II GSK 1777/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i zasądził zwrot kosztów, uznając, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie miały zastosowania w sprawie, a naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym i ustawy o transporcie drogowym nie stanowiły podwójnego karania za to samo zachowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uznając, że mogło dojść do podwójnego ukarania i że organ nie rozważył zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i zasądził zwrot kosztów. NSA uznał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie miały zastosowania, ponieważ kwestie te były uregulowane w przepisach odrębnych (ustawa o transporcie drogowym). Ponadto, NSA stwierdził, że naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym i ustawy o transporcie drogowym nie stanowiły podwójnego karania za to samo zachowanie, gdyż dotyczyły odrębnych reżimów prawnych i celów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję organu nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie rozważył zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. (odstąpienie od nałożenia kary) i że mogło dojść do podwójnego ukarania za to samo zachowanie, ponieważ stwierdzono naruszenia zarówno w świetle Prawa o ruchu drogowym, jak i ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne. Po pierwsze, NSA stwierdził, że art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ kwestie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej były uregulowane w przepisach odrębnych (art. 92c ustawy o transporcie drogowym), co wyłączało stosowanie przepisów Działu IVa k.p.a. na podstawie art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Po drugie, NSA uznał, że naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym (przejazd bez zezwolenia kategorii VII) i ustawy o transporcie drogowym (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej) nie stanowiły podwójnego karania za to samo zachowanie (zasada ne bis in idem). NSA podkreślił, że obie ustawy regulują odrębne kwestie i realizują odrębne cele, a przypisane naruszenia nie były tożsame ani w sensie ontologicznym, ani prawnym. W konsekwencji, NSA oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia te nie stanowią podwójnego karania za to samo zachowanie, ponieważ dotyczą odrębnych reżimów prawnych, celów i dóbr chronionych przez te ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa Prawo o ruchu drogowym sankcjonuje przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, podczas gdy ustawa o transporcie drogowym sankcjonuje naruszenia związane z wykonywaniem transportu drogowego, w tym przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Są to odrębne delikty administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.r.d. art. 140aa § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Sankcjonuje przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
p.r.d. art. 140ab § ust. 1 pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Sankcjonuje przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
u.t.d. art. 92a § ust. 7 pkt 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Odpowiedzialność przewoźnika drogowego za naruszenia określone w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403.
u.t.d. art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Określa przypadki, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej lub umarza się postępowanie. Stanowi przepis odrębny w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a.
Pomocnicze
k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłącza stosowanie przepisów Działu IVa k.p.a. w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jeśli kwestie te są uregulowane w przepisach odrębnych.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Nie miał zastosowania w tej sprawie z uwagi na art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez NSA.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez NSA.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku przez NSA.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.r.d. art. 140aa § ust. 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.t.d. art. 92b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2024 poz 572
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie mają zastosowania, ponieważ kwestie te są uregulowane w przepisach odrębnych (ustawa o transporcie drogowym). Naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym i ustawy o transporcie drogowym nie stanowią podwójnego karania za to samo zachowanie (zasada ne bis in idem), gdyż dotyczą odrębnych reżimów prawnych i celów.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że organ powinien rozważyć zastosowanie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. i że doszło do podwójnego ukarania.
Godne uwagi sformułowania
nie jest przy tym istotne, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują to zagadnienie w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny. nie były to również zachowania tożsame, a więc innymi słowy, że nie było to jedno i to samo zachowanie, z powodu którego stronie zostały przypisane dwa delikty podlegające karze administracyjnej.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Trzecki
członek
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania Działu IVa k.p.a. w kontekście przepisów odrębnych, a także zasady ne bis in idem w przypadku naruszeń objętych różnymi ustawami (Prawo o ruchu drogowym i ustawa o transporcie drogowym)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu pojazdem nienormatywnym i kar pieniężnych nakładanych na podstawie dwóch różnych ustaw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podwójnego karania i stosowania przepisów proceduralnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i transportowego. Wyjaśnia złożone relacje między różnymi aktami prawnymi.
“Czy można być ukaranym dwa razy za to samo? NSA wyjaśnia granice podwójnego karania w transporcie.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 1777/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Krawczak Mirosław Trzecki Symbol z opisem 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 2085/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-19 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 189a § 2 pkt 2, art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2085/20 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lipca 2020 r. nr BP.502.90.2020.0155.BD2.6082 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M. G. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 775 (siedemset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2085/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi M. G. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lipca 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przypomniał, że kontrolowany w dniu 19 września 2019 r. pojazd skarżącego był nienormatywny co potwierdzały wyniki kontroli. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: – nacisk na podwójnej osi napędowej naczepy 20,2 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) przekroczenie o 1,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 6,31 %), – rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 46,3 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) przekroczenie o 6,3 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 15,75 %). Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, wobec powyższego, w ustalonym stanie faktycznym, istniała podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 2000 zł. Niezależnie jednak od powyższego w ocenie Sądu pierwszej na uwzględnienie zasługiwał zarzut skargi dotyczący podwójnego ukarania i braku rozważenia przez organ możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej jako: "k.p.a."), który wbrew twierdzeniu organu znajduje zastosowanie w niniejsze sprawie. Sąd przypomniał, że organ w decyzji wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.; dalej jako: "p.r.d.") oraz ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.; dalej jako: u.t.d."). Zdaniem organu obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 74, str. 8 z późn. zm.), za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Są to więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów. W ocenie Sądu powyższą argumentację organu uznać należało za błędną, co bezpośrednio miało wpływ na niewłaściwe rozważenie przez organ możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organu, nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie występuje tożsamość (identyczność) zachowania będącego przedmiotem postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie przepisów ustawie Prawo o ruchu drogowym i postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie ustawy o transporcie drogowym. To samo zdarzenie tj. wyniki kontroli pojazdu skarżącego przeprowadzonej w dniu 19 września 2019 r. stanowiły podstawę faktyczną wydanych decyzji. Stwierdzone przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej oraz dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego samochodu ciężarowego stanowiły podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stwierdzającego wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII. Stwierdzone w trakcie tej samej kontroli przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego stanowiło jednocześnie podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wydanego na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Następnie, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie należało uznać także tożsamość (identyczność) osoby. Chodzi o jedną i tę samą osobę, która jest stroną dwóch postępowań zakończonych nałożeniem kar pieniężnych. W tym przypadku Sąd również, wbrew twierdzeniu organu, nie ma wątpliwości, że stroną każdej z wydanych decyzji jest skarżący, niezależnie czy nazwany zostanie podmiotem wykonującym przejazd czy przewoźnikiem drogowym wykonującym przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego. Ponadto Sąd podkreślił, że kolejną przesłanką zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. jest uprzednie ukaranie za to samo zachowanie strony postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Ustawodawca wymaga aby ukaranie administracyjną karą pieniężną było prawomocne. Decyzja, której podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII, wydana została przez Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu 10 lutego 2020 r. Decyzją tą organ orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Co prawda brak jest w aktach sprawy informacji kiedy wydana została decyzja w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary w wysokości 5000zł z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, niemniej z wyjaśnień skarżącego wynikało, że decyzja wydana została w dniu 2 marca 2020 r. Niewątpliwie zatem w przedmiotowej sprawie organ nie miał do czynienia z prawomocnym uprzednim ukaraniem administracyjną karą pieniężną, jednakże w ocenie Sądu ratio legis analizowanego przepisu art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. przemawia za koniecznością rozważenia przez organ możliwości zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy wszczętej jako pierwszej. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ powinien ponownie, bardzo skrupulatnie i szczegółowo przeanalizować stan sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.. II Od przedmiotowego wyroku organ złożył skargę kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. 140aa ust. 1 w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d. oraz w związku z Ip. 7 załącznika nr 1 do p.r.d. oraz art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 2 u.t.d. w związku z Ip. 10.2. pkt 3 załącznika 3 do u.t.d. poprzez błędne przyjęcie, że wymierzenie kary w drodze odrębnych decyzji wydanych na przepisów ustaw Prawo o ruchu drogowym i ustawy o transporcie drogowym, stanowi podwójne karanie za to samo naruszenie w sytuacji, gdy Ip. 10.2. pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d, sankcjonuje przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d. sankcjonuje przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII, przy czym konieczność uzyskania tego zezwolenia nie zawsze jest determinowana przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej, a może wynikać z przekroczenia dopuszczalnej wartości innych parametrów np. nacisku na osie czy szerokości, co w konsekwencji wyklucza przyjęcie, że nałożenie kar na podstawie wskazanych przepisów stanowi podwójne karanie za to samo zachowanie; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 189f § 1 pkt 2 i art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. oraz art. 140aa ust. 4 p.r.d. i art. 92b i 92c u.t.d., przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organy powinny w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy przepis art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wprost wyłącza stosowanie całego Działu IVa k.p.a. w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, zaś przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy prawa o ruchu drogowym przewidują odrębne regulacje w tym zakresie. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd zespołem pojazdów nienormatywnym przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą o 6,3 t (15,75%) oraz nacisk podwójnej osi napędowej o 1,2 t (6,31 %), stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że nakładając na stronę karę pieniężną za przypisane jej naruszenie organ administracji publicznej nie uwzględnił, ani też nie rozważył znaczenia konsekwencji wynikających z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. i to w sytuacji, gdy – jak podniósł Sąd pierwszej instancji – w związku z kontrolą drogową przeprowadzoną w dniu 19 września 2019 r., stanowiącą podstawę wszczęcia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, wobec skarżącego w związku z tym samym zachowaniem zostało również wszczęte postępowanie w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Za uzasadniony należało uznać zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut, na gruncie którego skarżący kasacyjnie organ podważa prawidłowość podejścia Sądu pierwszej instancji do rozumienia, a w konsekwencji zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 189a § 2 pkt 2 i art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 140aa ust. 4 p.r.d., a także art. 92b i art. 92c u.t.d. Odnosząc się do tak przedstawionego zarzutu stwierdzić trzeba, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., na gruncie którego oraz na warunkach nim określonych została ustanowiona instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Jakkolwiek z systematyki wewnętrznej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że przywołany przepis prawa usytuowany został w jej Dziale IVa "Administracyjne kary pieniężne", to jednak trzeba stwierdzić, że z tego właśnie powodu wykładnia art. 189f § 1 k.p.a. nie może pomijać potrzeby odwołania się do argumentu z jego wykładni systemowej. Zwłaszcza, że zakres stosowania przepisów tego działu wymienionej ustawy wyznacza jej art. 189a. Stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, w § 2 stanowi jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z przywołanej regulacji, abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej, jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach Działu IVa, a mianowicie, aby zakres normowania przepisów odrębnych pokrywał się z zakresem normowania określonym w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis Działu IVa nie ma zastosowania (por. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, [w:] Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021). Uwzględniając powyższe trzeba więc stwierdzić, że stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie do potrzeby rozważenia oraz uwzględnienia w rozpatrywanej sprawie znaczenia konsekwencji mających wynikać z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być uznane za prawidłowe, podobnie, jak i osadzona na jego gruncie ocena o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone w art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki stosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art.92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Jeżeli z przywołanego przepisu wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to podobnie, jak w odniesieniu do art. 140aa ust. 1 p.r.d., albowiem istota zawartej w nim regulacji jest tożsama, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a postępowanie wszczęte podlega umarzeniu. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o których mowa w § 2 art. 189 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują to zagadnienie w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny. Z wszystkich przedstawionych powodów omawiany zarzut kasacyjny należało więc uznać za usprawiedliwiony. W konsekwencji, za uzasadniony należało więc również uznać zarzut z pkt 1. petitum skargi kasacyjnej, na gruncie którego skarżący kasacyjnie organ podważa prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim wynika z niego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady ne bis in idem. Podejścia Sądu pierwszej instancji do spornej w sprawie kwestii, a mianowicie braku możliwości nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za ujawnione w trakcie kontroli naruszenie na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. oraz odrębnie, za naruszenie na podstawie ustawy o transporcie drogowym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest prawidłowe. W korespondencji do przedstawionego powyżej rozumienia art. 189a § 2 k.p.a., w świetle którego przepis art. 189f k.p.a. nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie, trzeba również podnieść, że jakkolwiek stany faktyczne spraw, w których nałożono na stronę skarżącą kary pieniężne były zbliżone (nie zaś takie same), to jednak przypisane stronie naruszenia podlegały ocenie na podstawie reżimów dwóch różnych ustaw, które znamiona penalizowanych na ich gruncie deliktów opisują jednak w sposób, który powoduje, że w ich świetle naruszenia te – a więc innymi słowy, stanowiące źródło tych naruszeń zachowania, których nie sposób jest przy tym utożsamiać z samą kontrolą drogową, jako zdarzeniem – nie są w sensie ontologicznym, ani też w sensie prawnym jednorodne, o czym trzeba wnioskować również na podstawie przedmiotów regulacji ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym. Przedmiotem regulacji pierwszej z nich są: zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; zasady i warunki kontroli ruchu drogowego; drugiej zaś, między innymi, zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz międzynarodowego transportu drogowego. Odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania tych ustaw nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne. Podczas, gdy na gruncie pierwszej z nich, administracyjna kara pieniężna – której wysokość, jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd – jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, to na gruncie drugiej z tych ustaw, karze tej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były to również zachowania tożsame, a więc innymi słowy, że nie było to jedno i to samo zachowanie, z powodu którego stronie zostały przypisane dwa delikty podlegające karze administracyjnej na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Mając na uwadze, że skarga kasacyjnie zasadnie, a co za tym idzie skutecznie, podważyła zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, wyrok ten podlegał uchyleniu, co jednocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia sprawy oraz istoty spornej w niej kwestii, uzasadniało wniosek o zaktualizowaniu się określonych przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanek rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. W świetle wszystkich przedstawionych argumentów skarga ta, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI