II GSK 1813/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki D. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego nakładającą karę pieniężną za prowadzenie niedozwolonej reklamy aptek. Organy administracji uznały, że akcje promocyjne "G." i "G." prowadzone przez spółkę na stronie internetowej stanowiły naruszenie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. WSA w Warszawie podtrzymał stanowisko organów, odrzucając argumenty spółki o sztucznym rozdzieleniu spraw i naruszeniu zasady ne bis in idem. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia był wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-200/24. TSUE stwierdził, że polski art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej (art. 8 ust. 1 dyrektywy o handlu elektronicznym oraz art. 49 i 56 TFUE), ponieważ stanowi nieuzasadnione ograniczenie swobody świadczenia usług i przedsiębiorczości. Zakaz reklamy aptek, w sposób ogólny i całkowity, wykracza poza to, co jest konieczne do ochrony zdrowia publicznego i niezależności zawodowej farmaceutów. NSA, opierając się na tym wyroku TSUE, uznał, że brak było podstaw do nałożenia kary pieniężnej na spółkę. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów niższych instancji i umorzył postępowanie administracyjne. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, wprowadzający zakaz reklamy aptek, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą o handlu elektronicznym oraz przepisami TFUE dotyczącymi swobody świadczenia usług i przedsiębiorczości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego jest niezgodny z prawem UE, ponieważ stanowi nieuzasadnione ograniczenie swobody świadczenia usług i przedsiębiorczości, wykraczając poza to, co jest konieczne do ochrony zdrowia publicznego i niezależności zawodowej farmaceutów.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-200/24 stwierdził, że ogólny zakaz reklamy aptek ogranicza możliwość prezentacji usług potencjalnym klientom, utrudnia dostęp do rynku, szczególnie dla przedsiębiorców z innych państw członkowskich, i nie jest proporcjonalny do zakładanych celów.
Czy nałożenie kar pieniężnych w oddzielnych postępowaniach za ten sam czyn (prowadzenie reklamy aptek) przekracza maksymalny dopuszczalny wymiar kary i narusza zasadę ne bis in idem?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta stała się bezprzedmiotowa w świetle stwierdzenia niezgodności przepisu stanowiącego podstawę nałożenia kar z prawem UE. Jednakże, argumentacja spółki wskazywała na potencjalne naruszenie poprzez kumulację kar ponad limit 50.000 zł.
Uzasadnienie
Spółka argumentowała, że organy Inspekcji Farmaceutycznej dokonały sztucznego rozdzielenia spraw dotyczących jednego czynu na wiele postępowań, co skutkowało nałożeniem łącznych kar przekraczających maksymalny wymiar. NSA nie odniósł się bezpośrednio do tego zarzutu, skupiając się na niezgodności przepisu z prawem UE.
Czy sąd administracyjny powinien przeprowadzić dowody uzupełniające z akt innych postępowań, aby wykazać sztuczne rozdzielenie spraw i kumulację kar?
Odpowiedź sądu
Sąd I instancji odmówił przeprowadzenia takich dowodów, uznając je za nieistotne. NSA nie analizował tego zarzutu w kontekście uchylenia wyroku z powodu niezgodności przepisu z prawem UE.
Uzasadnienie
Spółka zarzuciła sądowi I instancji naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających, które miały wykazać sztuczne rozdzielenie spraw i przekroczenie limitu kar.
Przepisy (19)
Główne
u.p.f. art. 94a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Przepis uznany za niezgodny z prawem UE w wyroku TSUE C-200/24.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i rozpoznania skargi.
Pomocnicze
Dz.U.UE.L 2000 nr 178 poz 1 art. 8 § ust. 1
Dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym)
Podstawa stwierdzenia przez TSUE naruszenia przez Polskę zobowiązań prawnych.
TFUE art. 49
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa stwierdzenia przez TSUE naruszenia przez Polskę zobowiązań prawnych.
TFUE art. 56
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa stwierdzenia przez TSUE naruszenia przez Polskę zobowiązań prawnych.
Traktat o Unii Europejskiej art. 4 § ust. 3
Zasada lojalnej współpracy.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji (niezastosowana).
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji (niezastosowana).
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej (niezastosowana).
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (niezastosowana).
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji (niezastosowana przez WSA).
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dowody uzupełniające (niezastosowana przez WSA).
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej (dyrektywa o handlu elektronicznym, TFUE), co zostało stwierdzone wyrokiem TSUE C-200/24. • Zakaz reklamy aptek stanowi nieuzasadnione ograniczenie swobody świadczenia usług i przedsiębiorczości.
Godne uwagi sformułowania
Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 8 ust. 1 dyrektywy 2000/31/WE [...] oraz na mocy art. 49 i 56 TFUE. • przepisy krajowe zakazujące w sposób ogólny i całkowity wszelkiej reklamy danej działalności mogą ograniczyć [...] możliwość zaprezentowania się potencjalnym klientom i promowania usług • zakaz reklamy stanowi dodatkową przeszkodę, którą muszą pokonać przedsiębiorcy z innych państw członkowskich pragnący założyć aptekę w Polsce • zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 znowelizowanego Prawa farmaceutycznego wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu ochrony zdrowia publicznego polegającego na zwalczaniu nadmiernego spożycia produktów leczniczych
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Korycińska
członek
Patrycja Joanna Suwaj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego orzeczenia TSUE, które ma bezpośredni wpływ na polskie prawo farmaceutyczne i praktykę rynkową. Pokazuje, jak prawo UE może kształtować krajowe regulacje.
“TSUE: Polski zakaz reklamy aptek niezgodny z prawem UE. Co to oznacza dla rynku?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.