Orzeczenie · 2025-09-23

II GSK 1191/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-23
NSAAdministracyjneWysokansa
bezczynność organuskarga kasacyjnaponaglenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegodopuszczalność skargiśrodki zaskarżeniapostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odrzuciło skargę skarżącego na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej im. dr. Stanisława Deresza w Choroszczy. Sąd I instancji odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie wykazał, że poprzedził ją ponagleniem, co jest wymogiem formalnym zgodnie z art. 53 § 2b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie art. 53 § 2b p.p.s.a. i art. 52 § 1-3 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1-2 k.p.a., twierdząc, że ponaglenie nie było wymagane ze względu na charakter sprawy i oczywistość bezczynności organu, a także że pismo Urzędu Marszałkowskiego stanowiło skuteczne ponaglenie. Podniósł również, że nie został pouczony o możliwości złożenia ponaglenia. Naczelny Sąd Administracyjny zakwalifikował pismo skarżącego jako skargę kasacyjną, mimo że zostało zatytułowane 'zażalenie'. Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i uznał zarzuty za niezasadne. Potwierdził, że wniesienie ponaglenia jest samoistnym warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu, zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. i utrwalonym orzecznictwem. Pismo Urzędu Marszałkowskiego nie zostało uznane za ponaglenie wniesione przez skarżącego. Sąd oddalił również zarzut braku pouczenia, wskazując, że obowiązki informacyjne organu nie obejmują udzielania porad prawnych ani instruowania stron o wyborze sposobu postępowania. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Odniósł się także do kwestii kosztów postępowania, wskazując na brak zastosowania przepisów o kosztach w przypadku zaskarżenia postanowienia sądu I instancji kończącego postępowanie oraz na właściwość WSA w sprawach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie obligatoryjności wniesienia ponaglenia jako warunku dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji publicznej, a także zakresu obowiązków informacyjnych organów administracji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury sądowoadministracyjnej i wymogów formalnych skargi na bezczynność. Interpretacja obowiązków informacyjnych organów może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniesienie ponaglenia do organu jest obligatoryjnym warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji publicznej do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniesienie ponaglenia do właściwego organu jest samoistnym i obligatoryjnym warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji publicznej do sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 53 § 2b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost stanowi, że skargę na bezczynność można wnieść po wniesieniu ponaglenia, co należy rozumieć jako warunek dopuszczalności skargi. Ponaglenie, zgodnie z art. 37 k.p.a., jest środkiem służącym zwalczaniu bezczynności i jego wniesienie wywołuje skutek wyczerpania środków zaskarżenia na gruncie k.p.a.

Czy pismo organu wyższego stopnia (np. Urzędu Marszałkowskiego) skierowane do organu prowadzącego postępowanie w związku z prośbą strony może być uznane za ponaglenie wniesione przez stronę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pismo organu wyższego stopnia, nawet jeśli dotyczy sprawy strony i zostało zainicjowane jej prośbą, nie może być uznane za ponaglenie wniesione przez stronę w trybie art. 37 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ponaglenie jest środkiem prawnym służącym stronie, który wnosi ona sama do organu. Pismo Marszałka Województwa, choć mogło mieć związek z prośbą skarżącego, nie spełniało wymogów formalnych i proceduralnych ponaglenia wniesionego przez stronę.

Czy organ administracji publicznej ma obowiązek pouczania strony o możliwości złożenia ponaglenia w przypadku skargi na bezczynność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie ma obowiązku szczegółowego pouczania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania ani udzielania porad prawnych, w tym o możliwości złożenia ponaglenia, chyba że zachodzą wątpliwości co do charakteru pisma strony.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że obowiązki informacyjne organów administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej. Strony są zobowiązane dbać o własne interesy, a ogólne zasady k.p.a. nie zwalniają ich z tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 23/25, w zakresie odrzucenia skargi.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 52 § § 1 - § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

k.p.a. art. 37 § § 1-§ 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia w przypadku bezczynności lub przewlekłości postępowania. Ponaglenie zawiera uzasadnienie i wnosi się je do organu wyższego stopnia lub organu prowadzącego postępowanie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa.

p.p.s.a. art. 254 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniesienie ponaglenia jest obligatoryjnym warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu. • Pismo Urzędu Marszałkowskiego nie stanowiło ponaglenia wniesionego przez stronę. • Organ nie miał obowiązku udzielania stronie porad prawnych dotyczących sposobu postępowania.

Odrzucone argumenty

Ponaglenie nie było wymagane ze względu na charakter sprawy i oczywistość bezczynności organu. • Pismo Urzędu Marszałkowskiego stanowiło skuteczne ponaglenie. • Organ nie pouczył skarżącego o możliwości złożenia ponaglenia.

Godne uwagi sformułowania

ponaglenie wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na gruncie k.p.a. • Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot 'skargę (...) na przew przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu' należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi • obowiązki informacyjne ciążące na organie administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności wniesienia ponaglenia jako warunku dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji publicznej, a także zakresu obowiązków informacyjnych organów administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury sądowoadministracyjnej i wymogów formalnych skargi na bezczynność. Interpretacja obowiązków informacyjnych organów może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego wymogu formalnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, który może mieć istotne konsekwencje dla skarżących. Jest to jednak kwestia proceduralna, która może być mniej interesująca dla szerokiej publiczności.

Czy wiesz, że skarga na bezczynność organu może zostać odrzucona z powodu braku ponaglenia? NSA wyjaśnia kluczowy wymóg formalny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst