Orzeczenie · 2025-01-30

II GSK 1237/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-01-30

NSAAdministracyjneWysokansa

szczepienia ochronneobowiązek szczepieniagrzywnapostępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjnaprawo medyczneochrona zdrowiadzieckorodzicNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną F.C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia utrzymujące w mocy grzywnę nałożoną za niewykonanie obowiązku poddania małoletniego syna szczepieniom ochronnym. Strona skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym kwestionowała podstawę prawną obowiązku szczepień, jego wymagalność i wykonalność (np. z powodu braku badania kwalifikacyjnego). Zarzucała również naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego, w tym art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia nakładającego grzywnę pomimo naruszenia przepisów postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące istnienia obowiązku, jego wymagalności i wykonalności, a także dopuszczalności egzekucji, powinny być podnoszone w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny. Sąd podkreślił, że niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego określania terminu wymagalności szczepień, NSA stwierdził, że nie zmienia on oceny sprawy, a odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisów miało na celu zapewnienie ciągłości realizacji obowiązku szczepień, który jest zgodny z Konstytucją. Sąd uznał, że obowiązek wykonania szczepienia istniał i był wymagalny. W konsekwencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie dopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz interpretacji obowiązku szczepień ochronnych w kontekście orzecznictwa TK.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z grzywną w celu przymuszenia i obowiązkiem szczepień, z uwzględnieniem orzecznictwa TK dotyczącego formy prawnej określania harmonogramu szczepień.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzuty dotyczące istnienia obowiązku prawnego, jego wymagalności i wykonalności mogą być podnoszone w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, czy też powinny być zgłaszane jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarzuty dotyczące istnienia obowiązku prawnego, jego wymagalności i wykonalności, a także dopuszczalności egzekucji, powinny być podnoszone w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 122 § 3 u.p.e.a. przewiduje prawo do zgłoszenia zarzutów oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny. Alternatywne ujęcie tych środków prawnych oznacza, że prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją obowiązku, określonych w art. 33 u.p.e.a. Kwestionowanie postanowienia o nałożeniu grzywny za pomocą środków właściwych dla postępowania w przedmiocie zarzutów jest nieprawidłowe.

Czy niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu przed szczepieniem jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie tego badania określa się, czy istnieją przeszkody zdrowotne do wykonania szczepienia. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest zatem równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący określania terminu wymagalności szczepień ochronnych wpływa na ocenę legalności nałożenia grzywny za niewykonanie obowiązku szczepienia w przeszłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TK nie zmienia oceny sprawy, a odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisów miało na celu zapewnienie ciągłości realizacji obowiązku szczepień, który jest zgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wyrok TK dotyczący określania terminu wymagalności szczepień poprzez komunikat GIS, a nie rozporządzenie, nie podważa obowiązku szczepień ani legalności nałożonej grzywny. Odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisów miało na celu zapewnienie ciągłości realizacji obowiązku szczepień, który jest zgodny z Konstytucją (ochrona zdrowia publicznego). Zakwestionowane przepisy miały zastosowanie do stanów faktycznych sprzed utraty ich mocy obowiązującej.

Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia narusza art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie grzywny nie narusza art. 8 ust. 1 Konwencji, ponieważ ochrona zdrowia publicznego i zapobieganie chorobom zakaźnym stanowią uzasadnioną ingerencję w prawo do życia prywatnego i rodzinnego, a obowiązek przestrzegania prawa jest fundamentalny.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 8 ust. 2 Konwencji dopuszcza ingerencję w prawo do życia prywatnego i rodzinnego w celu ochrony zdrowia. Konstytucja RP nakłada na organy państwa obowiązek stosowania środków prawnych dla gwarancji ochrony zdrowia, w tym poprzez określenie obowiązków jednostki, jak szczepienia ochronne. Obowiązek przestrzegania prawa jest fundamentalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną F.C. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (24)

Główne

u.z.z.ch.z.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z.l. art. 17 § ust. 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z.l. art. 17 § ust. 2

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.p.e.a. art. 119 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.z.z.ch.z.l. art. 4

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z.l. art. 17 § ust. 10

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z.l. art. 68

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.p.e.a. art. 29 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § par. 1 pkt 1 i 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § par. 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Konstytucja RP art. 2