II GSK 146/25

II GSK 146/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 67/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-14
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 190, art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1564
art. 65 pkt 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Adwokackiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 67/24 w sprawie ze skargi N. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2022 r. nr DZP-III.6010.89.2022 w przedmiocie wpisu na listę adwokatów 1. postanawia sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji i uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 67/24, w ten sposób, że w komparycji oraz na stronie pierwszej, wierszu drugim od góry uzasadnienia wyroku, w miejsce oznaczenia decyzji "DZP-III.6010.89.2020" wpisać "DZP-III.6010.89.2022", 2. oddala skargę kasacyjną, 3. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz N. M. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 67/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi N. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2022 r. nr DZP-III.6010.89.2022 w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów: uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 31 marca 2022 r. oraz uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia 13 stycznia 2022 r.; zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiło Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
2.1 naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji podczas gdy decyzja ta nie naruszała art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. bowiem organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i wykazał szereg dowodów pozwalających przyjąć, że aplikant wielokrotnie naruszył regulaminy wewnętrzne samorządu i swą postawą nie wykazywał chęci do zaliczenia aplikacji adwokackiej, a sąd winien na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę w całości;
2.2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 65 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 1184) przez błędną jego wykładnię i uznanie, że skarżąca wypełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru, tym samym daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy prowadzone wobec niej postępowania wskazują na brak dawania przez skarżącą rękojmi wykonywania zawodu.
Odpowiadając na skargę kasacyjną N. M. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości potrójnej stawki minimalnej biorąc pod uwagę niezbędny nakład pracy radcy prawnego w prowadzeniu niniejszej sprawy, szczególnie gdy uwzględni się oczywiście bezzasadną skargę kasacyjną Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uniemożliwiającą rozpoznanie sprawy wpisu Skarżącej na listę adwokatów w rozsądnym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów stwierdził, że decyzja ta, podobnie jak i utrzymana nią w mocy uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 31 marca 2022 r. oraz uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia 13 stycznia 2022 r., nie są zgodne z prawem, co uzasadniało uchylenie tych aktów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku motywowanego – gdy chodzi o prezentowaną w nim argumentację – znaczeniem konsekwencji wynikających z art. 190 p.p.s.a. i wiążącej wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II GSK 690/23, którym został uchylony pierwotnie wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2380/22, którym oddalono skargę na wymienioną decyzję Ministra Sprawiedliwości, najogólniej rzecz ujmując wynika, że wydane w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie organu nadzoru oraz rozstrzygnięcia organów samorządu zawodowego adwokatów w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów nie są zgodne z prawem, albowiem samo wszczęcie postępowania karnego i postawienie stronie skarżącej zarzutów karnych nie jest wystarczające dla przyjęcia braku zaktualizowania się przesłanki wpisu, o której jest mowa w art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze, której ocena wymaga przeprowadzenia dalej idącego postępowania wyjaśniającego i dowodowego w zakresie odnoszącym się do osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Zwłaszcza, że – co trzeba podkreślić – ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). W tym też kontekście podkreślenia i zarazem przypomnienia wymaga, że konsekwencją zasady dyspozycyjności, o której mowa była na wstępie jest to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).
Operując w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających trzeba stwierdzić, że zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z całą pewnością nie podważa zarzut naruszenia art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, ani też zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zmierzający do wykazania, że wbrew stanowisku Sądu I instancji przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne nie były wystarczające dla wydania zaskarżonej decyzji, a to wobec tego – co należy jednak uznać za niezrozumiałe w relacji do przedmiotu rozpatrywanej sprawy, z którym tego rodzaju teza nie koresponduje – że "aplikant wielokrotnie naruszył regulaminy wewnętrzne samorządu i swą postawą nie wykazywał chęci do zaliczenia aplikacji adwokackiej" (odpowiednio, pkt 2.2. oraz pkt 2.1. petitum skargi kasacyjnej).
Zarzuty naruszenia wymienionych przepisów prawa nie mogą być uznane za zasadne, ani też skuteczne z tego powodu, że strona skarżąca nie uwzględnia jednak w dostatecznym stopniu tego, że aktualnie kontrolowane orzeczenie zostało wydane w warunkach związania oceną prawną, a więc innymi słowy w warunkach wyznaczonych treścią i funkcjami art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wobec istoty kwestii stawianej na gruncie omawianych zarzutów kasacyjnych, która odnosi się do oceny prawidłowości podejścia Sądu I instancji – a co za tym idzie organów administracji publicznej – do rozumienia, a w konsekwencji zastosowania przepisów prawa, których naruszenie zarzuca skarga kasacyjna, nie sposób jest jednak zasadnie zarzucać Sądowi I instancji ich naruszenia. Zwłaszcza gdy podkreślić, że rezultat pierwotnie przeprowadzonej w sprawie sądowej kontroli prawidłowości odmowy wpisu strony skarżącej na listę adwokatów – wyrażający się w stwierdzeniu braku zaktualizowania się przesłanki, o której jest mowa w art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze – stanowił już przedmiot autorytatywnej i wiążącej oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II GSK 690/23, którym został uchylony wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2380/22.
W przywołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "[...] art. 65 pkt 1 p.a. nie może być rozumiany i stosowany w taki sposób, jak to miało miejsce w [...] sprawie. Nie mają bowiem racji ani organy samorządu adwokackiego, ani Minister Sprawiedliwości, ani też Sąd pierwszej instancji, że samo wszczęcie postępowania karnego i przedstawienie zarzutów popełnienia przestępstwa jest okolicznością wystarczającą do oceny, że skarżąca wnioskująca o wpis na listę adwokatów nie dawała rękojmi należytego wykonywania zawodu, gdyż nie była nieskazitelnego charakteru. Powyższy przepis stanowi, że na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Pojęcia te jako niedookreślone, były wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Odwołując się zatem do ugruntowanego w tej kwestii w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, NSA uznał, że przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata należy rozumieć zespół cech charakteru i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej składających się na etyczno-moralny wizerunek osoby zaufania publicznego, które gwarantują, że z racji posiadanych cech i dotychczasowych zachowań zawód zaufania publicznego będzie wykonywany prawidłowo [...]. o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Są to cechy wartościujące konkretną osobę w sferze etyczno-moralnej. Sformułowanie "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis do czasu wpisania na listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu zaufania publicznego [...]. O posiadaniu tych przymiotów może świadczyć postępowanie i zachowanie danej osoby zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej, również w dłuższym okresie czasu. Niewątpliwie ocena ta dokonuje się na przestrzeni czasowej dotychczasowego życia kandydata aż do dnia złożenia przez niego wniosku o wpis [...]. ocena, że dwa elementy stanowiące warunki wpisu na listę adwokatów, o których stanowi art. 65 pkt 1 p.a., a więc nieskazitelny charakter i rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, należy traktować jako elementy ze sobą powiązane, co sprawia, że brak cech składających się na pojęcie nieskazitelnego charakteru takich jak m.in. prawość, uczciwość, rzetelność czy odpowiedzialność za własne słowa i czyny rzutować musi na rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. W ocenie NSA, nie ma zasadniczych różnic pomiędzy organami i Sądem pierwszej instancji a skarżącą kasacyjnie co do rozumienia powyższych pojęć. Sporne jest natomiast zagadnienie, czy wszczęcie postępowania karnego albo jego prowadzenie ma automatyczny skutek w postaci braku nieskazitelnego charakteru skarżącej i w konsekwencji braku dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, które to cechy są niezbędne, aby kandydata na adwokata można byłoby wpisać na listę adwokatów. Obowiązujące przepisy w odniesieniu do adwokatów nie przewidują automatyzmu w tym zakresie, który spotykany jest w niektórych innych regulacjach prawnych [...]. Natomiast ustawodawca w art. 65 pkt 1 p.a. poprzestaje na ogólnej przesłance dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, odnoszącej się do nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania. [...] nieprawidłowe było zatem takie rozumienie art. 65 pkt 1 p.a. przez organy, Ministra i Sąd pierwszej instancji, które oznaczało zastosowanie automatycznego skutku w postaci uznania, że skarżąca nie miała nieskazitelnego charakteru i nie dawała rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata z powodu samego wszczęcia postępowania karnego i przedstawienia zarzutów. [...] ocena zachowania osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów winna mieć charakter oceny moralnej, etycznej, dokonanej w oparciu o ustawowe przesłanki i uwzględniającej cały dotychczasowy okres życia kandydata na adwokata. [...] za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 65 pkt 1 p.a., gdyż Sąd pierwszej instancji zaakceptował, że organy i Minister Sprawiedliwości dokonały błędnej oceny kandydatki jedynie przez pryzmat postawienia skarżącej zarzutów w toczącym się postępowaniu przygotowawczym, które do chwili wniesienia skargi nie zostało zakończone. Do tego momentu nie zapadł żaden wyrok karny, nie został nawet wniesiony akt oskarżenia, co oznacza, że w istocie rzeczy nie można stwierdzić, że skarżąca kasacyjnie dopuściła się zarzucanych jej czynów. Skarga kasacyjna słusznie podnosi, że w sprawach odmowy wpisu na listę adwokatów organy samorządu adwokackiego mają obowiązek dokonania ocena, czy spełnione zostały warunki określone w art. 65 pkt 1 p.a., co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego nie tylko w zakresie samego wszczęcia postępowania przygotowawczego i postawionego zarzutu, ale brania pod uwagę wszelkich dostępnych danych dotyczących osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów, a zatem ocenie powinien podlegać cały dotychczasowy okres życia tej osoby. Samo uwikłanie się skarżącej w postępowanie karne - jak to ujmuje organ, a za nim Sąd pierwszej instancji - nie powinno być wyłącznie brane pod uwagę, lecz motywujące te postępowania fakty [...]" (zob. s. 9 – 12 uzasadnienia tego orzeczenia).
Wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 190 p.p.s.a., wykładnia prawa prezentowana w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze prowadzi do wniosku o braku zasadności, a co za tym idzie braku skuteczności zarzutów skargi kasacyjnej.
Nie podważają one zgodności z prawem zaskarżonego wyroku przede wszystkim dlatego, że w istocie rzeczy zmierzają do zakwestionowania stanowiska wyrażonego przez sąd kasacyjny w uprzednio wydanym w sprawie – i wiążącym na podstawie art. 190 p.p.s.a., zarówno Sąd I instancji, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w składzie aktualnie orzekającym w sprawie – wyroku z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II GSK 690/23, czemu sprzeciwiają się zarówno treść, jak i funkcje art. 190 zdanie drugie p.p.s.a. Wobec tego, że ratio legis unormowania art. 190 p.p.s.a. sprowadza się – najogólniej rzecz ujmując – do ostatecznego przesądzenia istotnych kwestii spornych, co w konsekwencji zawęża granice ponownego rozpoznania sprawy (zob. np. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1448/13), trzeba stwierdzić, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że Sąd I instancji akcentował orzekanie w warunkach związania, o którym jest mowa w przywołanym przepisie prawa oraz ograniczył się do przywołania stanowiska NSA prezentowanego w wymienionym wyroku odnośnie do rozumienia oraz zastosowania przepisów prawa, których naruszenie aktualnie zarzuca skarga kasacyjna (zob. odpowiednio, s. 11 i s. 13 oraz s. 12 – 13, s. 14 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia), a ponadto, że Sąd ten nie dokonywał wykładni tych przepisów prawa, co wobec znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym również nie może pozostawać bez wpływu na wniosek o braku skuteczności skargi kasacyjnej (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15).
Zwłaszcza że – co nie mniej istotne – nie stawia ona również zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., z którego miałoby wynikać, że podejście tego Sądu do art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze nie koresponduje jednak z wiążącą jego wykładnią zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II GSK 690/23, ani też – co nie mniej istotne – nie wskazuje, że w spornym w sprawie zakresie uległ zmianie stan prawny lub stan faktyczny, co miałoby z kolei nie pozostawać bez wpływu na wniosek odnośnie do istnienia możliwość skutecznego podważania prawidłowości stosowania wymienionego przepisu prawa materialnego, której wykładni dokonał sąd kasacyjny. Jakkolwiek bowiem faktem jest, że związanie oceną prawną traci moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego powodującej zdezaktualizowanie się (pierwotnie) wyrażonego poglądu prawnego – co może nastąpić również w związku z tzw. derogacją trybunalską – lub podjęcia w innej sprawie, w trybie art. 269 p.p.s.a., uchwały zawierającej odmienną wykładnię prawa niż wynikająca z wydanego wyroku (por. uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08), jak również w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych zaistniałych po wydaniu orzeczenia sądowego, to jednak trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna nie wskazuje na zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych sytuacji, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że tym bardziej nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie.
Jeżeli w korespondencji do powyższego podkreślić, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów – albowiem to one właśnie stanowią podstawę zwolnienia z obowiązku, czy też przyznania uprawnienia, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień – to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że zakres postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji wyznaczał art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Tym samym, wobec przywołanego powyżej jego rozumienia wynikającego z wyroku w sprawie II GSK 690/23 za uprawniony trzeba więc uznać i ten wniosek, że nie jest nieprawidłowe stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne nie mogły być uznane za wystarczające dla przyjęcia braku zaktualizowania się przesłanki wpisu, o której jest mowa w art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Zbiór faktów o prawnie doniosłym znaczeniu dla załatwienia rozpatrywanej sporawy nie mógł się bowiem ograniczać – jak wynika to wiążącej oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu przywołanego judykatu – wyłącznie do ustalenia okoliczności odnoszących się samego wszczęcia postępowania karnego i postawienia stronie skarżącej w tym postępowaniu zarzutów karnych.
W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Jednocześnie, działając na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu sprostować zaskarżony wyrok Sądu I instancji w zakresie odnoszącym się do oczywistej omyłki zawartej w jego komparycji oraz uzasadnieniu, w którym Sądu I instancji błędnie wskazał numer zaskarżonej decyzji. Decyzja ta została oznaczona numerem "DZP-III.6010.89.2022", a nie "DZP-III.6010.89.2020".
Zaistniałą sytuację należało ocenić nie inaczej, jak odpowiadającą hipotezie normy rekonstruowanej z art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a. Błąd pisarski jest oczywistą omyłką również wówczas, gdy jest widoczne, że wbrew zamierzeniu oraz rzeczywistym intencjom sądu doszło do niewłaściwego użycia wyrazu (zob. np. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 1889/10). W związku z tym, w komparycji i uzasadnieniu (na pierwszej stronie, wierszu drugim od góry) zaskarżonego wyroku oznaczenie numeru decyzji "DZP-III.6010.89.2020" należało skreślić i wpisać "DZP-III.6010.89.2022".
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 156 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
-----------------------
10