II GSK 1554/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-27
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnabadania lekarskie kierowcówpandemia COVID-19stan epidemiiustawa o transporcie drogowymprawo pracybezpieczeństwo ruchu drogowegoNSA

Podsumowanie

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że obowiązek posiadania ważnych badań lekarskich przez kierowców nie został zawieszony w okresie pandemii COVID-19, co skutkowało oddaleniem skargi na karę pieniężną.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za dopuszczenie do pracy kierowcy bez ważnego orzeczenia lekarskiego w okresie pandemii. Sąd I instancji uchylił decyzję, uznając, że przepisy antycovidowe zawiesiły obowiązek badań. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że obowiązek posiadania ważnych badań lekarskich przez kierowców nie został zawieszony, a jedynie obowiązek kierowania na te badania. W związku z tym, kara była zasadna, a skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną na przedsiębiorcę za dopuszczenie do pracy kierowcy bez ważnego orzeczenia lekarskiego. Sąd I instancji uznał, że przepisy wprowadzające stan epidemii (ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19) zawiesiły obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie, co skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że ustawa o szczególnych rozwiązaniach zawiesiła jedynie obowiązek przeprowadzania badań lekarskich (art. 39j u.t.d.), ale nie zawiesiła obowiązku pracodawcy zatrudniania kierowców posiadających ważne orzeczenia lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy (art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d.). NSA podkreślił, że celem tych badań jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a obowiązek posiadania orzeczenia nie został uchylony. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę na przepisy przedłużające ważność orzeczeń lekarskich, które wygasły po 7 marca 2020 r., ale zaznaczył, że w tej konkretnej sprawie orzeczenie kierowcy straciło ważność ponad rok przed kontrolą. W konsekwencji, NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając karę pieniężną za zasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek posiadania ważnego orzeczenia lekarskiego przez kierowcę nie został zawieszony. Zawieszony został jedynie obowiązek kierowania na badania lekarskie.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach zawiesił obowiązek kierowania na badania lekarskie (art. 39j u.t.d.), ale nie zawiesił obowiązku pracodawcy zatrudniania kierowców posiadających ważne orzeczenia lekarskie (art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d.). Celem badań jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, a obowiązek posiadania orzeczenia pozostał.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przedsiębiorca może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (czyli posiada stosowne orzeczenie).

Pomocnicze

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 12a § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zawiesza wykonywanie obowiązków wynikających m.in. z art. 39j u.t.d. (kierowanie na badania lekarskie), ale nie zawiesza obowiązku posiadania ważnego orzeczenia lekarskiego przez kierowcę.

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 31m § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przedłuża ważność orzeczeń lekarskich, których ważność upłynęła po 7 marca 2020 r., nie dłużej jednak niż do 180 dni (ust. 1) lub 60 dni (ust. 2) od odwołania stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii.

u.t.d. art. 39j

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Obowiązek podlegania kierowcy badaniom lekarskim w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

u.t.d. art. 92a § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przepis sankcyjny dotyczący kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy.

u.t.d. § Lp. 4.2 załącznika nr 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na tym stanowisku.

k.p. art. 229 § ust. 4

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i oddalenia skargi, gdy istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek posiadania ważnych badań lekarskich przez kierowców nie został zawieszony w okresie pandemii. Zawieszenie obowiązku kierowania na badania nie oznacza zawieszenia obowiązku posiadania orzeczenia lekarskiego. Długotrwałe naruszenie obowiązku posiadania orzeczenia lekarskiego nie ulega sanacji z chwilą ogłoszenia stanu epidemii.

Odrzucone argumenty

Przepisy antycovidowe zawiesiły obowiązek posiadania ważnych badań lekarskich przez kierowców, co skutkowało umorzeniem postępowania.

Godne uwagi sformułowania

zawieszenie wykonywania obowiązków wynikających z art. 39j u.t.d. nie zawieszenie obowiązku zatrudniania kierowcy, który nie ma przeciwskazań zdrowotnych nie uległ sanacji (naprawie) z chwilą ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii

Skład orzekający

Marcin Kamiński

przewodniczący

Andrzej Skoczylas

członek

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących badań lekarskich kierowców w okresie pandemii COVID-19 oraz zakresu zawieszenia obowiązków przez ustawę o szczególnych rozwiązaniach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu pandemii i przepisów wprowadzonych w tym czasie. Może mieć mniejsze znaczenie po odwołaniu stanu epidemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w transporcie drogowym w kontekście przepisów wprowadzonych podczas pandemii, co może być interesujące dla branży i prawników specjalizujących się w prawie transportowym.

Czy w pandemii kierowcy byli zwolnieni z badań lekarskich? NSA wyjaśnia!

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 1554/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /sprawozdawca/
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1201/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-01-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 764
art. 12a ust. 1 pkt 2, art. 31m ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 39a ust. 1 pkt 6, art. 39d ust. 2, art. 39f, art. 39j, art. 39k i art. 39l ust. 1 pkt 1, art. 92 a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 277
art. 229
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1201/22 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 maja 2022 r. nr BP.501.1395.2021.1284.LD5.218162 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1201/22, uwzględnił wniesioną przez S. G. skargę i na podstawie art. podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej jako: "p.p.s.a."), uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 maja 2022 r. (nr BP.501.1395.2021.1284.LD5.218162) i utrzymaną nią w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 19 maja 2022 r. (nr WITD.DI.0152.V0101/61/20), którą ten organ nałożył na skarżącego, jako zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie S. G., Firma Usługowo-Handlowa S., karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za naruszenie Lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., dalej jako: "u.t.d"), tj. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na tym stanowisku oraz na podstawie art. 145 § 3 powołanej ustawy procesowej, umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie, a nadto orzekł o kosztach postępowania.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku odwołał się do protokołu kontroli drogowej pojazdu ciężarowego Scania KNS83414 wraz z dwiema naczepami z 1 czerwca 2020 r. oraz przepisów art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, ust. 2 i ust. 4 u.t.d. , a także art. 92a ust. 2 tej ustawy i podał, że J. M., wykonujący przewóz drogowy w imieniu skarżącego, w dniu kontroli nie posiadał ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. WSA w Krakowie nie zgodził się jednak z organami administracji, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy (kontrola drogowa miała miejsce w dniu 1 czerwca 2020 r., tj. w czasie epidemii wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 340)), istniały podstawy prawne do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tego tytułu. Sąd I instancji przytoczył treść art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374, zwanej dalej jako: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach") i stwierdził, że powołany przepis "zawiesił wykonywanie obowiązków wynikających z art. 39j u.t.d.", a więc kierowania na badania lekarskie kierowców. Według Sądu, wbrew zapatrywaniu organów, z powołanego przepisu ustawy o szczególnych rozwiązaniach (....) nie wynika, że odnosi się on wyłącznie do zaświadczeń lekarskich, które straciły ważność w czasie epidemii (a taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie). Zdaniem Sądu, niedopuszczalna jest przyjęta przez organ zawężająca, pogarszająca sytuację prawną jednostki, wykładnia tego przepisu. W związku z tym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie było podstaw do zastosowania art. 92a ust. 2 u.t.d., w konsekwencji zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył od wyroku WSA w Krakowie z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1201/22 skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie oddalenie skargi oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania.
Skarżący kasacyjnie zarzucił temu wyrokowi:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12a ust. 1 pkt 2, art. 31m ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz art. 39a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 92 a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym (Dz. U z 2022 r. poz. 180) w zw. z Ip. 4.2 załącznika nr 4 do utd, poprzez błędną wykładnię art. 12a ust.1 pkt 2 ustawy COVID-19 poczynioną w oderwaniu od przepisu art. 31m ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19 oraz art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że na dzień kontroli i na dzień wydania ostatecznej decyzji przez organ, obowiązek posiadania ważnych badań lekarskich potwierdzających brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy nie był prawnie wymagany,
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący tę skargę podniósł m. in., że art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) nie zawiesił obowiązku określonego w art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d., który nakazuje przedsiębiorcy lub innemu podmiotowi wykonującemu przewóz zatrudniać kierowców, którzy nie mają przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stanowisko Sądu I instancji, które sprowadza się do tego, że zawieszając na mocy art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) określony w art. 39j u.t.d. obowiązek wykonywania badań lekarskich we wskazanych w tym przepisie warunkach, terminie oraz zakresie, ustawodawca zwolnił jednocześnie z obowiązku posiadania ważnych badań lekarskich przez kierowcę, jest nie do pogodzenia z treścią art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d. Wykładnia art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) powinna uwzględniać art. 31m ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Zawieszając na mocy art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) określony w art. 39j u.t.d. obowiązek przeprowadzenia badań lekarskich, ustawodawca wprowadził równolegle przepis art. 31m ust. 1 i ust. 2, w którym przedłużył ważność dotychczasowych badań lekarskich. Innymi słowy konieczność przeprowadzenia kolejnych badań, zawieszona na mocy art. 12a ust. 1 pkt 2, zastąpiona została regulacją, która przedłuża dotychczasowe badania lekarskie.
W myśl art. 31m ust. 1 i ust 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) orzeczenia lekarskie wydane w ramach wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich, których ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., zachowują ważność, nie dłużej jednak niż do upływu 180 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii (ust. 1). Jeżeli odrębne przepisy w zakresie badań lekarskich, innych niż określone w ust. 1 lub badań psychologicznych, wymagają posiadanie aktualnego orzeczenia lekarskiego albo psychologicznego, a ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., orzeczenie to zachowuje ważność, nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii (ust. 2).
Zawieszenie obowiązku przeprowadzania badań lekarskich, o którym mowa w art. 39 j u.t.d. przy jednoczesnym braku zawieszenia obowiązku z art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d., stanowiącym o konieczności zatrudniania kierowców niemających przeciwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy, zostało więc skorelowane z przedłużeniem dotychczasowych badań, przy czym co istotne, przedłużeniu uległy tylko te badania, które wygasły po dniu 7 marca 2020 r.
S. G. nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach i dlatego zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany podstawami i wnioskami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają wskazane w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego albo procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny bierze jednak pod uwagę z urzędu przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia (art. 186 p.p.s.a.) oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził też zaistnienia podstaw do zastosowania art. 186 i art. 189 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach, wyznaczonych przez stronę skarżącą poprzez sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, że kierowca wykonujący przewozy drogowe w okresie po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego i później – stanu epidemii był zwolniony od obowiązku posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na tym stanowisku. To stanowisko oparł na treści art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, którym zawieszono wykonywanie m. in. obowiązków wynikających z art. 39j u.t.d., a więc kierowania i przeprowadzania badań lekarskich kierowców w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W skardze kasacyjnej organ wnoszący tę skargę zakwestionował to rozstrzygnięcie. Zarzucił Sądowi I instancji m. in. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12a ust. 1 pkt 2, art. 31m ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) oraz art. 39a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 92 a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Według art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...),w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, od dnia ogłoszenia danego stanu, zawiesza się wykonywanie obowiązków wynikających z przepisów: art. 39a ust. 1 pkt 6, art. 39d ust. 2, art. 39f, art. 39j, art. 39k i art. 39l ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 i 1005). Zawieszeniu podlegało więc m. in. : 1) uzależnienie zatrudnienia kierowcy przez przedsiębiorcę od ukończenia przez kierowcę szkolenia okresowego (art. 39a ust. 1 pkt 6), 2) obowiązek podlegania kierowcy wykonującego przewóz drogowy badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. (art. 39 j), 3) obowiązek podlegania kierowcy wykonującego przewóz drogowy badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39 k), 4) obowiązek przedsiębiorcy kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne (art. 39l ust. 1 pkt 1).
Jednakże, co istotne, a na co nie zwrócił uwagi Sąd I instancji, z drugiej strony wspomniana ustawa nie spowodowała zawieszenia przepisów u.t.d. dotyczących kierowców wykonujących przewozy drogowe – art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4. Stanowią one, że przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: nie ma przeciwskazań zdrowotnych (psychologicznych) do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (czyli posiada stosowne orzeczenie stwierdzające brak takich przeciwskazań). Ustawa o szczególnych rozwiązaniach (...) nie zawiesiła również stosowania przepisu sankcyjnego za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na tym stanowisku (Lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym).
Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy lub osoby zarządzającej transportem w jego imieniu za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na tym stanowisku jest odpowiedzialnością za naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku zatrudniania kierowcy, który posiada takie zaświadczenie (jest więc konsekwencją istnienia tego obowiązku). Nie ulega wątpliwości, zdaniem NSA, że ten obowiązek nie został zawieszony w okresie związanym z pandemią.
Należy dodać, że przepis art. 12a ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) przewidywał także zawieszenie w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, wykonywania obowiązków wynikających z przepisów art. 229 § 2 zdanie pierwsze, § 4a w zakresie badań okresowych i § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, czyli : 1) pracowniczego obowiązku podlegania okresowym badaniom lekarskim (art. 229 § 2 zdanie pierwsze), 2) obowiązku pracodawcy kierowania pracowników na wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie( art. 229 § 4a.), 3) obowiązku pracodawcy zatrudniającego pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających zapewnienia tym pracownikom okresowych badań lekarskich. Wspomniana ustawa nie przewidywała natomiast zawieszenia, w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, wykonywania obowiązków wynikających z art. 229 § 4 k.p. Przepis ten stanowi, że pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.
Według NSA, w świetle przedstawionych przepisów prawnych mamy do czynienia z sytuacją, w której w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii następuje zawieszenie określonych w u.t.d. i w k.p. obowiązków pracodawców dotyczących jedynie kierowania na badania lekarskie kierowców (pracowników) i obowiązków kierowców (pracowników) poddania się takim badaniom. Zawieszeniu nie podlega zaś obowiązek niezatrudniania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy kierowcy (pracownika), jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych (psychologicznych) do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w treści art. 31m ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), który przewiduje przedłużenie ważności orzeczeń lekarskich. Stanowi on, że jeżeli odrębne przepisy w zakresie badań lekarskich, innych niż określone w ust. 1 lub badań psychologicznych, wymagają posiadanie aktualnego orzeczenia lekarskiego albo psychologicznego, a ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., orzeczenie to zachowuje ważność, nie dłużej nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Przepis ten nie miałby sensu, gdyby przyjąć, że zawieszenie w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii obowiązków w zakresie kierowania na badania lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i podlegania takim badaniom jest równoznaczne z zawieszeniem obowiązku legitymowania się przez kierowcę takim orzeczeniem lekarskim po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Ze względu na ważki i jednocześnie oczywisty cel tych badań - zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez wyeliminowanie osób, których stan zdrowia nie pozwala na pracę w charakterze kierowcy należałoby odrzucić stanowisko przyjęte przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Konkludując: zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z analizowanych przepisów prawnych, których błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie zarzucono Sądowi I instancji w skardze kasacyjnej, wynika, że w sytuacji ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii obowiązywało wymaganie powierzenia wykonywania pracy na stanowisku kierowcy osobie, która posiada orzeczenie lekarskie o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ta teza znajduje również potwierdzenie w uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach, dokonanej ustawą z dnia 28 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), z dniem 31 marca 2020 r. (https://sip.lex.pl/#/act-project/102860185?unitId=justification&pit=2025-12-20), gdzie podkreślono, że "Zmiana ma na celu zawieszenie obowiązku wykonywania badań profilaktycznych wynikających z przepisów art. 229 § 2 zdanie pierwsze i § 4-5 ustawy - Kodeks pracy, art. 39j i 39k ustawy o transporcie drogowym oraz art. 22b ust. 7 ustawy o transporcie kolejowym w zakresie wykonywania okresowych badań lekarskich i badań psychologicznych".
Prowadzi to do wniosku, że zapewne ze względu ograniczenie ryzyka zarażenia wirusem COVID – 19 decyzję o ubieganiu się o takie orzeczenie lekarskie pozostawiono uznaniu stron zainteresowanych, zachowując jednakże obowiązek posiadania takiego orzeczenia.
Z przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy (niespornego miedzy stronami postępowania) wynika, że orzeczenie lekarskie kierowcy stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, utraciło ważność w dniu 28 kwietnia 2019 r. Kierowca wykonywał zatem pracę na stanowisku kierowcy nie posiadając przez okres ponad jednego roku wymaganego orzeczenia lekarskiego. W tych okolicznościach faktycznych trudno byłoby przyjąć, że ten stan długotrwałego naruszania obowiązków przedsiębiorcy i kierowcy wykonującego przewozy drogowe uległ sanacji (naprawie) z chwilą ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Z tych wszystkich względów NSA stwierdził, że rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. GITD zasadnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie wymienionych w środku odwoławczym przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji przepisów postępowania, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
W końcowej ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, poddany kontroli instancyjnej w granicach wyznaczonych zarzutami skargi kasacyjnej, narusza prawo. Dlatego też, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., w oparciu o ten przepis NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej ustawy procesowej.
Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu wnoszącego skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę