II GSK 1288/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "L." w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika. Spółka zarzucała m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 235¹ Kodeksu pracy, twierdząc, że dla uznania choroby za zawodową konieczne jest udowodnienie związku przyczynowego, a nie tylko stwierdzenie istnienia warunków sprzyjających chorobie. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 i 84 k.p.a., zarzucając sądowi niewłaściwą kontrolę legalności i zastąpienie oceny organu własną oceną, a także naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. przez uznanie stanu faktycznego za prawidłowo ustalony mimo wątpliwości co do orzeczenia lekarskiego i oddalenia wniosku o uzupełnienie materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że orzeczenia lekarskie wydawane przez wyspecjalizowane jednostki medyczne stanowią wiążący dowód w sprawach o choroby zawodowe i nie mogą być samodzielnie oceniane przez organy administracji czy sądy. Wystarczające jest stwierdzenie, że choroba mogła zostać spowodowana narażeniem zawodowym z wysokim prawdopodobieństwem, zgodnie z art. 235¹ k.p. Sąd wskazał, że w analizowanej sprawie orzeczenie lekarskie było prawidłowe, a ustalenia organów opierały się na wystarczającym materiale dowodowym, w tym ocenie narażenia zawodowego i badaniach medycznych, które wykazały wysokie prawdopodobieństwo związku zespołu cieśni nadgarstka z wykonywaną pracą szwaczki. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko sądów niższych instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie, że orzeczenie lekarskie jest wiążącym dowodem w sprawach o choroby zawodowe i że wystarczające jest ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa związku schorzenia z pracą, nawet w przypadku remisji choroby.
Dotyczy specyficznej procedury stwierdzania chorób zawodowych i roli orzeczeń lekarskich.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa, że została ona spowodowana narażeniem zawodowym, czy konieczne jest udowodnienie tego związku z całkowitą pewnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarcza ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa, że choroba została spowodowana narażeniem zawodowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 235¹ k.p. dopuszcza stwierdzenie choroby zawodowej, jeżeli można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Orzeczenia lekarskie są wiążącym dowodem w tym zakresie.
Czy orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej jest dla organów administracji wiążące co do oceny medycznej i czy organy te mogą samodzielnie prowadzić dalsze postępowanie dowodowe w celu wykluczenia innych przyczyn choroby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Orzeczenie lekarskie jest dla organów administracji wiążące co do oceny medycznej, a organy te nie mogą samodzielnie korygować tej oceny ani prowadzić dalszych dowodów w celu wykluczenia innych przyczyn, jeśli orzeczenie nie budzi zasadniczych wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że orzeczenia lekarskie stanowią dowody z zakresu wiadomości specjalnych i są dla organów administracji w zasadzie wiążące co do zjawisk ze świata przyrody związanych ze zdrowiem pracownika. Organy nie mają kompetencji do samodzielnego diagnozowania ani korygowania ocen medycznych.
Czy stwierdzenie choroby zawodowej jest możliwe, jeśli aktualne objawy choroby ustąpiły (remisja), ale w przeszłości istniały udokumentowane objawy i związek z pracą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie choroby zawodowej jest możliwe w okresie remisji, jeśli w przeszłości doszło do rozwoju schorzenia spełniającego kryteria z wykazu chorób zawodowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie służy ocenie bieżącej kondycji zdrowotnej, lecz ustaleniu, czy w okresie narażenia zawodowego doszło do rozwoju schorzenia spełniającego kryteria z wykazu chorób zawodowych, przy czym jedyną dopuszczalną podstawą medyczną takiej decyzji jest orzeczenie lekarskie.
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 235(1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
r.ch.z. art. § 6 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Określa materiał dowodowy, na podstawie którego wydaje się orzeczenie o chorobie zawodowej, w tym dane z orzeczenia lekarskiego i oceny narażenia zawodowego.
Pomocnicze
k.p. art. 235(2)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
r.ch.z. art. § 5 § ust. 2 i 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Określa jednostki wydające orzeczenia lekarskie w sprawach chorób zawodowych.
r.ch.z. art. § 7 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Określa jednostki wydające orzeczenia lekarskie w sprawach chorób zawodowych.
r.ch.z. art. § 8 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim lub formularzu oceny narażenia zawodowego.
r.ch.z. art. § 8 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 235¹ k.p.) poprzez błędną wykładnię - uznanie, że wystarczy stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, bez konieczności udowodnienia, że warunki te ją spowodowały. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 i 84 k.p.a.) przez niewłaściwą kontrolę legalności i zastąpienie oceny organu własną oceną. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.) przez uznanie stanu faktycznego za prawidłowo ustalony mimo wątpliwości co do orzeczenia lekarskiego i oddalenia wniosku o uzupełnienie materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z materiałem dowodowym. • Naruszenie przepisów (§ 6 ust. 1 i 2 r.ch.z.) poprzez uznanie orzeczenia lekarskiego za prawidłowe, mimo wydania go z naruszeniem prawa (niepełny materiał dowodowy, brak odniesienia do czynników pozazawodowych). • Naruszenie przepisów (§ 8 ust. 2 r.ch.z.) poprzez błędne przyjęcie, że nie ujawniły się okoliczności uzasadniające uzupełnienie orzeczenia lekarskiego.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenia te są dowodami z zakresu wiadomości specjalnych i stanowią dowód w dziedzinie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia. • Są one dla orzekających organów administracji w zasadzie wiążące co do zjawisk ze świata przyrody, związanych ze zdrowiem pracownika. • Jeżeli nie budzą zasadniczych wątpliwości, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i realiów towarzyszących jej powstawaniu. • Same bowiem organy, nie mając wiedzy specjalistycznej, nie mogą wkraczać swoimi ustaleniami faktycznymi w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich. • z wysokim prawdopodobieństwem powstała wskutek narażenia zawodowego w postaci czynności wykonywanych na tym stanowisku pracy • Twierdzenia skarżącej o konieczności prowadzenia dalszych dowodów w kierunku ustalenia pozazawodowych źródeł choroby w zupełności ignorują znaczenie, jakie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej prawodawca przypisał orzeczeniom lekarskim właściwych jednostek służby zdrowia • nie jest tak, że rolą organów było kontynuowanie postępowania wyjaśniającego aż do wykluczenia innego źródła choroby; obowiązek organów obejmował jedynie ocenę zaświadczenia lekarskiego z punktu widzenia logiki i spójności wypowiedzi osadzonej w sferze medycyny. […]
Skład orzekający
Wojciech Maciejko
przewodniczący
Dariusz Zalewski
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie, że orzeczenie lekarskie jest wiążącym dowodem w sprawach o choroby zawodowe i że wystarczające jest ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa związku schorzenia z pracą, nawet w przypadku remisji choroby."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury stwierdzania chorób zawodowych i roli orzeczeń lekarskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego chorób zawodowych i roli dowodów medycznych w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Choroba zawodowa: Czy wystarczy wysokie prawdopodobieństwo związku z pracą?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.