II GSK 1450/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-12-04
NSAochrona środowiskaWysokansa
Natura 2000zalesianiepomoc finansowaochrona przyrodyśrodki unijneProgram Rozwoju Obszarów Wiejskichplan ochronydecyzja administracyjnaskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przyznania pomocy na zalesienie działki położonej na obszarze Natura 2000 z powodu braku planu ochrony.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy na zalesienie działki rolnej położonej na obszarze Natura 2000. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Kluczową kwestią było to, że dla obszaru Natura 2000 nie istniał plan ochrony ani plan zadań ochronnych, co uniemożliwiło ocenę zgodności planowanego zalesienia z celami ochrony przyrody i tym samym odmówiono przyznania pomocy finansowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w K., który oddalił skargę na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania pomocy na zalesienie. Sprawa dotyczyła działki położonej na obszarze Natura 2000, dla którego nie sporządzono planu ochrony ani planu zadań ochronnych. Organ administracji oraz WSA uznały, że brak takiego planu uniemożliwia przyznanie pomocy, ponieważ nie można ocenić, czy planowane zalesienie nie jest sprzeczne z celami ochrony obszaru. Skarżąca argumentowała, że plan ochrony parku krajobrazowego powinien być wystarczający lub że przepisy dotyczące pomocy nie powinny mieć zastosowania w sytuacji braku planu ochrony dla obszaru Natura 2000. NSA odrzucił te argumenty, podkreślając, że zasada ostrożności i szczególna ochrona obszarów Natura 2000 wymagają dokładnej oceny wpływu planowanych działań. Stwierdzono, że brak planu ochrony lub zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 jest przesłanką do odmowy przyznania pomocy na zalesienie, chyba że zostanie udowodniona zgodność z celami ochrony, co w tej sprawie nie nastąpiło.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak planu ochrony lub planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 uniemożliwia przyznanie pomocy na zalesienie, ponieważ nie można ocenić zgodności planowanego zalesienia z celami ochrony tego obszaru.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące pomocy na zalesienie wymagają, aby w przypadku gruntów położonych na obszarze Natura 2000, planowane zalesienie nie było sprzeczne z planami ochrony lub planami zadań ochronnych. Brak takich planów uniemożliwia dokonanie tej oceny, co skutkuje niemożnością przyznania pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Dz.U. 2009 nr 48 poz 390 § § 4 ust. 2 pkt 4 lit. a

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana do gruntów położonych poza obszarami Natura 2000, chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów.

Pomocnicze

Dz.U. 2009 nr 48 poz 390 § § 6 ust. 2 pkt 7

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Opinia wymagana do przyznania pomocy jest opinią wydaną przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220 art. 27 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220 art. 29

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220 art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220 art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220 art. 28 § ust. 1 i 5

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220 art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich art. 10 § ust. 1

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7, 77, 80, 84

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 92 § ustęp 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak planu ochrony lub planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 uniemożliwia przyznanie pomocy na zalesienie. Plan ochrony parku krajobrazowego nie jest równoznaczny z planem ochrony obszaru Natura 2000. Zasada ostrożności i szczególna ochrona obszarów Natura 2000 wymagają oceny wpływu planowanych działań.

Odrzucone argumenty

Uchwała sejmiku województwa ustanawiająca plan ochrony parku krajobrazowego powinna być uznana za plan ochrony obszaru Natura 2000. W sytuacji braku planu ochrony dla obszaru Natura 2000, pomoc na zalesienie powinna być przyznana, a przepisy dotyczące oceny zgodności nie powinny mieć zastosowania. Upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

zasada zapobiegania wszelkim pogorszeniom stanu siedlisk i znaczącemu niepokojeniu gatunków obowiązuje przy tym zasada ostrożności tzn. wszystkie racjonalne wątpliwości muszą być interpretowane na korzyść ochrony obszaru, a przeciwko przedsięwzięciu nie można ocenić zgodności bądź sprzeczności planowanego zalesienie z tym planem, co rodzi skutek w postaci niemożliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku o pomoc na zalesienie danego gruntu.

Skład orzekający

Anna Robotowska

sprawozdawca

Joanna Zabłocka

członek

Małgorzata Rysz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy na zalesienie na obszarach Natura 2000, zwłaszcza w kontekście braku planów ochrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu ochrony dla obszaru Natura 2000 i wniosku o pomoc na zalesienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony środowiska i wykorzystania środków unijnych, co jest istotne dla rolników i organizacji ekologicznych. Pokazuje konflikt między rozwojem a ochroną przyrody.

Pomoc na zalesienie na terenach Natura 2000: brak planu ochrony to koniec marzeń o dotacji.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 1450/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-08-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska /sprawozdawca/
Joanna Zabłocka
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6552
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Środki unijne
Sygn. powiązane
II SA/Ke 143/12 - Wyrok WSA w Kielcach z 2012-05-31
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
§ 4 ust. 2 pkt 4 lit. a, § 6 ust. 2 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
art. 27 ust. 3 pkt 1, art. 29, art. 30 ust 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 143/12 w sprawie ze skargi U. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności na zalesienie oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r., oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesienie.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
Decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], po rozpatrzeniu dowołania wniesionego przez [...] (dalej: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2011 r. o odmowie przyznania pomocy na zalesienie wydane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...]
Organ odwoławczy wskazał, iż skarżąca w dniu 26 lipca 2011r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011. We wniosku zadeklarowała jedną działkę rolną oznaczoną literą A o powierzchni 3,26 ha w ramach schematu I - zalesianie gruntów rolnych, położoną na działce ewidencyjnej nr 779/2, obręb [...], gmina [...]. Do wniosku dołączyła opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o braku sprzeczności zalesienia gruntu z celami ochrony parku krajobrazowego oraz pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o braku planu ochrony dla obszaru Natura 2000, w związku z czym nie jest możliwe wydania opinii o braku sprzeczności zalesienia gruntu z celami ochrony obszaru Natura 2000.
Organ II instancji podniósł, że wnioski o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2011 rozpatrywane są w oparciu o ustawę z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz. 427 ze zmianami) oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 określonego Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. z 2009r. Nr 48, poz. 390).
Organ odwoławczy wskazał, iż skarżąca zadeklarowała do pomocy na zalesianie działkę, która położona jest na obszarze Natura 2000, co skutkuje koniecznością zaopiniowania planu zalesienia z planami ochrony lub zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 a ze złożonego pisma przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 26 lipca 2011 r. wynika, iż nie może być wydana opinia o zgodności planu zalesienia z planami ochrony lub zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 z powodu braku planów ochrony dla obszaru Natura 2000.
Organ odwoławczy wskazał, iż w przypadku położenia działek ewidencyjnych przeznaczonych do zalesienia na obszarach Natura 2000, konieczne jest dołączenie do wniosku opinii o braku sprzeczności planowanego zalesienia z planami ochrony obszarów Natura 2000. Brak takiej opinii lub brak możliwości wydania takiej opinii przez uprawniony organ nie jest równoznaczny z brakiem przeciwwskazań do wykonania zalesienia na obszarze Natura 2000. Organ II instancji zaznaczył, iż jedną z zasad funkcjonowania obszarów Natura 2000 jest zasada zapobiegania wszelkim pogorszeniom stanu siedlisk i znaczącemu niepokojeniu gatunków, będących w danym obszarze przedmiotem ochrony. Dotyczy to także zapobieganiu pogorszeniom spowodowanym przez czynniki naturalne, albo pogorszeniom w wyniku działalności człowieka. Nie można zezwolić na realizację przedsięwzięcia, którego wpływ na obszar Natura 2000 byłby znacząco negatywny. Obowiązuje przy tym zasada ostrożności tzn. wszystkie racjonalne wątpliwości muszą być interpretowane na korzyść ochrony obszaru, a przeciwko przedsięwzięciu.
Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z opisem obszaru opublikowanym na stronie internetowej http://natura2000.gdos.gov.pl/, jednym z zagrożeń projektowanego obszaru są m.in. zalesianie muraw i łąk, miejscami niewłaściwa gospodarka leśna - nasadzenia niezgodne z typem siedliska, zarastanie siedlisk półnaturalnych. Wobec powyższego nie ma możliwości uznania w chwili obecnej, że zalesienie nie będzie lub będzie miało negatywny wpływ na obszar Natury 2000 do czasu opracowania planu ochrony tego obszaru.
Organ II instancji zaznaczył, że pomoc na zalesianie stanowi jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i może być przyznawana producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa będące przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniosła skarżąca, domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż skarga jest nieuzasadniona, a zarzuty podniesione przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie.
Wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargę, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawą przyznania pomocy na zalesianie, o którą ubiega się skarżąca, stanowi ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 390 ze zm.)
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, stanowiącym delegację ustawową dla rozporządzenia.
Sąd pierwszej instancji wskazał również na art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220) zgodnie z którym, sieć obszarów Natura 2000 obejmuje:
1) obszary specjalnej ochrony ptaków;
2) specjalne obszary ochrony siedlisk;
3) obszary mające znaczenie dla Wspólnoty,
a z informacji zawartej na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...] (http://kielce.rdos.gov.pl) wynika, iż projektowany Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk Natura 2000 PLH260041 "[...]" o powierzchni 8616,5 ha, zatwierdzony został decyzją Komisji Europejskiej Nr 2011/64/UE z 10.01.2011 r. (Dz. U. UE Nr L 33 z 08.02.2011 r.), a zatem jest objęty siecią obszarów Natura 2000 jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt 3 w zw. z art. 5 pkt 2c ustawy.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, iż w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w wyroku z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 144/12.
Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 i 5 ustawy, organ sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 sporządza projekt planu ochrony na okres 10 lat a pierwszy projekt sporządza się w terminie 6 lat od dnia zatwierdzenia obszaru przez Komisję Europejską jako obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty lub od dnia wyznaczenia obszaru specjalnej ochrony ptaków.
Sąd wskazał również, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wprowadzony został zakaz podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których został wyznaczony, czy pogorszyć integralność samego obszaru.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że bezsporną okolicznością jest fakt, iż dla obszaru Natura 2000, na terenie którego znajduje się działka objęta wnioskiem nie sporządzono planu ochrony ani też planu zadań ochronnych.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w bazie danych sieci Natura 2000, zawierającej informacje na temat obszarów nią objętych, znajdującej się na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (http://www.gdos.gov.pl/), dla obszaru o kodzie PLH260041, tj. [...] wskazane zostały następujące zagrożenia:
1. Obniżanie poziomu wód.
2. Presja urbanizacyjna.
3. Zarastanie (sukcesja w kierunku zarośli i lasu) siedlisk półnaturalnych - muraw kserotermicznych, na piaskowych, łąk świeżych i wilgotnych, torfowisk przejściowych.
4. Niekorzystne zmiany sukcesyjne zachodzące w świetlistych dąbrowach.
5. Eksploatacja surowców węglanowych, piasków i torfu.
6. Miejscami niewłaściwa gospodarka leśna - nasadzenia niezgodne z typem siedliska.
7. Zalesianie muraw i łąk.
8. Chemizacja rolnictwa.
9. Nagminne wycinanie przydrożnych drzew.
W ocenie WSA, zalesienie działki rolnej wnioskowanej przez skarżącą musi zostać poddane szczegółowej weryfikacji z punktu widzenia zagrożenia, o jakim mowa w punkcie 6, co nie jest możliwe bez dokonania oceny w kontekście założeń planu zadań ochronnych opracowanego dla tego obszaru.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż dla obszaru Natura 2000, w obrębie którego znajduje się wnioskowana działka skarżącej, nie został sporządzony projekt planu zadań ochronnych ani plan ochrony, w związku z tym nie można ocenić zgodności bądź sprzeczności planowanego zalesienia z tym planem, a obszar ten jest objęty szczególną ochroną, której celem jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych i gatunków roślin i zwierząt, które Unia Europejska i Polska uważają za cenne oraz istnieją uzasadnione podstawy by stwierdzić, iż niekontrolowane zalesienie może stanowić zagrożenie dla tego obszaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zaznaczył, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy pomoc na zalesienie nie mogła być przyznana, gdyż z uwagi na brak planu ochrony lub planu zadań ochrony dla obszaru Natura 2000 nie można ocenić, czy spełnione zostały warunki, o jakich mowa w § 4 ust. 2 pkt 4a rozporządzenia z 19 marca 2009 r.
Sąd pierwszej instancji nie zgodził się również z zarzutami skarżącej, że do przyznania pomocy "wystarczyła" opinia RDOŚ w [...], że zalesianie nie jest sprzeczne z planami "[...]", skoro plan uchwalony dla tego Parku nie jest planem ochrony dla obszaru Natura 2000, o jakim mowa w art. 30 ust.1 ustawy.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości i żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Skarżąca na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1) art. 30 ustęp 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity Dz.U. z 2009 i., Nr 151, poz. 1220) w związku z art. 29 ustawy o ochronie przyrody oraz w związku z § 1 i § 2 uchwały Sejmiku Województwa [...] Nr XL/700/10 w sprawie ustanowienia planu ochrony [...] (Dz.Urz.Woj. Św. Nr 254, poz. 2543), poprzez uznanie, że plan ochrony [...] ustanowiony Uchwałą nie stał się planem ochrony obszaru Natura 2000 w części obejmującej obszar Natura 2000 [...];
2) § 10 ust. 3 w związku z § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 390), poprzez uznanie, że w sytuacji, w której dla obszaru Natura 2000 brak jest planu ochrony albo planu zadań ochronnych, na wnioskodawcy ciąży niemożliwy do wykonania obowiązek udowodnienia, że zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów; zamiast uznanie, że powoływane przepisy nie mają w sprawie zastosowania, a ocena przyznania pomocy w postaci dotacji do planowanego zalesienia powinna być dokonana w kontekście ogółu przepisów dotyczących obszarów Natura 2000;
3) naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienia miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 punkt 2 p.p.s.a), a mianowicie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 7, 77, 80 i 84 k.p.a. w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi, w sytuacji w której organ prowadzący sprawę nie prowadził postępowania zmierzającego do ustalenia, czy planowane zalesianie nie jest niezgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi obszarów Natura 2000, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem ustalenie, że zalesienie nie jest niezgodne z tymi przepisami powodowałoby pozytywne rozpoznanie wniosku z pominięciem § 10 ust. 3 w związku z § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne".
b) art. 133 § 1 p.p.s.a. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w treści
uzasadnienia orzeczenia dlaczego, zdaniem WSA, Uchwała Sejmiku Województwa
[...] Nr XL/700/10 w sprawie ustanowienia planu ochrony [...], nie zawiera elementów niezbędnych dla jej
uznania za plan ochrony obszaru Natura 2000 - [...]
PLH260041 w rozumieniu art. 29 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 30
ustęp 1 ustawy o ochronie przyrody, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem taka analiza mogłaby doprowadzić do wniosku, że przedmiotowa uchwała zawiera wszystkie elementy dla uznania planu ochrony [...] jednocześnie za plan ochrony obszaru Natura 2000 [...]PLH260041.
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji opartej na § 10 ust. 3 w związku z § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", jako sprzecznych z art. 2 Konstytucji oraz z 92 ustęp 1 Konstytucji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator podniósł szereg argumentów na poparcie zawartych w niej zarzutów.
Organ nie skorzystał z prawa odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych należy stwierdzić, że zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych przepisów prawa nie są trafne.
Zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania zmierzają do wykazania, iż sprawa została wadliwie rozpoznana, ponieważ Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, błędnie przyjmując, iż w świetle § 10 ust 3 pkt 2 w zw. z § 4 pkt 4a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienia gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz 390), brak planu ochrony lub plany zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 jest przesłanką dla odmowy przyznania pomocy na zalesienie dla działki leżącej na terenie takiego obszaru.
Należy zauważyć, że poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie fakt, iż działka co do której skarżąca wniosła o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2011 znajduje się na terenie [...] oraz obszaru Natura 2000. Bezsporny jest również fakt, że dla wyżej wymienionego terenu nie został sporządzony projekt planu zadań ochronnych ani plan ochrony dla obszaru natura 2000.
Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi do gruntów położonych poza obszarami Natura 2000 lub obszarami znajdującymi się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, Nr 157, poz. 1241 i Nr 215, poz. 1664 oraz z 2010 r. Nr 76, poz. 489), chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów. Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, iż w sytuacji gdy grunt objęty wnioskiem o dofinansowanie na zalesienie leży na obszarze Natura 2000, pomoc przyznawana jest gdy planowane zalesienie grunty nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów.
Takie rozumienie omawianego przepisu podyktowane jest, jak słusznie zauważył to Sąd pierwszej instancji, szczególną ochroną obszarów Natura 2000, której celem jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych i gatunków roślin i zwierząt, które Unia Europejska i Polska uważają za cenne i w związku z tym każdy plan lub przedsięwzięcie, które potencjalnie mogłoby oddziaływać na taki obszar, musi być dokładnie ocenione, by nie doszło do sytuacji, że wpływ ten byłby negatywny.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż zasadą wynikającą z przepisu § 4 ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. 2009.48.390) jest iż pomoc na zalesienie gruntów przyznawana jest rolnikowi do gruntów położonych poza obszarem Natura 2000 i tylko wyjątkowo, po spełnieniu określonych warunków, pomoc do tych gruntów może być przyznana. Warunki te są uregulowane ściśle w przepisie § 4 ust 2 pkt 4 lit. a, a więc w przypadku gdy planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów. Również przepisy prawa regulują jakimi dokumentami rolnik ma wykazać iż, mimo że grunty leżą w obszarze Natura 2000 może być udzielona pomoc na zalesienie.
Z przepisu § 6 ust 2 pkt 7 rozporządzenia wynika, iż opinia o jakiej mowa w ust 1 jest opinią wydaną przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Jak wynika z pisma z dnia 20 czerwca 2011 r. wydanego przez ten organ, nie ma planu ochrony ani planu zadań ochronnych obszaru Natura 2000 na którym położone są grunty skarżącej. Ten sam organ wydał opinię o braku sprzeczności planowanego zalesienia z celami ochrony parku krajobrazowego zawartą w piśmie z dnia 20 czerwca 2011 r., a więc treść uchwały Nr XL/700/10 Sejmiku Województwa [...] z dnia 9 sierpnia 2010 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony [...] była temu organowi znana.
Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 30 ust 1 w zw. z art. 29 ustawy o ochronie przyrody jak również przepisu art. 133 i 141 ust. 4 p.p.s.a. gdyż rozpoznał skargę na podstawie akt sprawy zawierających wskazane wyżej dokumenty.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż plan ochrony ustanowiony uchwałą Sejmiku Województwa [...] dla [...] nie może zostać uznany – na podstawie art. 30 ust 1. ustawy o ochronie przyrody – za plan ochronny dla położonego w jego granicach obszaru Natura 2000.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że brak planu ochrony lub planu zadań ochronnych dla danego obszaru Natura 2000 powoduje brak możliwości oceny zgodności bądź sprzeczności planowanego zalesienie z tym planem, co rodzi skutek w postaci niemożliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku o pomoc na zalesienie danego gruntu.
Niezasadne są również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów o postępowaniu tj: art. 7, 77, 80, 84 k.p.a. Sąd pierwszej instancji szczegółowo odniósł się do tych zarzutów które zostały podniesione w skardze, a stanowisko przyjęte przez ten Sąd w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny.
Nie można podzielić poglądu kasatora, iż upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2009 r. – a zawarte w art. 29 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwój Obszarów Wiejskich jest niezgodne z wytycznymi o jakich mowa w art. 92 Konstytucji RP. Z przepisu art. 29 ustawy wynika wyraźnie zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Reasumując powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie jest oparta na uzasadnionych zarzutach i na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI