II GSK 1560/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Grzegorz Wałejko
Krystyna Anna Stec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Sprawy jakości, certyfikacja, dozór
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1636/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-18
II GZ 372/20 - Postanowienie NSA z 2020-12-15
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 2047
art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 29 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/20 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, zakazu wprowadzania na rynek, nakazu wycofania z rynku i nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...] [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 18 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/20, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej: skarżąca, Spółka) na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: organ, Prezes UOKiK) z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, zakazu wprowadzania na rynek, nakazu wycofania z rynku i nałożenia kary pieniężnej.
Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania następujące ustalenia:
Pismem z 5 sierpnia 2019 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK protokół wraz z aktami kontroli dotyczący ceramicznej formy do tarty [...] marki [...], o średnicy 24 cm, kod EAN [...], wprowadzonej na rynek przez Spółkę. Inspektorzy poddali ocenie organoleptycznej formę do tarty w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r., poz. 2047 ze zm., dalej: "u.o.b.p."), posiłkując się wymaganiami normy PN-EN 13834+A1:2009 "Naczynia kuchenne. Naczynia użytkowane w tradycyjnych piekarnikach domowych". Następnie próbka produktu (w ilości 3 sztuk) została przekazana do badań laboratoryjnych do Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszawie. Zakresem ww. badań objęto ocenę spełniania przez produkt wymagań w zakresie bezpieczeństwa określonych w pkt 6.1.7 ww. normy ("odporność na szok cieplny materiałów kruchych"), z wykorzystaniem metody badawczej wskazanej w pkt 6.2 normy PN-EN 1183:2000 "Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny". Badania laboratoryjne wykazały, że wszystkie badane trzy sztuki formy do tarty uległy popękaniu przy różnicy temperatur równej 180°C (temperatura pieca 200°C, temperatura wody 20°C), co jest niezgodne z pkt 6.1.7 normy, zgodnie z którym trzy próbki badanego produktu powinny przejść pozytywnie badanie przy t=180°C.
W związku z ustaleniami inspektorów Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa formy do tarty oraz wyznaczył stronie postępowania termin 14 dni na zajęcie stanowiska w sprawie.
W trakcie postępowania strona zakwestionowała ocenę bezpieczeństwa produktu i zwróciła się o umorzenie postępowania administracyjnego, powołując się na zapisy instrukcji użytkowania produktu i kwestionując metodologię przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz sporządzone przez Inspekcję Handlową szacowanie ryzyka związanego z używaniem produktu, jak również moc wiążącą normy PN-EN 1183:2000, na której badanie to zostało oparte.
Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Prezes UOKiK stwierdził, że ceramiczna forma do tarty [...] o średnicy 24 cm, ze względu na niewystarczającą odporność na szok termiczny nie jest produktem bezpiecznym i zakazał stronie wprowadzania tego produktu na rynek, nakazał podjęcie czynności niezbędnych do zapewnienia przestrzegania tego zakazu, a także nakazał stronie natychmiastowe wycofanie tego produktu z rynku oraz nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Po złożeniu przez Spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UOKiK wydał decyzję z [...] czerwca 2020 r., którą utrzymał w mocy poprzedzającą własną decyzję.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezes UOKiK wskazał, że w sprawie podstawowe znacznie ma ustalenie, jakie wymagania powinna spełniać forma do tarty. Dokonując oceny bezpieczeństwa tego produktu poprzez posiłkowanie się w trakcie jego badania wymaganiami określonymi w normie PN-EN 13834+A1:2009, inspektorzy Inspekcji Handlowej kierowali się art. 6 ust. 3 pkt 1 u.o.b.p., który stanowi, że w przypadku braku szczegółowych przepisów Wspólnoty Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa określonego produktu, braku polskich szczegółowych wymagań bezpieczeństwa i norm uznanych za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez ten produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niż normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów.
Z dołączonej do spornej formy do tarty tekturowej wkładki wynika, że jest ona przeznaczona m.in. do piekarnika. W instrukcji do produktu zawarto natomiast zapis, że "naczynia ceramiczne przeznaczone są do pieczenia we wszystkich typach piekarników, podgrzewania potraw w kuchence mikrofalowej. Odporne na temperaturę do m+ 260 °C". W ocenie organu, nie ma więc wątpliwości, że sporna forma do tarty jest naczyniem przeznaczonym do użytkowania w piekarnikach w rozumieniu normy PN-EN 13834+A1:2009, a więc zasadnie Inspekcja Handlowa i Prezes UOKiK dokonali oceny bezpieczeństwa tego produktu z uwzględnieniem określonych w niej wymagań. Jednym z wymagań w przypadku użycia materiałów kruchych (naczyń ceramicznych, ze szkła ceramicznego i szklanych) jest bowiem odporność na szok cieplny, czyli nagłą zmianę temperatury (pkt 2.1. normy PN-EN 1183:2000). Aby naczynie mogło zostać uznane za odporne na szok cieplny, musi uzyskać pozytywny wynik tego badania.
W ocenie organu nie ma znaczenia, że strona postępowania w załączonej do produktu instrukcji zastrzegała, by nie dolewać zimnych płynów do rozgrzanego naczynia ani nie stawiać go na zimnym lub mokrym podłożu, gdyż w przypadku naczyń przeznaczonych do użytkowania w piekarnikach, zawsze istnieje ryzyko nagłej zmiany temperatury. W ocenie Prezesa UOKiK, do szoku termicznego może dojść w zwykłych lub dających się przewidzieć warunkach używania naczynia przeznaczonego do pieczenia, a żadne ostrzeżenie producenta nie jest w stanie wyeliminować takiej możliwości. Przeciwnie, producent przewidując, że w trakcie zwykłego użytkowania konsument odruchowo stawia gorące naczynie na zimnym blacie, powinien zapewnić, aby wprowadzany przez niego na rynek produkt spełniał wymagania w tym zakresie.
Mając na uwadze nieprawidłowości stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań laboratoryjnych produktu, a także fakt, że w toku postępowania strona nie przekazała żadnych dowodów potwierdzających bezpieczeństwo formy do tarty w kwestionowanym zakresie (tj. odporności naczynia na szok termiczny), Prezes UOKiK uznał, iż produkt ten stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników, co oznacza, że nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 u.o.b.p. Z tego powodu Prezes UOKiK uznał za niezbędne zakazanie wprowadzania przedmiotowego produktu na rynek oraz nakazanie jego natychmiastowego wycofania z rynku. Wprowadzenie na rynek produktu który nie jest bezpieczny, stanowi naruszenie art. 10 ust. 1 u.o.b.p. i uprawniało Prezesa UOKiK do nałożenia kary, o której mowa w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p.
Na powyższą decyzję Prezesa UOKiK skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 8, § 1, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez zaniechanie przez organ czynności zmierzających do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie przy ocenie zebranego materiału dowodowego dowodów i twierdzeń przedstawionych przez skarżącą, w tym sprawozdania z badań z 31 maja 2019 r., deklaracji zgodności produktu oraz wyników badań laboratoryjnych, pomimo że wyniki tych badań były pozytywne z punktu widzenia wymagań przewidzianych dla materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, co potwierdzało, że forma [...] jest produktem bezpiecznym;
b) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o inspekcji handlowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1706, dalej: "u.i.h.") poprzez nieuwzględnienie przez organ zastrzeżeń skarżącej dotyczących wadliwego sposobu przeprowadzenia badania formy [...] przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, dokonanym sprzecznie z deklaracjami skarżącej oraz bezkrytycznym uznaniem wyników badań za poprawne i przyjęciem ich jako podstawę decyzji, przy jednoczesnym odrzuceniu wszelkich twierdzeń skarżącej stojących w sprzeczności z wynikami badań laboratoryjnych formy [...];
c) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 4 u.i.h. poprzez nieuwzględnienie przez organ zapisów sprawozdania WIIH dotyczących braku kwestionowania oznakowania i instrukcji bezpiecznego użytkowania formy [...], które to zapisy wskazują, że produkt jest bezpieczny, pomimo niespełnienia wymogów badania na szok termiczny, co w całości dyskwalifikuje stanowisko organu, zgodnie z którym produktem bezpiecznym jest tylko produkt spełniający wymagania w zakresie szoku termicznego;
d) art. 7, art 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału i przyjęcie, że przeprowadzenie badania w zakresie szoku termicznego i odporności na szok termiczny według normy PN-EN 1183:2000 w sposób sprzeczny z przeznaczeniem produktu, instrukcją użytkowania oraz ostrzeżeniami deklarowanymi przez producenta było poprawne;
e) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 26 u.o.b.p. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności, że skarżąca wprowadziła na rynek produkt niespełniający wymogów bezpieczeństwa, pomimo że wobec braku przepisów regulujących wymagania bezpieczeństwa dla tej grupy produktów, jak również metod badań oraz norm uznanych za zgodne z przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie uzyskano wiarygodnych dowodów, pozwalających prawidłowo ocenić poziom bezpieczeństwa produktu;
f) art. 7, art 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na błędnym uznaniu, że forma [...] ma szerokie i ogólne zastosowanie jako naczynie żaroodporne, podczas gdy nazwa, parametry oraz informacje dla konsumenta zawężają jej zastosowanie wyłącznie do przygotowania tarty;
g) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na wadliwej ocenie bezpieczeństwa produktu poprzez uwzględnienie wymagań wynikających z normy PN-EN 13834+A1/2009 w sytuacji, gdy brak jest przepisów prawa, które regulowałyby wymagania bezpieczeństwa dla tej grupy produktów, zaś skarżąca nie deklaruje, że forma [...] spełnia wymagania określone w tej normie;
h) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo produktu, który jest użytkowany sprzecznie z przeznaczeniem oraz załączonymi przez skarżącą informacjami, w tym ostrzeżeniami dla konsumenta, co w sposób nieuprawniony przenosi nieograniczoną odpowiedzialność na producenta, naruszając zasadę bezpieczeństwa obrotu oraz ograniczając swobodę prowadzenia działalności gospodarczej wynikającą z art. 22 Konstytucji RP;
i) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art, 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przez organ rozbieżności w ilości pobranych próbek do badań wyrażonych w normie PN-EN 1183:2000 oraz normie PN-EN 13834+A1:2000;
j) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 26 u.o.b.p. poprzez zaniechanie przez organ wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji wydanie błędnej decyzji, a także poprzez przerzucenie na stronę obowiązku udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; przy czym powyższe uchybienia doprowadziły organ do nieprawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało błędną subsumcją stanu faktycznego i niewłaściwą kwalifikacją formy [...] jako produktu niebezpiecznego.
k) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy zachodzą przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia kary, a jedynie przyjęcie z góry założenia, że nie.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 4 ust. 1 u.o.b.p, poprzez przyjęcie, że produktem bezpiecznym jest tylko taki produkt, który spełnia wymagania w zakresie szoku termicznego, podczas gdy brak jest przepisów regulujących wymagania bezpieczeństwa dla tego typu produktów, zaś właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że produktem bezpiecznym jest produkt, który nie w laboratoryjnych, ale w zwykłych warunkach jego używania, z uwzględnieniem jego przeznaczenia oraz instrukcji użytkowania, nie stwarza lub stwarza znikome zagrożenie dla przeciętnego konsumenta, jako osoby dobrze poinformowanej, uważnej i racjonalnej;
b) art. 4 ust. 2 u.o.b.p. poprzez jego niezastosowanie przy ocenie bezpieczeństwa formy [...] i nieuwzględnieniu przez organ oznakowania, ostrzeżenia i instrukcji dotyczącej użytkowania produktu, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu doprowadziłoby do wniosku, że produkt jest bezpieczny;
c) art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy brak było podstaw do uznania, że forma [...] nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w przepisach prawa.
Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi UOKiK oraz o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji
W skardze podniesiono, że w dołączonej do produktu instrukcji użytkowania znajdują się ostrzeżenia przed dolewaniem zimnych płynów do rozgrzanego naczynia oraz stawianiem rozgrzanego naczynia na zimnym lub mokrym podłożu, natomiast badania laboratoryjne, które w ocenie organu miały świadczyć o tym, że produkt jest niebezpieczny, były przeprowadzane wbrew zaleceniom zawartym w instrukcji użytkowania. Spółka podniosła, że forma [...] przeznaczona jest do pieczenia tarty i Spółka nigdy nie deklarowała, że spełnia wymagania normy w zakresie odporności na szok termiczny.
W ocenie skarżącej Organ w decyzji założył skrajnie nieodpowiedzialne i nieracjonalne zachowanie konsumenta, sprzeczne z ostrzeżeniami umieszczonymi na produkcie, co nie może zostać uznane za uzasadniające uznanie produktu za niebezpieczny. Każdy produkt użytkowany niezgodnie z jego przeznaczeniem może stwarzać rożne niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia konsumentów. Producent ma prawo dokonać wyłączenia danego sposobu użytkowania produktu. Takie wyłączenia są wręcz nakazane przez UOKIK, np. "nie stosować na grillu" dla wszystkich naczyń do piekarnika, zaś katalog wyłączeń nie jest katalogiem zamkniętym. Przedsiębiorcy są zobowiązani przekazywać konsumentom jednoznaczne informacje, umożliwiające im ocenę zagrożeń wiążących się z produktem w trakcie jego zwykłego lub racjonalnie przewidywalnego okresu użytkowania oraz zabezpieczenie się przed negatywnymi konsekwencjami.
W skardze zakwestionowano zasadność nałożenia przez Organ kary pieniężnej wskazując, że okoliczności sprawy nie dały jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, że forma [...] jest produktem niebezpiecznym, a także wysokość kary podnosząc, że taka decyzja ma charakter uznaniowy, co oznacza, że ewentualne rozstrzygnięcie co do ukarania należy do organu, który dokonuje oceny działań producenta jako zagrażających i w jakiej mierze interesowi społecznemu, a wymierzając karę pieniężną w określonej wysokości, kieruje się stopniem oraz okolicznościami w jakich doszło do naruszenia obowiązków. W ocenie skarżącej Organ nie wykazał podstaw uzasadniających zasadność nałożenia kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 3 września 2020 r. Sąd I instancji odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 372/20.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa.
Sąd wskazał, że Spółka zakupiła ceramiczne formy do tarty [...] o średnicy 24 cm od chińskiego przedsiębiorcy i wprowadziła te produkty na polski rynek, a zatem ponosi odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo na zasadach określonych w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. b u.o.b.p., zgodnie z którym producentem jest przedstawiciel wytwórcy, a jeżeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela - importer produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Na formie do tarty zamieszczono dane podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie produktu na rynek tj.: "[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]". Sąd powołał też art. 10 ust. 1 u.o.b.p., zgodnie z którym za podstawowy obowiązek producenta należy uznać wprowadzanie na rynek wyłącznie produktów bezpiecznych. Nie ma przy tym znaczenia, czy przedsiębiorca jest rzeczywistym wytwórcą; jeśli kupuje produkt od innego podmiotu powinien podjąć takie działania, aby każdy wprowadzany przez niego na rynek produkt spełniał wymagania bezpieczeństwa. Sąd przywołał też regulację prawną dotyczącą produktu bezpiecznym wskazując, że jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego (art. 4 ust. 1 u.o.b.p.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.b.p. produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4, nie jest produktem bezpiecznym.
Sąd wskazał, że Prezes UOKiK uznał, iż ceramiczna forma do tarty "[...]" marki [...], o średnicy 24 cm, kod EAN [...] stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników, mając na uwadze nieprawidłowości stwierdzone na podstawie przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Przytoczył również in extenso treść art. 24 ust. 10 u.o.b.p., który przewiduje, że środki określone w art. 24 ust. 4 u.o.b.p., stosowane przez Prezesa UOKiK w przypadku, gdy produkt nie jest bezpieczny, mogą być stosowane wyłącznie w celu odwrócenia niebezpieczeństwa oraz zapewnienia ochrony zdrowia i życia konsumentów.
Zdaniem Sądu zastosowane przez Prezesa UOKiK środki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 lit. b u.o.b.p. są adekwatne do zagrożenia stwarzanego przez skontrolowany produkt. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że przedmiotowy produkt nie spełniał wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 u.o.b.p., to skarżąca naruszyła obowiązek określony w art. 10 ust. 1 u.o.b.p., co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., który umożliwia Prezesowi UOKiK nałożenie na producenta fakultatywnej kary pieniężnej w wysokości do 100000 złotych i nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzależniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. W ocenie sądu, przy ustalaniu wysokości kary Prezes UOKiK uwzględnił w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków przez skarżącą, jak również ilość produktów wprowadzonych na rynek. Nałożona kara stanowi 6 % maksymalnego wymiaru kary, jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń i spełnia skutek prewencyjny.
Sąd zaznaczył, że działalność skarżącej ma charakter profesjonalny (zawodowy), jej główny przedmiot stanowi sprzedaż hurtowa naczyń porcelanowych i ceramicznych, skarżąca powinna zatem być zorientowana w wymaganiach bezpieczeństwa. Sąd wskazał także, że "Norma techniczna, według której oceniano przedmiotową formę do tarty, obowiązują od kilkunastu lat (tj. od 2009 r.), a zatem skarżąca miała czas, aby zapoznać się z jej wymaganiami i odpowiednio dostosować parametry wprowadzanych na rynek produktów", a także, że "Jak wskazał organ, wobec strony wielokrotnie toczyły się już postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa wprowadzanych przez nią na rynek produktów (decyzje Prezesa UOKiK nr: 55/2014, 1/2016, 7/2019, 12/2019), w związku z czym, skarżąca powinna wykazać się wzmożoną czujnością w stosunku do wprowadzanych przez siebie na rynek produktów oraz przestrzegać obowiązków nałożonych ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów."
Następnie Sąd powołał ponownie art. 24 ust. 4 u.o.b.p. oraz przytoczył ponownie treść art. 24 ust. 10 u.o.b.p. Konkludując Sąd uznał, że ze względu na zagrożenia stwarzane przez przedmiotową formę do tarty, słusznie Prezes UOKiK uznał za niezbędne zakazanie wprowadzania przedmiotowego produktu na rynek oraz nakazanie jego natychmiastowego wycofania z rynku, właściwie zastosował obowiązujące przepisy, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił uwzględniając realia rozpatrywanego przypadku. Zebrał przy tym cały istotny w sprawie materiał dowody, który pozwolił na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i trafną ocenę przesłanek odnoszących się do kary pieniężnej. Dokonując oceny przeprowadzonych dowodów organ nie naruszył wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Wydane decyzje szczegółowo uzasadnił, odnosząc się do twierdzeń strony prezentowanych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się więc naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie dostrzegł także takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zrzekając się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj.:
a. art. 4 ust. 2 u.o.b.p. poprzez jego niezastosowanie przez WSA przy ocenie bezpieczeństwa formy do tarty [...] i jednoczesne pominięcie, że Organ wydając swoją decyzję nie uwzględnił oznakowania, ostrzeżenia i instrukcji dotyczącej użytkowania produktu, gdy tymczasem wszystkie wskazane w przepisie czynniki są dla oceny jednakowo istotne i wszystkie powinny zostać wzięte pod uwagę w takim samym stopniu, zaś prawidłowe zastosowanie przepisu doprowadziłoby do wniosku, że uznanie formy do tarty [...] za produkt niebezpieczny było niezasadne, a co najmniej przedwczesne;
b. błędną wykładnię art. 4 ust. 1 u.o.b.p. i przyjęcie przez WSA, że Skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w wyżej wymienionym przepisie i w ślad za Organem wadliwe uznanie, że produktem bezpiecznym jest tylko taki produkt, który spełnia wymagania w zakresie szoku termicznego, podczas gdy brak jest przepisów regulujących wymagania bezpieczeństwa dla tego typu produktów, zaś właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że produktem bezpiecznym jest produkt, który nie w laboratoryjnych, ale w zwykłych warunkach jego używania, z uwzględnieniem jego przeznaczenia oraz instrukcji użytkowania, nie stwarza lub stwarza znikome zagrożenie dla konsumenta, jako osoby dobrze poinformowanej, uważnej i racjonalnej;
c. art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. poprzez jego zastosowanie przez WSA, w sytuacji gdy brak było podstaw do uznania, że forma do tarty [...] nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w przepisach prawa.
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a. art. 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieustalenie przez WSA, że organ nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego w postaci sprawozdania z badań nr 105/P/LB/2019 z dnia 31 maja 2019 r., deklaracji zgodności produktu oraz wyników badań laboratoryjnych, pomimo że wyniki tych badań były pozytywne z punktu widzenia wymagań przewidzianych dla materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, co potwierdzało, że forma do tarty [...] jest produktem bezpiecznym, a nieustalenie tych kluczowych faktów w efekcie skutkowało oddaleniem skargi,
b. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia przejawiające się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów Skarżącej m.in.
(I) art. 8 § 1 k.p.a. w zakresie nieuwzględnienia dowodów i twierdzeń przedstawionych przez Skarżącą, odrzuceniu wszystkich twierdzeń Skarżącej stojących w sprzeczności z wynikami badań laboratoryjnych formy do tarty [...];
(II) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 26 u.o.b.p. dotyczącym uznania za udowodnioną okoliczność, że Skarżąca wprowadziła na rynek produkt niespełniający wymogów bezpieczeństwa, pomimo że wobec braku przepisów regulujących wymagania bezpieczeństwa dla tej grupy produktów, jak również metod badań oraz norm uznanych za zgodne z przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie uzyskano wiarygodnych dowodów, pozwalających prawidłowo ocenić poziomu bezpieczeństwa przedmiotowego produktu;
(III) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 26 u.o.b.p. dotyczącego zaniechania przez Organ wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji wydanie błędnej decyzji, a także poprzez przerzucenie na stronę obowiązku udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;
(IV) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 u.i.h. dotyczących nieuwzględnienia przez Organ zastrzeżeń Skarżącej w zakresie wadliwego sposobu przeprowadzenia badania formy do tarty [...] przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej: "WIIH"), dokonanym sprzecznie z deklaracjami Skarżącej oraz bezkrytycznym uznaniem wyników badań za poprawne i przyjęciem ich jako podstawę decyzji, przy jednoczesnym odrzuceniu wszelkich twierdzeń Skarżącej stojących w sprzeczności z wynikami badań laboratoryjnych formy do tarty [...];
(V) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 4 u.i.h. dotyczącego nieuwzględnienia przez Organ zapisów sprawozdania WIIH w zakresie braku kwestionowania oznakowania i instrukcji bezpiecznego użytkowania formy do tarty [...], które to zapisy wskazują, że produkt może nie spełniać wymogów badania na szok termiczny, co w całości dyskwalifikuje stanowisko Organu, zgodnie z którym produktem bezpiecznym jest produkt spełniający wymagania w zakresie szoku termicznego;
(VI) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczącego nieprzeprowadzenia przez Organ postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy zachodzą przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia kary, a jedynie przyjęcie z góry założenia, że nie.
Takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wskazuje, że WSA w Warszawie pominął podczas rozpoznawania sprawy większość z podniesionych w skardze zarzutów uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, a gdyby okoliczności te nie zostały pominięte, rozstrzygnięcie w sprawie z całą stanowczością byłoby odmienne.
3. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 i 7b k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 2 u.o.b.p. poprzez pominięcie przez WSA faktu działania Organu w sposób sprzeczny z zasadą praworządności oraz brakiem kontroli przestrzegania prawa przez innych uczestników postępowania (podmioty trzecie) polegającego zarówno na braku kompleksowej oceny bezpieczeństwa produktu, sprzecznego z literalnym brzmieniem przepisu, jak również brakiem weryfikacji przez Organ poprawności wykonania badania przez WIIH, co w konsekwencji spowodowało nieuzasadnione przyjęcie z góry założonej tezy, że forma do tarty [...] nie jest produktem bezpiecznym;
4. art. 106 § 3 p.p.s.a. polegający na braku przeprowadzenia dowodów uzupełniających przedłożonych do skargi w sytuacji, gdy były one niezbędne do wyjaśniania istotnych okoliczności sprawy i nie spowodowałyby nadmiernego przedłużenia postępowania.
Uzasadniając skargę kasacyjną Spółka podniosła, że WSA bezrefleksyjnie zaakceptował twierdzenia organu i całkowicie pominął argumentację skarżącej. W szczególności nie uwzględnił zaleceń zawartych w instrukcji użytkowania produktu, podczas gdy użytkowanie formy do tarty zgodnie z tymi zaleceniami pozwalałoby na uznanie jej za produkt bezpieczny. Spółka zakwestionowała także metodologię badań laboratoryjnych, w tym liczbę próbek użytych do badań. Wskazała również na brak obowiązku stosowania normy stanowiącej podstawę badania i podniosła, że nie utrzymywała, że forma do tarty [...] spełnia wymogi tej normy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zarówno Prezes UOKiK, jak i WSA dokonując oceny bezpieczeństwa formy do tarty, zastosowali kryteria określone w art. 4 ust. 2 u.o.b.p. Zgodził się ze Skarżącą, że przy ocenie bezpieczeństwa produktu uwzględnia się m. in. zapisy instrukcji użytkowania produktu, a także wszelkie informacje i ostrzeżenia udostępnione konsumentom wraz z produktem. Przy ocenie tej należy jednak uwzględniać także zwykły (tj. zwyczajowy) lub inny, dający się w sposób uzasadniony przewidzieć, sposób użytkowania produktu przez konsumentów. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 u.o.b.p., produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub w innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć, warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zarzut ten jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia wyroku Sądu. Przepis ten wprowadza wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyroku zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienia. Przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera któregoś z wymienionych w tym przepisie elementów. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tego przepisu. Zwięzłe przedstawienie stanu sprawy powinno obejmować kwestie, które są niezbędne do wyczerpującego podania pozostałych zagadnień stanowiących, w myśl art. 141 § 4 p.p.s.a., kolejne elementy uzasadnienia wyroku, tj. zwłaszcza podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia.
Uzasadnienie orzeczenia nie może zatem sprowadzać się jedynie do rekapitulacji przebiegu postępowania i powielenia lapidarnego stanowiska organu. Dokonując kontroli legalności, sąd administracyjny nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym przez organ oraz zajętego przez organ stanowiska prawnego, zwłaszcza jeżeli są one kwestionowane przez stronę postępowania. Stanowisko sądu co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego, powinno zawierać odniesienie do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie (por. m.in. wyrok NSA dnia z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1904/07). Dopiero tak przeprowadzona kontrola sądowa pozwala stronom postępowania sądowego poznać sposób rozumowania i argumentacji sądu oraz umożliwia dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Wadliwość uzasadnienia wyroku stanowi zatem przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, co w niniejszej sprawie zachodzi.
Zdaniem NSA taka sytuacja występuje w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji nie spełnił wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. wymogów, nie można bowiem uznać, że wystarczające jest ograniczenie się przez Sąd I instancji jedynie do przytoczenia tego co ustalił Organ i bardzo ogólnego wniosku o zasadności argumentacji Organu .
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne, ogranicza się do przytoczenia in extenso treści obowiązującej regulacji prawnej (niektórych zresztą dwukrotnie) i ogólnej konkluzji o prawidłowości stanowiska Organu o niespełnianiu wymogów bezpieczeństwa ceramicznej formy do tarty [...] marki [...] z powodu niewystarczającej odporności na szok termiczny, a w konsekwencji zaistnienia podstaw do zastosowania art. 24 ust. 4 pkt 1b i pkt 2b oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p. i zakazania wprowadzania na rynek tego produktu, nakazania jego wycofania i nałożenia kary.
Sąd, ograniczając się do tych ogólnych sformułowań i ocen, w istocie w ogóle nie odniósł się do kwestii spornych w tej sprawie, podnoszonych zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i podniesionych w skardze. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jakiegokolwiek ustosunkowania się Sądu do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego oraz argumentów powołanych na ich uzasadnienie. Uzasadnienie wyroku nie zawiera w tym zakresie żadnego stanowiska. Sąd merytorycznie nie rozstrzygnął więc sporu między stronami, ograniczył się bowiem jedynie do bardzo lapidarnego przytoczenia poglądu prawnego jednej strony (organu) i wskazał, że uważa go za słuszny. Nie wyjaśnił jednak precyzyjnie dlaczego tak uważa i jakie argumenty za takim stanowiskiem przemawiają. Przedstawiona w zaskarżonym wyroku argumentacja prawna Sądu nie może być uznana za wystarczającą.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd I instancji nie dokonał żadnej oceny zasadności podnoszonych przez skarżącą wątpliwości co do zakresu obowiązywania norm technicznych. Kwestia podstawy prawnej do orzekania jest podstawowa w każdej sprawie, natomiast w tej sprawie Sąd w ogóle tego nie rozważył, pomimo kwestionowania jej przez stronę zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze do sądu. Sąd nie wyraził żadnego stanowiska w tym zakresie, w tym również w kontekście konsekwentnego stanowiska skarżącej, że nigdy nie deklarowała ona, iż badana forma do tarty spełnia wymagania określone w tych normach.
Całkowicie pominięto też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia prawa poprzez nieuwzględnienie przez organ zastrzeżeń skarżącej dotyczących wadliwego sposobu przeprowadzenia badania formy [...] przez Lubelskiego WIIH, dokonanych zdaniem skarżącej sprzecznie z jej deklaracjami oraz bezkrytyczne uznanie wyników badań za poprawne i przyjęcie ich jako podstawę decyzji, przy jednoczesnym odrzuceniu wszelkich twierdzeń Skarżącej stojących w sprzeczności z wynikami badań laboratoryjnych formy [...].
Sąd w ogóle nie odniósł się do zarzucanego w skardze do WSA nieuwzględnienia przez organ zapisów sprawozdania WIIH dotyczących braku kwestionowania oznakowania i instrukcji bezpiecznego użytkowania formy [...], wskazujących, że produkt jest bezpieczny, pomimo niespełnienia wymogów badania na szok termiczny. Skarżąca zarzucała, że w całości dyskwalifikuje to przyjęte przez organ w sprawie stanowisko, że produktem bezpiecznym jest tylko produkt spełniający wymagania w zakresie szoku termicznego. W zaskarżonym wyroku brak wyraźnego i jednoznacznego stanowiska Sądu, że poprawne było przeprowadzenie badania w zakresie szoku termicznego i odporności na szok termiczny według normy PN-EN 1183:2000, pomimo wskazywanego przez stronę przeznaczenia produktu, instrukcji użytkowania oraz ostrzeżeń deklarowanych przez producenta. W ogóle nie odniósł się Sąd do argumentacji skarżącej, że zarówno WIIH w trakcie badań organoleptycznych i zlecając badania laboratoryjne, jak i Prezes UOKiK przy wydawaniu obu decyzji, całkowicie pominęły dołączone do badanego produktu oznakowanie i zapisy instrukcji bezpiecznego użytkowania.
Sąd nie odniósł się również ani jednym słowem do zarzucanego przez skarżącą niedostatecznego wyjaśnienie przez organ rozbieżności w ilości pobranych próbek do badań wyrażonych w normie PN-EN 1183:2000 oraz normie PN-EN 13834+A1:2000. Skarżąca wskazała, że zgodnie z zapisem zawartym w pkt 5. Próbki do badań normy PN-EN 1183:2000 Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny, "Badanie powinno być przeprowadzone co najmniej na 10 próbkach. Rozpoczynając badanie korzystać tylko z nieużywanych próbek". Natomiast badanie zostało przeprowadzone na 3 próbkach, co uwidoczniono w sprawozdaniu z badań.
Sąd nie przedstawił również żadnego własnego stanowiska co do zasadności zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 u.o.b.p. poprzez przyjęcie, że produktem bezpiecznym jest tylko taki produkt, który spełnia wymagania w zakresie szoku termicznego, podczas gdy brak jest przepisów regulujących wymagania bezpieczeństwa dla tego typu produktów, zaś właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że produktem bezpiecznym jest produkt, który nie w laboratoryjnych, ale w zwykłych warunkach jego używania, z uwzględnieniem jego przeznaczenia oraz instrukcji użytkowania, nie stwarza lub stwarza znikome zagrożenie dla przeciętnego konsumenta, jako osoby dobrze poinformowanej, uważnej i racjonalnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji ograniczył się jedynie do zacytowania tych przepisów.
Z treści uzasadnienia wyroku nie wynika, które konkretnie normy wynikające z zacytowanych przez Sąd przepisów spowodowały w stanie faktycznym tej sprawy uznanie, że badana forma do tarty nie jest produktem bezpiecznym. W uzasadnieniu wyroku nie wyjaśniono w sposób precyzyjny dlaczego zdaniem Sądu w tej sprawie doszło do prawidłowego ustalenia całokształtu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Nie ma też w treści uzasadnienia orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego poprzez wskazanie przyczyn, z powodu których uznał argumenty organu za zasługujące na uwzględnienie, natomiast argumenty skarżącej za nietrafne.
Trafnie zatem zarzuca skarżąca kasacyjnie, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie spełnia wymogów wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. Niewystarczające jest samo przytoczenie obowiązujących przepisów, ale bez wskazania - koniecznego w tej sprawie z uwagi na spór w tej kwestii - które z nich uważa WSA za prawidłową podstawę rozstrzygnięcia i dlaczego oraz jedynie podzielenie oceny prawnej dokonanej przez organ administracji, ale bez dogłębnej jej oceny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest na tyle ogólne, że wymyka się spod kontroli Sądu II instancji, z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. braków w zakresie precyzyjnej oceny prawidłowości ustalenia w tej sprawie stanu faktycznego, który stanowił podstawę do subsumpcji, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Z tego powodu uchylono zaskarżony wyrok w całości i przekazano sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Ponieważ zasadny okazał się zarzut naruszenia wskazanego powyżej przepisu prawa procesowego (art. 141 § 4 p.p.s.a.), przedwczesne byłoby dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej pozostałych zarzutów procesowych oraz zarzutów materialnoprawnych.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd I instancji winien dokonać rzetelnej i wnikliwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i następnie precyzyjnie wskazać w uzasadnieniu wyroku podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie, szczegółowo ustosunkowując się do zarzutów i argumentacji podniesionej w skardze. Dopiero tak przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej decyzji umożliwi następnie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ewentualną kontrolę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od organu na rzecz skarżącego na podstawie art. 203 pkt 1 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) kwotę 1120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Na kwotę tę składa się uiszczony wpis od skargi kasacyjnej (120 zł), opłata kancelaryjna za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym w obu instancjach, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (900 zł).Pełny tekst orzeczenia
II GSK 1560/21
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.