Orzeczenie · 2025-11-27

II GSK 1554/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-27

NSAtransportoweWysokansa

transport drogowykara pieniężnabadania lekarskie kierowcówpandemia COVID-19stan epidemiiustawa o transporcie drogowymprawo pracybezpieczeństwo ruchu drogowegoNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną na przedsiębiorcę za dopuszczenie do pracy kierowcy bez ważnego orzeczenia lekarskiego. Sąd I instancji uznał, że przepisy wprowadzające stan epidemii (ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19) zawiesiły obowiązek kierowania kierowców na badania lekarskie, co skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że ustawa o szczególnych rozwiązaniach zawiesiła jedynie obowiązek przeprowadzania badań lekarskich (art. 39j u.t.d.), ale nie zawiesiła obowiązku pracodawcy zatrudniania kierowców posiadających ważne orzeczenia lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy (art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d.). NSA podkreślił, że celem tych badań jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a obowiązek posiadania orzeczenia nie został uchylony. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę na przepisy przedłużające ważność orzeczeń lekarskich, które wygasły po 7 marca 2020 r., ale zaznaczył, że w tej konkretnej sprawie orzeczenie kierowcy straciło ważność ponad rok przed kontrolą. W konsekwencji, NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając karę pieniężną za zasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących badań lekarskich kierowców w okresie pandemii COVID-19 oraz zakresu zawieszenia obowiązków przez ustawę o szczególnych rozwiązaniach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu pandemii i przepisów wprowadzonych w tym czasie. Może mieć mniejsze znaczenie po odwołaniu stanu epidemii.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii obowiązek posiadania przez kierowcę ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy został zawieszony na mocy art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek posiadania ważnego orzeczenia lekarskiego przez kierowcę nie został zawieszony. Zawieszony został jedynie obowiązek kierowania na badania lekarskie.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 12a ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach zawiesił obowiązek kierowania na badania lekarskie (art. 39j u.t.d.), ale nie zawiesił obowiązku pracodawcy zatrudniania kierowców posiadających ważne orzeczenia lekarskie (art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d.). Celem badań jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, a obowiązek posiadania orzeczenia pozostał.

Czy naruszenie obowiązku posiadania ważnego orzeczenia lekarskiego przez kierowcę, którego orzeczenie straciło ważność przed ogłoszeniem stanu epidemii, może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej w okresie pandemii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, długotrwałe naruszenie obowiązku posiadania ważnego orzeczenia lekarskiego nie ulega sanacji z chwilą ogłoszenia stanu epidemii, jeśli obowiązek ten nie został zawieszony.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że w analizowanej sprawie orzeczenie lekarskie kierowcy straciło ważność ponad rok przed kontrolą, a stan ten nie uległ sanacji z chwilą ogłoszenia stanu epidemii, ponieważ obowiązek posiadania orzeczenia nie został zawieszony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Przepisy (12)

Główne

u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przedsiębiorca może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (czyli posiada stosowne orzeczenie).

Pomocnicze

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 12a § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Zawiesza wykonywanie obowiązków wynikających m.in. z art. 39j u.t.d. (kierowanie na badania lekarskie), ale nie zawiesza obowiązku posiadania ważnego orzeczenia lekarskiego przez kierowcę.

ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 31m § ust. 1 i 2

Przedłuża ważność orzeczeń lekarskich, których ważność upłynęła po 7 marca 2020 r., nie dłużej jednak niż do 180 dni (ust. 1) lub 60 dni (ust. 2) od odwołania stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii.

u.t.d. art. 39j

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Obowiązek podlegania kierowcy badaniom lekarskim w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

u.t.d. art. 92a § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przepis sankcyjny dotyczący kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy.

u.t.d. § Lp. 4.2 załącznika nr 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na tym stanowisku.

k.p. art. 229 § ust. 4

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a