II GSK 1585/21

II GSK 1585/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Małgorzata Rysz /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1476/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-06
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej części skargę oddalono
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4 a  i b, art. 92 a ust 1 i 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184, art. 188, art. 203 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Głównego Inspektora Transportu Drogowego i F. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1476/20 w sprawie ze skargi F. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 maja 2020 r. nr BP.501.1879.2019.0161.WA7.4210 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 i 2 oraz w tym zakresie oddala skargę; 2. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 4; 3. oddala skargę kasacyjną F. w W.; 4. zasądza od F. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1986 (słownie: tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 6 listopada 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1476/20, rozpoznając skargę F. w W. (dalej: "skarżąca", "Fundacja") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") z 26 maja 2020 r. nr BP.501.1879.2019.0161.WA7.4210
w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej:
• w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") z 5 września 2019 r. w zakresie jakim nakłada karę pieniężną
w wysokości 800 (osiemset) złotych za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
• w pkt 2 uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 5 września 2019 r. w zakresie w jakim nakłada karę pieniężną
w wysokości 800 (osiemset) złotych za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
• w pkt 3 w pozostałej części oddalił skargę;
• w pkt 4 postanowił o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 12 kwietnia 2019 r. w W. przy ul. M. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki T. o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował P. J.. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażerów, którzy zamówili kurs przez aplikację [...]. Kurs miał miejsce z ul. [...] na ul. [...] w W. Pasażer zapłacił gotówką 22 złote, za co otrzymał paragon na kwotę 20,09 zł. Usługa transportowa (przewozu pasażerów) zgodnie z wystawionym paragonem została wykonana w imieniu i na rzecz Fundacji. Kierowca okazał do kontroli tylko prawo jazdy
i dowód osobisty. Jednocześnie kierujący nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na rzecz Fundacji.
Pismem z 8 maja 2019 r. Mazowiecki WITD zawiadomił skarżącą o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu. Następnie organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy z prośbą o udzielenie informacji, czy skarżąca posiadała ważną na dzień kontroli licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką i czy został zgłoszony do niej kontrolowany pojazd. W odpowiedzi na powyższe pismo Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich udzieliło odpowiedzi, że na dzień kontroli tj. 12 kwietnia 2019 r. Fundacja posiadała licencję nr 10/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego
w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną 1 czerwca 2018 r. przez Prezydenta m.st. Warszawy. Jednakże kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do wskazanej licencji, co potwierdza pismo z 4 czerwca 2019 r.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej
z 5 września 2019 r. nakładającej na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 9300 zł (tj. 800 złotych z tytułu lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., 500 złotych z tytułu lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. i 8000 złotych z tytułu lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.),
Rozpoznając odwołanie GITD działając na podstawie art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, dalej: "u.t.d."), lp. 1.5, 1.12 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego WITD z 5 września 2019 r. oraz powtórzył ustalenia faktyczne przedstawione przez organ I instancji.
W ocenie GITD bezspornym jest, że w dniu kontroli doszło do popełnienia przez stronę naruszenia z tytułu lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Spółka posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ale nie zgłosiła do niej kontrolowanego pojazdu i tym samym organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił licencji zmiany danych w wymaganym terminie. W zakresie stwierdzonego naruszenia określonego w lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD wyjaśnił, że
w ustalonym stanie faktycznym niewątpliwie zachodzą przesłanki do uznania, że
w chwili kontroli, doszło do naruszenia przez Fundację przepisów prawa w zakresie niewyposażenia kierowcy w wymagany dokument, tj. wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
W zakresie stwierdzonego naruszenia określonego w lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wyjaśnił, że bezspornym jest, że skarżąca w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Wobec tego podlegała ona obowiązkom określonym w przepisach ustawy o transporcie drogowym odnoszącym się do tego rodzaju przewozu. Między innymi była zobowiązana do wykonywania przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.) z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 18 ust. 4b ustawy. Skontrolowany pojazd, jak wynika zaś
z protokołu kontroli, był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą. Fundacja nie przedstawiła żadnych dowodów, które wskazywałyby na możliwość objęcia pojazdu wyjątkami określonymi w art. 18 ust. 4b u.t.d. Z akt sprawy wynika, że umowa na przejazd została zawarta przez klienta przez telefon za pośrednictwem aplikacji, a przewóz został opłacony po jego wykonaniu gotówką. Materiał dowodowy nie wskazuje, aby przejazd był wykonywany na podstawie umowy pisemnej zawartej w lokalu przedsiębiorstwa po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu, wniesionej w sposób opisany w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d. pojazdem, który byłby wyłącznie własnością skarżącej lub stanowił przedmiot leasingu. Zasadne było więc wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie określone
w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Fundacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wydał opisany na wstępie wyrok.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana na w mocy decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie w części. W ocenie Sądu, organy prawidłowo stwierdziły popełnione przez skarżącą naruszenie polegające na dokonaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu i bez spełnienia przesłanek
z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., nieprawidłowo natomiast uznały, że wykonując tego rodzaju przewóz, skarżąca powinna zgłosić ten samochód na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., do posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego
w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz, że skarżąca powinna wyposażyć kierowcę w wypis tej licencji. WSA przytoczył treść art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1 oraz art. 18 ust. 4a u.t.d., a następnie wskazał, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny. Z okoliczności stanu faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika, że przewóz był wykonywany w celach zarobkowych, na zamówienie klientów poprzez aplikację [...], samochodem osobowym, który nie spełniał kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, gdyż był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.
O odpłatnym, a więc zarobkowym charakterze planowanego przejazdu przesądza fakt, że od pasażera została pobrana przez kierowcę opłata 20 zł gotówką po dokonanym przewozie. Za niewiarygodne uznano wyjaśnienia Fundacji, że zapłata została dokonana za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera, a nie za zamówiony przejazd. Trudno się zgodzić również ze skarżącą, że zgromadzony w toku materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a skarżącą, skoro kierowca wystawił za dokonany przewóz paragon w imieniu Fundacji. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że całe przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez platformę [...], ma charakter zorganizowany i ciągły i w ramach tego przedsięwzięcia skarżąca miała świadczyć sporną usługę.
WSA przytoczył też treść wyroku TSUE o sygn. C-34/15, w którym wskazano, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Powołano również szereg orzeczeń sądów administracyjnych na potwierdzenie tezy iż, skoro TSUE potraktował firmę platformę konkurencyjną, jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę w gotówce i wystawia paragon, również wykonywała usługę transportową. W ocenie WSA działanie Fundacji mieściło się
w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżąca świadczyła w ten sposób usługi przewozu.
W ocenie WSA nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne wskazujące, że skarżąca nie spełniła wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Samochód osobowy, którym dokonywany był przewóz pasażera nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., nie był bowiem przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały również spełnione przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Skarżąca bowiem nie zawarła
z pasażerami umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, jak również zapłata gotówką nie nastąpiła w lokalu przedsiębiorstwa. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie aby możliwe było zastosowanie uregulowanego tam wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny. Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107
§ 3 k.p.a.
W ocenie Sądu jednak organy obu instancji błędnie przyjęły, że w tych okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy Fundacja popełniła również naruszenia, o których mowa w lp. 1.5. i lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, które za każdą zmianę jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 800 zł, oraz niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d, w tym przypadku w wypis licencji nr 10/2018, które za każdy dokument jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 500 zł. Obowiązek dotyczący zgłoszenia zmiany danych,
w zakresie istotnym w niniejszej sprawie wynika z treści art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., z kolei obowiązek wyposażenia kierowcy w wypis z licencji wynika z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W ocenie Sądu, skoro licencja nr 10/2018 wydana skarżącej przez Prezydenta m.st. Warszawy 1 czerwca 2018 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego
w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, nie uprawniała jej do dokonania stwierdzonego w niniejszej sprawie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., nie miała ona obowiązku zgłaszania samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do powyższej licencji, jak również nie miała obowiązku wyposażenia kierowcy w wypis tej licencji. Posiadana zatem przez Fundację licencja
nr 10/2018, nie była licencją, na podstawie której mogła dokonać spornego przewozu pasażerów, co oznacza, że bezpodstawne jest stwierdzenie organu o konieczności zgłoszenia przedmiotowego samochodu osobowego do tej licencji oraz wyposażenia kierowcy w wypis tej licencji. Gdyby skarżąca, dokonywała przewozu okazjonalnego
w warunkach, o których mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., gdzie nie obowiązują wymogi konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a u.t.d. i miałaby zastosowanie posiadana przez Fundację licencja nr 10/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego
w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, zasadnym byłoby stwierdzenie przez organy, że skarżąca popełniła naruszenia, polegające na niezgłaszaniu samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do powyższej licencji i niewyposażenia kierowcy w wypis tej licencji. Organ I instancji bezpodstawnie nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 800 zł, za niezgłoszenie samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do posiadanej przez skarżącą licencji 10/2018 oraz karę pieniężną w wysokości 500 zł, za niewyposażenie kierowcy w wypis tej licencji, a organ odwoławczy bezpodstawnie to zaakceptował, poprzez co organy obu instancji naruszyły w tym zakresie art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz lp. 1.5. i lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na łączną wysokość nałożonej na skarżącą kary pieniężnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył GITD, który na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 oraz art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) wniósł
o wyznaczenie rozprawy i rozpoznanie przedmiotowej skargi na rozprawie, uchylenie
w części (w zakresie punktu 1, 2 i 4) zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie w ww. części zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, a także zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z Ip. 1.5 i Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1087 ze zm. - dalej: "u.t.d.) w zw. z art. 5b ust. 1, art. 8,
art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie przez WSA w Warszawie, iż skarżąca nie miała obowiązku zgłoszenia zmiany danych w posiadanej licencji - podania informacji dotyczących samochodu osobowego, którym dokonywany był kontrolowany przewóz, podczas gdy w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d. wymagane było posiadanie przez skarżącą licencji
i zgłaszanie do niej wszelkich zmian w odniesieniu do danych wskazanych w art. 8 u.t.d., w szczególności zgłoszenie do niej pojazdu którym strona wykonywała kontrolowany przewóz, co więcej nie można przyjąć za WSA w Warszawie, że skoro strona wykonywała przewóz okazjonalny samochodem osobowym i nie spełniła dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. to nie musiała zgłaszać zmiany danych do licencji, bowiem podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym zawsze wymaga uzyskania licencji, a w konsekwencji zgłaszania zmiany danych niezależnie od faktu spełniania bądź niespełniania w danym konkretnym przewozie dodatkowych wymogów z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., co więcej organ nie zanegował posiadanego przez stronę uprawnienia w postaci licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego
w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr 10/2018 wydanej przez Prezydenta m.st. Warszawy lecz uznał na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, że pojazd nie został przez nią do przedmiotowego uprawnienia zgłoszony zaś prawidłowa wykładnia art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. prowadzi do wniosku, że bezwzględnym obowiązkiem kierowcy wykonującego transport drogowy jest mieć przy sobie i okazywać wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, tym samym kierujący podczas kontroli obowiązany był okazać wypis licencji należącej do skarżącej.
Skargę kasacyjną wniosła również Fundacja - zaskarżając wyrok na podstawie
art. 173 p.p.s.a. w części w której WSA oddalił skargę tj. w pkt 3 wyroku, wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji GITD z 26 maja 2020 r. również w tej części, w której utrzymano
w mocy decyzję Mazowieckiego WITD z 4 października 2019 r. w zakresie, jakim nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie 8.000 zł.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
I. naruszenie prawa materialnego w postaci:
1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę P. J., nie zaś przez skarżącą (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym
2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych
i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona
w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona
w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
3) nie właściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust 4 a b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn.zm.)
w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do w/w ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;
4) niewłaściwego zastosowania art. 92 a ust 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn.zm.) w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą,
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do decyzji GITD z 26 maja 2020 r. przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego
w kontekście niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności oraz brał u zebrania
i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności,
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,
b) braku zweryfikowania przez organ czy skarżąca posiadała status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego
z pasażerem oraz w jaki sposób odbyła się płatność;
d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.
Jednocześnie wskazano, że w/w naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż WSA w Warszawie pominął podczas rozpoznawania sprawy podniesione wyżej okoliczności, zaś gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie wydane w sprawie mogło być odmienne;
6) ar. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez GITD przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności oraz braku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności:
a) zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
b) braku zweryfikowania przez organ czy skarżąca posiadała status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
c) zaniechania ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego
z pasażerem oraz w jaki sposób odbyła się płatność;
d) braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
e) poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz skarżącej,
a więc przewóz miał charakter odpłatny, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiałem dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer.
W uzasadnieniu skarg kasacyjnych przedstawiono argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu - skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżącej - organ wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Fundacji nie zasługiwała na uwzględnienie. Natomiast skarga kasacyjna organu okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183
§ 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi
w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174
pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176
§ 1 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, skarżący kasacyjnie powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany podać, które przepisy uznał za naruszone, a także wykazać wpływ na wynik sprawy tego naruszenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Fundacji podkreślić należy, że najdalej idącym zarzutem procesowym sformułowanym w skardze kasacyjnej był zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przepis ten wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów.
Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; z 6 marca 2019 r., sygn. akt
II GSK 985/17 (te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy zatem przypomnieć, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być rozważany jako samodzielna podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku jedynie wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia Sądu pierwszej instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia
(zob. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa jego kontrola instancyjna np. brak w nim oceny podstawy prawnej wraz z jej wyjaśnieniem, istotnych okoliczności sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się m.in. w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, aby możliwe było przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Inną natomiast kwestią jest zaś siła przekonywania argumentów użytych przez Sąd pierwszej instancji dla wykazania zasadności wydanego orzeczenia. Brak przekonania strony co do trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w wymaganym przez prawo stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku został wskazany przyjęty stan faktyczny, a zawarty w nim wywód w sposób logiczny i jasny wskazuje na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie. Podane w uzasadnieniu wyroku motywy, jakimi sąd kierował się, podejmując pkt 3 orzeczenia, są jasne i pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.). To zaś, że WSA nie odniósł się odrębnie do każdego z zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ ocena WSA odnośnie do tych zarzutów wynika jasno z całokształtu uzasadnienia zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. akt
II GSK 3102/17). Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego
z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce.
Zarzut określony jako II. 5 w petitum skargi kasacyjnej okazał się więc niezasadny.
Przed odniesieniem się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez GITD przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. (II. 6 petitum skargi kasacyjnej) należy powołać kilka ogólnych zasad rządzących postępowaniem kasacyjnym.
Jak wcześniej zauważono skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, co znalazło swój wyraz również w przymusie adwokacko-radcowskim, tj. obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuty nieodpowiadające zasadom z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04, OSP z 2005 r. z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36 oraz wyroki NSA z: 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10; 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18). Mając na uwadze powyższe, niniejsza skarga kasacyjna ww. wymagań nie spełnia.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania może być uwzględniony tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie potencjalnego wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy należy do strony wnoszącej skargę kasacyjną. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który chociaż nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z przepisu art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z wykazaniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Nie wystarczy zatem przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły
o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., decyduje bowiem tylko taki uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej nie udziela odpowiedzi na pytanie, na czym dokładnie - w tym zwłaszcza w świetle przedstawionych wymogów - miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi
i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Jeżeli tak, to w świetle wszystkich konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, o których była mowa powyżej, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.
Mając powyższe na uwadze, NSA stwierdził, że sposób, w jaki skonstruowano oraz uzasadniono zarzut naruszenia przepisów postępowania oznaczony w pkt II. 6 petitum skargi kasacyjnej, nie daje podstaw do uznania, że skarżąca kasacyjnie skutecznie podważyła stan faktyczny, który przyjęty został przez Sąd pierwszej instancji - jako prawidłowo ustalony przez organ - za podstawę wyrokowania w rozpoznawanej sprawie. Podniesione w tej sprawie zarzuty procesowe wskazują jedynie na istniejące - w ocenie strony skarżącej kasacyjnie - uchybienia, ale nie spełniają wymogu niezbędnego dla uwzględnienia tych zarzutów, tj. wykazania wpływu tych naruszeń na wynik sprawy.
Wobec powyższego należało przejść do rozpoznania zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie
i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (...), przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie
z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. np. wyroki NSA z: 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08, 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 166/09). Jak podkreśla się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. np. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że wykonywany przez skarżącą Fundację przewóz był przewozem okazjonalnym, wykonywanym pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Stosownie do art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych
z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Konfrontacja ustaleń dokonanych w toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 12 kwietnia 2019 r. z przesłankami dającymi się wyprowadzić z cytowanych wyżej art. 4 pkt 11 u.t.d. i art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 pozwala uznać, że skarżąca kasacyjnie wykonywała odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań, przy czym podmiotem, który zainicjował przedmiotowy przewóz był zlecający jego wykonanie przy pomocy aplikacji [...] pasażer. Przewóz ten nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa, albowiem samochód, którym w imieniu skarżącej wykonywany był w dniu kontroli przewóz osób, był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób, łącznie z kierowcą. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b), c) u.t.d. wymaga dla przyjęcia dopuszczalności wykonywania przewozu okazjonalnego,
a w konsekwencji wyłączenia możliwości ukarania z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., spełnienia warunków w tym przepisie przewidzianych, a nie było kwestionowane, że warunki te w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione.
Mając na uwadze powyższe, NSA stwierdził, że nie było podstaw uzasadniających zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego art. 4 pkt 11 i art. 18 ust 4 a b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Jeżeli chodzi natomiast o art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., to tak jak to wskazano wyżej, przesłankami warunkującymi nałożenie kary pieniężnej na podstawie tego przepisu, były ustalenia dotyczące stwierdzonych naruszeń polegających na wykonywaniu w imieniu skarżącej kasacyjnie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, dokonując oceny prawnej ustalonego
w sprawie stanu faktycznego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył zatem powołanych
w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o transporcie drogowym, zasadnie wskazując
i wyjaśniając, że skoro opisane wyżej naruszenia zostały stwierdzone, to uzasadnione było zastosowanie przez organ art. 92a ust. 1 u.t.d. i nałożenie na podstawie tego przepisu kary pieniężnej.
Nie mógł zostać oceniony zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie podjął chociażby próby jego uzasadnienia. Należy podkreślić, że zakres kontroli wyznacza tylko autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Prawidłowo sformułowana skarga kasacyjna wymaga indywidualnego uzasadnienia każdego zarzutu, wobec każdego z przepisów, które w ocenie strony skarżącej kasacyjnie, naruszył sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy korygowania postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z 18 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 12/21 - v. też powołane tam orzecznictwo).
Odnosząc się z kolei do skargi kasacyjnej organu, zasadny okazał się jedyny zarzut (I.1 petitum skargi kasacyjnej), dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z lp. 1.5 i 1p. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z art. 5b ust. 1,
art. 8, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1
i ust. 7 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie przez WSA w Warszawie, iż skarżąca nie miała obowiązku zgłoszenia zmiany danych w posiadanej licencji oraz wyposażenia kierowcy w wypis z licencji należącej do niej, do posiadania którego kierowca był zobowiązany na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem WSA, który uznał, że skoro posiadana przez skarżącą licencja nie uprawniała do wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem konstrukcyjnie do tego nieprzystosowanym, to nie można mówić
o konieczności zgłoszenia przedmiotowego samochodu osobowego do tej licencji oraz wyposażenia kierowcy w jej wypis.
Trafnie natomiast wywodzi organ w skardze kasacyjnej, że zgłoszenie pojazdu do posiadanego uprawnienia było wymagane, zgodnie z art. 14 ust. 1 u.t.d., konieczne też było posiadanie przez kierującego wypisu z licencji, stosownie do treści art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organ nie zanegował posiadania przez stronę właściwego uprawnienia
w postaci licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem, jedynie uznał, że pojazd, którym strona wykonywała sporny przejazd nie został przez nią do przedmiotowego uprawnienia zgłoszony. Wbrew temu, co twierdzi WSA, strona mogła wykonywać w ramach posiadanego uprawnienia przewozy okazjonalne, wyłączone spod obowiązku spełnienia kryterium konstrukcyjnego, o jakim mowa w art. 18 ust. 4 a u.t.d., na podstawie umowy zawartej
z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu, w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, w lokalu przedsiębiorstwa (a więc po spełnieniu warunków z art. 18 ust. 4b u.t.d.).
Reasumując, strona musiała zgłaszać zmiany danych do licencji, ponieważ podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym zawsze wymaga uzyskania licencji, a w konsekwencji zgłaszania zmiany danych niezależnie od spełniania bądź niespełniania w danym konkretnym przewozie dodatkowych wymogów z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.
Faktem jest, że skarżąca, wobec braku znamion innych rodzajów przewozu, wykonywała w istocie przewóz okazjonalny, do czego - zgodnie z prawem i ze stanowiskiem organu - mogła wykorzystywać posiadaną licencję, jednakże pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań przewidzianych przez prawo. Zatem, świadczenie usługi przewozowej, słusznie uznanej przez organy i WSA za "przewóz okazjonalny", implikowało także inne obowiązki, takie jak zgłoszenie pojazdu do posiadanej licencji i wyposażenie kierowcy w jej wypis. Odpowiedzialność z tego tytułu została zatem Fundacji prawidłowo przypisana.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie pkt 1, 2 i 4 nie odpowiada prawu i podlega uchyleniu. Wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w pkt 4 oraz w pkt 1 i 2 i w tym zakresie oddalił skargę.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalając skargę kasacyjną F. w W.
O zwrocie kosztów postępowania zawartych w pkt 4 wyroku orzeczono w oparciu o przepis art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit.a w związku z § 14
ust. 1 pkt 1 lit.a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).