wyinterpretowane z tych przepisów normy prawne nie przyjmując, że kierowca posiadał dokument zawierający wymagane i ważne zezwolenie na przejazd pojazdu, tj. zezwolenie na przejazd kat. IV, co uprawniało go do wykonania przedmiotowego przejazdu. Żaden bowiem z wymienionych przez niego przepisów nie odnosi się do tego rodzaju okoliczności, tzn. nie zawiera regulacji odnoszącej się bezpośrednio to tego rodzaju problematyki..
Art. 87 ust 1 pkt 3 lit d u.t.d. statuuje bowiem sam obowiązek posiadania przez kierowcę, w czasie realizacji przewozu, odpowiednich dokumentów, bez rozróżniania wynikających z nich uprawnień, natomiast art. 92a ust. 1 tej ustawy zawiera ogólną regulacje, stanowiącą podstawę wymierzenia kar, a także ich dopuszczalną wysokość.
Z obu tych regulacji nie sposób wywieść, że stanowią one podstawę do uznania uprawnienia do wykonywania przewozu, dla którego niezbędne jest legitymowanie się zezwoleniem kategorii II, na podstawie zezwolenia kategorii IV.
Już więc tylko oz tego względu wykluczone jest przyjęcie, iż Sąd Instancji mógł dopuścić się wadliwego zastosowania art. 92a ust. 1 w zw. z art. 87 ust 1 pkt 3 lit d u.t.d., w zw. z odpowiednimi pozycjami załącznika nr 3, w sugerowany przez skarżącego kasacyjnie sposób.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 675 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.