II GSK 1207/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.T. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że naruszenia powstały z przyczyn niezależnych od niego i wynikały z niewłaściwego działania urządzeń rejestrujących lub zdarzeń, których nie mógł przewidzieć. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i wymaga precyzyjnego wskazania podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia, w tym wykazania istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy. Sąd uznał, że zarzuty procesowe nie zostały skutecznie sformułowane, a zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.) również nie zasługuje na uwzględnienie. NSA przypomniał, że odpowiedzialność administracyjna w transporcie drogowym ma charakter obiektywny, a przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stanowi wyjątek podlegający ścisłej interpretacji. Aby skorzystać ze zwolnienia, przedsiębiorca musiałby wykazać łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał tych przesłanek, a sam fakt winy kierowcy nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności. Podkreślono, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności wyłączających odpowiedzialność spoczywa na przedsiębiorcy. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie wykładni przepisów dotyczących obiektywnej odpowiedzialności przewoźnika drogowego oraz ścisłej interpretacji przesłanek zwalniających z tej odpowiedzialności (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Potwierdzenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i kar pieniężnych. Wykładnia przepisów proceduralnych jest ogólna dla postępowań sądowoadministracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia przepisów, jeśli argumentuje, że nastąpiły one z przyczyn od niego niezależnych i nieprzewidywalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca nie może zostać zwolniony z odpowiedzialności, jeśli nie wykaże łącznie dwóch przesłanek: braku wpływu na powstanie naruszenia oraz wystąpienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, przy zachowaniu najwyższej staranności.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność administracyjna w transporcie drogowym jest obiektywna. Art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stanowi wyjątek, który wymaga udowodnienia przez przedsiębiorcę wystąpienia nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od niego okoliczności, a nie tylko winy kierowcy czy niewłaściwego działania urządzeń.
Jakie są wymogi formalne dotyczące skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy i szczegółowo uzasadniać, na czym polegało naruszenie oraz jaki miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania wymagają wykazania związku przyczynowego między uchybieniem a potencjalnie odmiennym wynikiem sprawy. Sąd nie może domniemywać intencji strony ani uzupełniać braków skargi.
Na kim spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy transportowego na mocy art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy, który wywodzi z tego przepisu skutki prawne w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Chociaż w postępowaniu administracyjnym co do zasady ciężar dowodu spoczywa na organie, to w przypadku okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.), inicjatywa dowodowa i obowiązek udowodnienia tych faktów należą do przedsiębiorcy.
Przepisy (15)
Główne
u.t.d. art. 92c § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Przepis stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz i podlega ścisłej interpretacji. Wymaga łącznego spełnienia przesłanek braku wpływu podmiotu na powstanie naruszenia oraz wystąpienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
u.t.d. art. 92a § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej i ustanawia obiektywną odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, niezależną od winy.
Pomocnicze
u.t.d. art. 93 § 3
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa obowiązek powołania konkretnych przepisów i uzasadnienia ich naruszenia w skardze kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2 zzs4 § 3
Podstawa do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 92c ust. 1 pkt 1 i art. 93 ust. 3 u.t.d.) poprzez ich niezastosowanie, mimo że naruszenia powstały z przyczyn niezależnych od skarżącego i wynikały z niewłaściwego działania urządzeń rejestrujących lub zdarzeń nieprzewidywalnych. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 75, 77, 80, 107 § 3 k.p.a.) przez nieuwzględnienie skargi na decyzję GITD. • Niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. przez niezasadne oddalenie skargi.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym zaskarżenia. • Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. • Odpowiedzialność administracyjna podmiotów wykonujących transport drogowy ma charakter obiektywny. • Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. • Samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności.
Skład orzekający
Mirosław Trzecki
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Pryca
sędzia
Tomasz Smoleń
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni przepisów dotyczących obiektywnej odpowiedzialności przewoźnika drogowego oraz ścisłej interpretacji przesłanek zwalniających z tej odpowiedzialności (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Potwierdzenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i kar pieniężnych. Wykładnia przepisów proceduralnych jest ogólna dla postępowań sądowoadministracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu odpowiedzialności w transporcie drogowym, jakim jest obiektywna odpowiedzialność przewoźnika. Wyjaśnia, kiedy przedsiębiorca może uwolnić się od kary, co jest istotne dla branży.
“Przewoźniku, czy wiesz, kiedy możesz uniknąć kary za błędy kierowcy? NSA wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.