II GSK 1762/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Spór dotyczył charakteru umowy zawartej przez Województwo Dolnośląskie z M. O. jako ekspertem oceniającym projekty do dofinansowania. Prezes NFZ uznał, że umowa ta jest umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, co skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że jest to umowa o dzieło. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej opartej na naruszeniu prawa materialnego, szczegółowo analizował różnice między umową o dzieło a umową o świadczenie usług. Sąd podkreślił, że umowa o dzieło wymaga osiągnięcia konkretnego, samoistnego i weryfikowalnego rezultatu (dzieła), podczas gdy umowa o świadczenie usług polega na starannym działaniu. W ocenie NSA, ocena projektów przez eksperta, wymagająca samodzielności, wkładu intelektualnego i prowadząca do powstania wymiernego rezultatu w postaci karty oceny projektu, spełniała kryteria umowy o dzieło. Sąd zwrócił uwagę na indywidualny charakter oceny każdego projektu, wymóg posiadania przez eksperta odpowiednich kwalifikacji, sposób wynagradzania (za wykonane dzieło) oraz ponoszone ryzyko. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa NFZ, podzielając stanowisko WSA, że umowa z ekspertem była umową o dzieło, a wadliwe zakwalifikowanie jej przez organ skutkowało wadliwym zastosowaniem przepisów dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że umowa z ekspertem oceniającym projekty, ze względu na charakter rezultatu i sposób wykonania, jest umową o dzieło, a nie umową o świadczenie usług, co ma znaczenie dla podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku oceny projektów w ramach programów finansowanych ze środków publicznych, ale jego argumentacja dotycząca rozróżnienia umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowa zawarta z ekspertem oceniającym projekty do dofinansowania, nazwana "umową o dzieło", stanowiła umowę o dzieło w rozumieniu Kodeksu cywilnego, czy też umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, w kontekście podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa zawarta z ekspertem oceniającym projekty do dofinansowania stanowiła umowę o dzieło, a nie umowę o świadczenie usług.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o dzieło wymaga osiągnięcia konkretnego, samoistnego i weryfikowalnego rezultatu. Ocena projektu przez eksperta, wymagająca samodzielności i intelektualnego wkładu, prowadząca do powstania wymiernego rezultatu (karty oceny projektu), spełnia te kryteria. Charakter pracy, sposób wynagradzania i ponoszone ryzyko również wskazują na umowę o dzieło.
Przepisy (13)
Główne
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Pomocnicze
ustawa o świadczeniach art. 109 § ust. 1 i 4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 art. 68a
p.z.p. art. 4 § pkt 8
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
k.c. art. 645
Kodeks cywilny
k.c. art. 632 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa z ekspertem oceniającym projekty miała charakter umowy o dzieło, ponieważ jej przedmiotem był konkretny, weryfikowalny rezultat (ocena projektu), a nie samo staranne działanie. • Ocena projektu przez eksperta wymagała samodzielności, wkładu intelektualnego i prowadziła do powstania wymiernego rezultatu (karty oceny projektu), co jest cechą umowy o dzieło. • Sposób wynagradzania (za wykonane dzieło) i ponoszone ryzyko przez eksperta wskazują na umowę o dzieło.
Odrzucone argumenty
Umowa z ekspertem była umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, co rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego (argument Prezesa NFZ).
Godne uwagi sformułowania
granica między usługami, a dziełem może "bywać płynna" • przedmiotem umowy o dzieło jest doprowadzenie do powstania samoistnego, jednorazowego oraz weryfikowalnego rezultatu • umowa o dzieło wymaga, by czynności przyjmującego zamówienie doprowadziły do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu • cechą konstytutywną dzieła jest samoistność (materialnego lub niematerialnego) rezultatu
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Cezary Pryca
członek
Mirosław Trzecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowa z ekspertem oceniającym projekty, ze względu na charakter rezultatu i sposób wykonania, jest umową o dzieło, a nie umową o świadczenie usług, co ma znaczenie dla podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku oceny projektów w ramach programów finansowanych ze środków publicznych, ale jego argumentacja dotycząca rozróżnienia umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, który ma istotne konsekwencje podatkowe i ubezpieczeniowe. Wyrok precyzuje kryteria oceny, co jest cenne dla praktyków.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? NSA wyjaśnia, kiedy ocena projektu przez eksperta nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.