II GSK 16/23

II GSK 16/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Gl 837/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-09-30
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 7, art. 190 ust. 4.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2002 nr 18 poz 177
par. 1 ust. 2.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 77 ust. 4 pkt 2.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
art. 60, art. 67 ust. 1.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 2 par. 2 w zw. z art. 80 par. 1, art. 72 par.1 , art. 80 par. 1 w zw. z art. 2 par. 1 pkt 1.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2009 nr 157 poz 1241
art. 115 ust. 1.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 146 par.1, par. 2.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 417(1) par.1, art. 510.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del.WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Katowice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 837/22 w sprawie ze skargi P. L. Sp. z o.o. w W. na akt Prezydenta Miasta Katowice z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr UK-II.5410.1.4551.2022.BM w przedmiocie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 30 września 2022 r., uwzględnił skargę P. L. sp. z o.o. w Warszawie na akt Prezydenta Miasta Katowice z dnia 14 kwietnia 2022 r., w przedmiocie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, uchylając zaskarżony akt, uznając obowiązek Prezydenta Miasta Katowice dokonania na rzecz skarżącej zwrotu kwoty 925 złotych tytułem części opłaty za wydanie karty pojazdu oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
skarżąca P. L. Sp. z o.o. w W. (dalej: "Spółka"), jako następca prawny B.-C.-L. P. S.A., która przejęła uprzednio B.-C.-L. P. Sp. z o.o., wystąpiła do Prezydenta Miasta Katowice o zwrot kwoty 925 zł, stanowiącej część opłaty wniesionej za wydanie karty pojazdu dla pojazdu marki RENAULT PREMIUM o nr rej. [...].
Zaskarżonym aktem Prezydent Miasta, odmówił zwrotu żądanej kwoty jako pobranej prawidłowo na mocy obowiązującego wówczas § 1 ust. 2 rozporządzenia Min. Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18, poz. 177, dalej: "Rozporządzenie z 4 marca 2002 r.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę Spółki za uzasadnioną.
Sąd I instancji potwierdził, że w momencie rejestracji pojazdu przez Spółkę, obowiązywał § 1 ust. 2 Rozporządzenia z 4 marca 2002 r. Zgodnie ze wskazaną regulacją, opłata za wydanie karty pojazdu niedopuszczonego do ruchu lub dopuszczonego do ruchu czasowo albo warunkowo w Państwie pochodzenia wynosiła 1000 zł, a Spółka uiściła opłatę w takiej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że kwestia wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., w sprawie o sygn. akt U 6/04 (dalej: "wyrok TK z 2006 r".), w którym uznano § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Sąd I instancji zgodził się z organem, że wskazane powyżej orzeczenie nie dotyczyło Rozporządzenia z 4 marca 2002r., które stanowiło podstawę pobrania od Skarżącej kwoty 1000 zł za wydanie karty pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny mając jednak na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2006 r., na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP dokonał samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów Rozporządzenia z 4 marca 2002 i uznał, że również § 1 i § 2 tegoż rozporządzenia zostały wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Sąd I instancji uznał przy tym, że wskazana regulacja jest niekonstytucyjna już w dacie jej zastosowania przez organ. W konsekwencji, zdaniem WSA, objęty skargą akt Prezydenta Miasta podjęty został z naruszeniem prawa. Organ odmówił bowiem zwrotu części opłaty, która została uiszczona w wysokości zawyżonej w stosunku do wskazań zawartych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i która w tej części została pobrana nienależnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dna 24 lutego 2009 roku, sygn. I OSK 418/08, iż w sytuacji gdy niekonstytucyjna regulacja była podstawą czynności administracyjnej, należy zastosować inne środki, do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, którym m.in. jest możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaconej kwoty za kartę pojazdu.
Ponadto, Sąd I instancji stwierdził, że do opłat za wydanie kart pojazdów pobranych po dniu 1 stycznia 2010 r., mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240), która weszła w życie właśnie 1 stycznia 2010 r. W przypadku zaś opłat, jak w przedmiotowej sprawie, uiszczonych przed dniem wejścia w życie wyżej wskazanej ustawy, nie mają zastosowania regulacja k.p.a. i Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczący terminów przedawnienia.
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie spornej opłaty nie może znaleźć zastosowania art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 ze zm.), ponieważ norma ta dotyczy wyłącznie spraw będących w toku w dniu wejścia ustawy w życie, a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidywał przed dniem wejścia w życie ustawy decyzyjnego trybu załatwienia.
Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że sprawa o zwrot części opłaty nie ma charakteru cywilnoprawnego i nie mają do niej zastosowania również przepisy k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania.
W podstawie prawnej wyroku podano art. 146 § 1, art. 152 § 1 oraz art. 200, art. 205 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).
Prezydent Miasta Katowice, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
I. naruszenia prawa materialnego:
1) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; dalej KPA) przez przyjęcie, że Organ mimo obowiązywania § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 18, poz. 177) winien był lub chociażby mógł pobrać od strony opłatę za wydanie karty pojazdu w jakiejkolwiek kwocie innej niż 1000 zł zgodnie z ww. przepisem, podczas gdy Organ obowiązany był działać w granicach i na podstawie obowiązującego prawa.
2) naruszenie przepisu art. 77 ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu Prezydenta Miasta Katowice za organ właściwy do określenia wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu oraz zwrotu części tej opłaty z pominięciem ustawowej kompetencji Ministra do spraw transportu i z pominięciem obowiązującego w tym zakresie przepisu prawa;
3) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.; dalej u.f.p.), w zw. z art. 72 § 1 i art. 80 § 1 w związku z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), w zw. z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie co doprowadziło do uwzględnienia skargi, mimo że prawo do zwrotu części opłaty za wydanie kartę pojazdu wygasło w sytuacji, gdy rozstrzygnięciu organu podlegała sprawa dotycząca zwrotu nadpłaty na podstawie wniosku Skarżącej z dnia 6 kwietnia 2022 r., nie zaś sprawa ustalenia i pobrania w odpowiedniej wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu w dniu 14 listopada 2002 r. Do sprawy tej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a także przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłaty, z których jednoznacznie wynika, że prawo Skarżącej do zwrotu nadpłaty wygasło.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
1) naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że żądanie przez stronę zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu powoduje konieczność odniesienia się przez organ do takiego żądania w drodze aktu lub czynności, podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej, podczas gdy roszczenie strony ma w tym przypadku charakter cywilnoprawny i dotyczy zwrotu świadczenia nienależnego (art. 510 k.c.), lub odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem aktu normatywnego (art. 4171 § 1 k.c.), a co za tym idzie prawidłową drogą dochodzenia tego roszczenia jest postępowanie przed sądem powszechnym, a ponadto, poprzez nieuzasadnione przyjęcie za uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, że żądanie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu pobranej w toku postępowania administracyjnego, którego przedmiotem była rejestracja pojazdu, może zostać załatwione w drodze aktu lub czynności organu, bez konieczności wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie rejestracji pojazdu, co doprowadziło Sąd do rozstrzygnięcia skargi, podczas gdy podlegała ona odrzuceniu.
2) naruszenie art. 2 § 2 w zw. z art. 80 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, wynikające z przyjęcia, że do nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu powstałej na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie mają zastosowania przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, podczas gdy zgodnie z art. 2 § 2 tejże ustawy, w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie dokonania nadpłaty (14.11.2002 r.) jak i w dacie złożenia wniosku o zwrot nadpłaty (06.04.2022 r.), jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy.
3) naruszenie art. 146 § 1 2, p.p.s.a., poprzez uchylenie aktu Prezydenta Miasta Katowice w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty w wysokości 925 zł, podczas gdy brak jest bezpośrednich i jednoznacznych przepisów prawa, z których wynika uprawnienie Skarżącej do domagania się zwrotu takiej należności (w takiej wysokości) i obowiązek organu do dokonania takiego zwrotu, a ponadto poprzez uznanie, że mając na uwadze znaczenie karty pojazdu oraz wysokość kosztów zwianych z drukiem i dystrybucją karty pojazdu opłata za jej wydanie winna wynosić 75 zł, podczas gdy Sąd nie poczynił żadnych rozważań ani ustaleń w tym zakresie, w szczególności zaś nie wskazał, jakie znaczenie zdaniem Sądu ma karta pojazdu i jaką opłatę w związku z tym znaczeniem Sąd uznał za właściwą, a także jakie były koszty druku i dystrybucji karty pojazdu wydanej Stronie oraz w jakiej wysokości zostały one przez Sąd uwzględnione, co ma istotne znaczenie ze względu na fakt, że Sąd rozstrzygnął zaskarżonym wyrokiem sprawę indywidualną dotyczącą konkretnej opłaty od konkretnej karty pojazdu, nie zaś zasadę ustalania tej opłaty, zaś na dzień wydania karty pojazdu w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek przepisów ustalających wysokość opłaty na poziomie 75 zł, brak jest tez opracowań i wyliczeń pozwalających Sądowi na przyjęcie, że opłata w takiej wysokości jest w niniejszej sprawie należna, co uzasadniałoby obowiązek zwrotu nadpłaty w wysokości 925 zł;
4) naruszenie art. 146 § 2 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej uznał obowiązek Organu do zwrotu części pobranej opłaty bez podstawy prawnej zamiast oddalić skargę w tym zakresie;
5) naruszenie przepisu art. 146 § 2 p.p.s.a., przez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku o samoistności uprawnienia sądu administracyjnego do orzekania w sprawach podatkowych poza tokiem instancji,
Podnoszący powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania podług norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji i zawartej w nim oceny.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny (dalej również: "NSA"), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny bierze jednak pod uwagę z urzędu przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie (art. 186 p.p.s.a.) oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).
Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 186 i art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.
Skład NSA orzekający w niniejszej sprawie pragnie zaznaczyć, że w orzecznictwie panuje ugruntowany pogląd dotyczący oceny prawnej kwestii odmowy zwrotu przez organ części opłaty za wydanie karty pojazdu (zob. m.in. wyroki NSA z dnia: 28 czerwca 2016 r., sygn. I OSK 2225/14, wyrok NSA z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 2100/22). W nawiązaniu do ww. orzecznictwa Sąd stwierdza, że sformułowane przez Organ zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowej są bezzasadne.
Po pierwsze nie ma uzasadnienie zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. przez przyjęcie, iż organ mimo obowiązywania § 1 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu winien był lub chociażby mógł pobrać od strony opłatę za wydanie karty pojazdu w jakiejkolwiek kwocie innej niż 1000 zł zgodnie z ww. przepisem. Zdaniem Sądu, istota sporu nie dotyczy tego, czy organ był zobowiązany stosować w momencie złożenia przez poprzednika prawnego Skarżącej wniosku o zarejestrowania pojazdu, przepis § 1 ust. 2 Rozporządzenia z 4 marca 2002 r., tylko czy strona, która na podstawie niekonstytucyjnego przepisu uiściła opłatę za kartę pojazdu w zawyżonej wysokości może domagać się następnie zwrotu nadpłaconej kwoty. Należy podkreślić, iż Rozporządzenie z 4 marca 2002 r. nie było co prawda objęte kontrolą Trybunału Konstytucyjnego, ale Sąd I instancji słusznie uznał, że sądy administracyjne rozstrzygając sprawę są uprawnione do stwierdzenia, czy dana regulacja rozporządzenia wykonawczego do ustawy narusza normy konstytucyjne lub ustawowe. Sąd podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt. II GSK 2100/22, iż jeżeli usprawiedliwione jest żądanie zwrotu nadpłaconej kwoty za wydanie karty pojazdu, będące wynikiem odmowy zastosowania przez sąd administracyjny niekonstytucyjnego przepisu rozporządzenia, to należy uznać odmowę zwrotu przedmiotowej należności za "inne rozstrzygnięcie" w rozumieniu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Powyższy przepis Konstytucji daje prawo do kwestionowania w indywidualnej sprawie rozstrzygnięć ukształtowanych na podstawie niekonstytucyjnego przepisu jeszcze przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego stan niekonstytucyjności (por. np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2194/12; por. także: wyrok z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1030/06; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08).
Ponadto, należy uznać za nietrafiony zarzut naruszenia przepisu art. 77 ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, "polegający na uznaniu Prezydenta Miasta Katowice za organ właściwy do określenia wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu oraz zwrotu opłaty z pominięciem kompetencji Ministra do spraw transportu i z pominięciem obowiązującego w tym zakresie przepisu prawa". Zgodnie z brzmieniem wspomnianej wyżej regulacji Prawa o ruchu drogowym obowiązującym w momencie uiszczenia opłaty, Minister właściwy do spraw transportu był uprawniony do określenie w drodze rozporządzenia wysokości opłaty. Nie ulega wątpliwości, że Prezydent Miasta Katowice nie był podmiotem uprawnionym do określenie wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Ustawowe upoważnienie do wydania rozporządzenia nie ma jednak związku z żądaniem zwrotu nadpłaconej opłaty. Skoro bowiem organem administracji uprawnionym i zarazem zobowiązanym do pobrania opłaty za kartę pojazdu jest Prezydent Miasta, to również do jego kompetencji należy obowiązek zwrotu części opłaty, co siłą rzeczy oznacza, że adresowane do ministra właściwego do wydania aktu wykonawczego żądanie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu nie mogłoby być uznane, ani za uzasadnione, ani też za skuteczne (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2023 r., sygn. II GSK 342/21).
Skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie uznaje za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 67 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240, dalej: "u.f.p." lub "ustawa o finansach publicznych") w zw. z art. 72 § 1 i art. 80 § 1 w związku z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), w zw. z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (dalej: "przepisy wprowadzające u.f.p."). Regulacje intertemporalne zawarte w art. 115 ust. 1 przepisów wprowadzających u.f.p., nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczą on spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, a sama opłata za wydanie karty pojazdu nie została pobrana na podstawie decyzji. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że regulacje ustawy o finansach publicznych nie mają zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie tej ustawy. W związku z powyższym do spraw dotyczących zwrotu nadpłaconej kwoty opłaty, w opinii Sadu, nie można stosować na podstawie art. 67 ust. 1 u.f.p. regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej m.in. w art. 72 §1 oraz art. 80§ 1.
Zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 510 i art. 4171§ 1 k.c. jest również oczywiście bezzasadny. Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008/2/21, nie ulega wątpliwości, że żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 16 kwietnia 2024 r., II GSK 2100/22, iż Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt III CZP 24/12, wyraźnie podkreślił, że dopuszczalność sądowego dochodzenia roszczeń o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu samochodowego, nienależnie pobranej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (analogicznie także Rozporządzenia z dnia 4 marca 2002 r.), nie zmienia charakteru prawnego samej opłaty, która także przed dniem 1 stycznia 2010 r. (przed dniem wejścia w życie ustawy o finansach publicznych) stanowiła ze swej istoty świadczenie publicznoprawne.
Ponadto, w opinii Sądu, nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 2 § 2 w zw. z art. 80 § 1 O.p. Zgodnie z przytoczonym wcześniej art. 115 ust. 1 przepisów wprowadzających u.f.p. oraz ugruntowanym w doktrynie poglądem (m.in. wyrok NSA z 22 października 2020 r., sygn. akt II OSK 867/20) , trzeba przyjąć, że dopiero od dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych tj. od 1 stycznia 2010 r. opłaty za wydanie karty pojazdu, stanowią – w rozumieniu art. 60 u.f.p. – środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym. W konsekwencji, jak zostało to podkreślone wcześniej w uzasadnieniu, regulacje ustawy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej, nie mają zastosowania do opłat uiszczonych przed dniem 1 stycznia 2010 r. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie opłata została uiszczona przed wejściem w życie ustawy o finansach publicznych, nie można stosować względem niej regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej, w tym regulacji dotyczącej wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty.
W kwestii zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego tj. art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a., należy je oddalić, ponieważ są one dotknięte nieusuwalną wadą konstrukcyjną. Wskazane przez skarżący kasacyjnie organ regulacje nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ mają one charakter ogólny i wynikowy, a ich naruszenie zawsze jest następstwem naruszenia innych przepisów materialnych i procesowych (patrz wyrok NSA z 29 września 2023 roku, sygn. I OSK 2552/20). Skarżący zarzucając naruszenie przez Sąd I instancji przepisów konsekwencyjnych (art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a.), powinien bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z naruszeniem innych przepisów, którym sąd uchybił w toku kontroli legalności przedmiotu zaskarżenia. Z uwagi na fakt, że autor skargi kasacyjnej nie powiązał zarzutu naruszenia art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. z odpowiednimi przepisami prawa materialnego lub formalnego, który stanowiły podstawę wydania zaskarżonego aktu, nie było podstaw do merytorycznej oceny powyższego zarzutu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.