II GSK 1458/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez "Z. Spółka jawna" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Sportu i Turystyki. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego o uchyleniu decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2002 r. o zaszeregowaniu obiektu hotelarskiego do kategorii 4 gwiazdek oraz o wykreśleniu obiektu z ewidencji. Podstawą decyzji było niespełnienie przez obiekt wymogów przeciwpożarowych, w tym brak aktualnej opinii Komendanta Państwowej Straży Pożarnej. Spółka argumentowała, że obiekt jest zabytkiem i oczekuje na opinie konserwatora zabytków, a także że organ nie zapewnił jej czynnego udziału w postępowaniu. WSA oddalił skargę, uznając, że brak opinii PSP stanowił podstawę do wydania decyzji. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając wyrok WSA i decyzje organów oraz umarzając postępowanie. Sąd uznał, że przepis § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy, który stanowił podstawę uchylenia zaszeregowania i wykreślenia z ewidencji z powodu niespełnienia wymogów przeciwpożarowych, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 45 ustawy. Sąd podkreślił, że ustawa przewiduje jedynie możliwość wstrzymania świadczenia usług hotelarskich do czasu usunięcia uchybień (art. 41 ust. 2 ustawy), a nie uchylenie decyzji o zaszeregowaniu. Wprowadzenie takiej sankcji w drodze rozporządzenia narusza konstytucyjne prawo do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 i 31 ust. 3 Konstytucji RP), ponieważ ograniczenia w tym zakresie mogą być ustanawiane tylko w ustawie. W związku z tym organ nie miał podstaw prawnych do nałożenia sankcji administracyjnej w postaci uchylenia zaszeregowania i wykreślenia obiektu z ewidencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że przepisy rozporządzeń wykonawczych nie mogą wprowadzać sankcji administracyjnych ograniczających wolność działalności gospodarczej, jeśli ustawa nie przewiduje takich sankcji lub przewiduje inne.
Dotyczy głównie spraw związanych z działalnością hotelarską i stosowaniem przepisów wykonawczych do ustaw regulujących swobodę działalności gospodarczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis rozporządzenia wykonawczego, wprowadzający sankcję uchylenia zaszeregowania obiektu hotelarskiego i wykreślenia go z ewidencji z powodu niespełnienia wymogów przeciwpożarowych, jest zgodny z prawem, jeśli ustawa przewiduje jedynie możliwość wstrzymania świadczenia usług?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis rozporządzenia wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego i narusza konstytucyjne prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ ograniczenia w tym zakresie mogą być ustanawiane tylko w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie wprowadziło sankcję (uchylenie zaszeregowania i wykreślenie z ewidencji) za niespełnienie wymogów przeciwpożarowych, podczas gdy ustawa przewiduje jedynie możliwość wstrzymania świadczenia usług. Taka regulacja w drodze rozporządzenia stanowi naruszenie zasady wyłączności ustawy w dziedzinie przepisów o charakterze represyjnym oraz ogranicza konstytucyjną wolność działalności gospodarczej.
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję o zaszeregowaniu obiektu hotelarskiego i wykreślić go z ewidencji z powodu niespełnienia wymogów przeciwpożarowych, jeśli przedsiębiorca nie przedstawił wymaganej opinii Komendanta PSP, ale obiekt jest zabytkiem i oczekuje na opinie innych organów?
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ podstawa prawna do nałożenia takiej sankcji w rozporządzeniu jest wadliwa.
Uzasadnienie
Nawet jeśli stan faktyczny (brak opinii PSP) byłby podstawą do działania, to wadliwość przepisu rozporządzenia uniemożliwia zastosowanie sankcji uchylenia zaszeregowania i wykreślenia z ewidencji. Organ powinien był zastosować środki przewidziane w ustawie, np. wstrzymanie świadczenia usług.
Przepisy (40)
Główne
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 22
Gwarantuje wolność działalności gospodarczej, która może być ograniczana tylko w ustawie i ze względu na ważny interes publiczny.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 31 § ust. 3
Określa warunki ograniczania konstytucyjnych wolności i praw, w tym wymóg ustanowienia ich tylko w ustawie i nie naruszania istoty prawa.
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 20
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 31 § ust. 3
Pomocnicze
Dz.U. 2006 nr 22 poz. 169 art. 18 § ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie
Przepis ten, wprowadzający sankcję uchylenia zaszeregowania i wykreślenia z ewidencji za niespełnienie wymogów przeciwpożarowych, został uznany za niezgodny z prawem, ponieważ wykracza poza upoważnienie ustawowe i narusza konstytucyjne prawo do prowadzenia działalności gospodarczej.
Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 35 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych
Określa wymogi sanitarne i przeciwpożarowe dla obiektów hotelarskich.
Dz.U. 2017 poz. 1553 art. 41 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych
Określa sankcje za niespełnienie wymogów: dla wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 1 - zmiana rodzaju lub kategorii, uchylenie zaszeregowania; dla wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 2 (sanitarne, przeciwpożarowe) - możliwość wstrzymania świadczenia usług do czasu usunięcia uchybień.
Dz.U. 2017 poz. 1553 art. 45
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych
Upoważnienie dla Ministra właściwego do spraw turystyki do wydania rozporządzenia w sprawie obiektów hotelarskich.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 7
Zasada legalizmu działania organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 ust. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1-6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 35 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych art. 35 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych art. 41 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych art. 45
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie art. 18 § ust. 1 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis rozporządzenia wprowadzający sankcję uchylenia zaszeregowania i wykreślenia z ewidencji z powodu niespełnienia wymogów przeciwpożarowych jest niezgodny z prawem, ponieważ wykracza poza upoważnienie ustawowe i narusza konstytucyjne prawo do prowadzenia działalności gospodarczej.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie • zasada wyłączności ustawy w dziedzinie przepisów o charakterze represyjnym • rozporządzenie wykonawcze nie może wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia
Skład orzekający
Mirosław Trzecki
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Jacek Boratyn
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że przepisy rozporządzeń wykonawczych nie mogą wprowadzać sankcji administracyjnych ograniczających wolność działalności gospodarczej, jeśli ustawa nie przewiduje takich sankcji lub przewiduje inne."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z działalnością hotelarską i stosowaniem przepisów wykonawczych do ustaw regulujących swobodę działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej dotyczącej relacji między ustawą a rozporządzeniem oraz ochrony wolności działalności gospodarczej, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników.
“Rozporządzenie nie może karać tam, gdzie ustawa milczy: NSA chroni przedsiębiorców przed nadużyciami władzy wykonawczej.”
Sektor
hotelarstwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.