II GSK 113/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-05-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-01-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /sprawozdawca/ Maria Jagielska Stanisław Biernat /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane VI SA/Wa 1966/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-04-02 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371 art. 14 ust. 1, art. 42 ust. 3b Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. D. Firma Usługowo-Handlowa w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1966/06 w sprawie ze skargi T. D. Firma Usługowo-Handlowa w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od T. D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; Uzasadnienie Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1966/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. D. - Firma Usługowo-Handlowa w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji przedstawiając w uzasadnieniu orzeczenia stan sprawy podał, że w dniu 18 kwietnia 2006 r. na drodze krajowej w miejscowości G. do kontroli drogowej zatrzymany został kierowany przez D. M. samochód ciężarowy marki Scania o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Podczas kontroli kierowca przedstawił wypis z licencji nr [...]. Na żądanie inspektora kierowca okazał również siedmiodniową kartę opłaty drogowej (seria i nr [...]), zakupioną w dniu 28 marca 2006 r. w miejscowości Ś. Data, która została wpisana na kontrolowanej karcie opłaty drogowej w rubryce "ważna od" wskazywała na dzień 17 kwietnia 2006 r. Podczas kontroli kierowca okazał wykresówkę z 14 - 17 kwietnia 2006 r., której analiza potwierdziła zbyt długi zapis wskazań urządzenia kontrolno-pomiarowego. Kierowca okazał także wypis z licencji nr [...] z dnia 10 lipca 2003 r., wystawiony na T. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Usługowo-Handlowa w K. oraz dowód rejestracyjny kontrolowanego pojazdu, gdzie w rubryce "właściciel" wymieniony został R. K. Odpowiadając na pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 kwietnia 2006 r., Starosta Powiatowy w W. w dniu 24 kwietnia 2006 r. wyjaśnił, że T. D. - Firma Usługowo-Handlowa w K. nie posiada wypisu z licencji na kontrolowany pojazd marki Scania o numerze rejestracyjnym [...]. Ustosunkowując się do przedstawionych w protokole kontroli naruszeń, T. D. w odpowiedzi na doręczone mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego podał, że w urzędach pocztowych w jego miejscu zamieszkania często występuje brak kart opłaty drogowej, w związku z czym zakup kart w jego firmie zawsze następował z wyprzedzeniem. Odnosząc się do zarzutu zbyt długiego zapisywania wykresówki z dni 14 - 17 kwietnia 2006 r. T. D. wskazał, że był to okres świąteczny, dlatego kierowca nie kierował samochodem. Z tego więc względu, wykresówka nie powinna podlegać kontroli. Zawiadomiony o wszczętym postępowaniu oświadczył również, że kontrolowany pojazd był w jego posiadaniu na zasadzie umowy użyczenia od dnia 28 marca 2006 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. Obie firmy, tj. kontrolowany podmiot, jak i przedsiębiorstwo R. K. posiadały licencję na wykonywanie transportu drogowego. Umowa użyczenia była okresem poprzedzającym kupno kontrolowanego pojazdu w celu sprawdzenia jego stanu technicznego. Mając na uwadze przedstawiony materiał dowodowy, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nałożył na T. D. - Firmę Usługowo-Handlową karę pieniężną w łącznej wysokości 9.200 zł. Powyższa kwota kary wynikała, jak wyjaśnił [...] Inspektor Transportu Drogowego, z sumowania trzech nałożonych na kontrolowanego kar jednostkowych: kary w wysokości 1000 zł, nałożonej za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych, kary w wysokości 200 zł, nałożonej za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego (wykresówka była zapisywana za długo) oraz kary w wysokości 8000 zł, nałożonej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1 i ust. 3 pkt 8, art. 14 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), lp. 1.2, lp. 4.3, i lp. 11.2 ust. 2 załącznika do tej ustawy, § 4 ust. 1, § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), a także art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawidłowo zastosował przepis ustawy o transporcie drogowym, nakładając na skarżącego karę w ustalonej przez siebie wysokości. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nałożenia kary za wykonywanie przewozu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych, organ odwoławczy przytoczył treść art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz § 4 ust. 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych i wyjaśnił, że z wymienionych przepisów wynika, iż o dacie wypełnienia winiety świadczy data wpisu w rubryce "ważna od". Kontrolowana winieta została zakupiona w dniu 28 marca 2006 r., a data wpisana w rubryce "ważna od" wskazywała na dzień 17 kwietnia 2006 r. Na tej podstawie bezspornym był fakt, że karta została wypełniona po terminie określonym w § 5 rozporządzenia, czyli po 14 dniach przewidzianych na wypełnienie winiety. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących nałożenia kary za nieprawidłowo działające urządzenie rejestrujące organ odwoławczy wskazał, że wykresówka zapisywana w dniach 14-17 kwietnia 2006 r. nie była wykresówką techniczną, albowiem została ona wypisana na D. M. Kierowca był zobowiązany do kontrolowania długości zapisów dokonywanych na wykresówce. Jednocześnie w chwili kiedy zakończył on okres prowadzenia pojazdu mógł wyjąć wypisaną na siebie wykresówkę, co wynikało z art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. Wypowiadając się w kwestii nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, organ wyjaśnił, że sporny transport drogowy rzeczy wykonywany był pojazdem niezgłoszonym do licencji, której wypis został okazany do kontroli. Naruszenie to zostało stwierdzone w postępowaniu wyjaśniającym na podstawie pisma Starosty Powiatowego w W. z dnia 24 kwietnia 2006 r, który poinformował, że skarżący nie posiadał wypisu z licencji na pojazd marki Scania o numerze rejestracyjnym [...]. Odnosząc się do przesłanej przez stronę skarżącą umowy użyczenia pojazdu i stwierdzenia, że pojazd ten był używany w celu sprawdzenia stanu technicznego przed podjęciem decyzji o ewentualnym zakupie, organ wskazał, że skarżący mógł stan techniczny pojazdu sprawdzić w inny sposób i nie musiał w tym celu wykonywać nim transportu drogowego rzeczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. D. - Firma Usługowo-Handlowa wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej to rozstrzygnięcie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. jako wydanych z naruszeniem prawa. Oceniając zaskarżoną decyzję pod tym kątem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nałożenia kary pieniężnej za nieprawidłowo wypełnioną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, Sąd I instancji wskazał, że zasady uiszczania opłaty określone zostały rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych i zgodnie z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia ustalone zostały następujące rodzaje opłat: dobowa, siedmiodniowa, miesięczna, półroczna i roczna. Zgodnie § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia wniesienie opłaty dokonywane jest poprzez nabycie karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 tego rozporządzenia. W myśl § 5 ust. 2 w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta może być wypełniona przez przedsiębiorcę w terminie: 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej, 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej. W rozpoznawanej przez Sąd sprawie bezsporny był fakt, iż kierowca kontrolowanego pojazdu okazał siedmiodniową kartę opłaty drogowej zakupioną w dniu 28 marca 2006 r. Winieta wypełniona została we wszystkich polach poprawnie, jednakże w rubryce "ważna od" wpisano datę 17 kwietnia 2006 r., co wskazywało, że karta została wypełniona po terminie przewidzianym w § 5 ust. 2 omawianego rozporządzenia. W ocenie Sądu, nie znajdowały uzasadnienia argumenty skarżącego, iż karta została wypełniona w siedzibie firmy zgodnie z terminem przeznaczonym do jej wypełnienia, tj. w dniu 10 kwietnia 2006 r. Organ prawidłowo dokonał językowej wykładni § 5 ust. 2 omawianego powyżej rozporządzenia przyjmując, że za datę wypełnienia karty należało uznać datę wpisaną w rubrykę "ważna od". Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów skarżącego odnoszących się do nałożenia kary pieniężnej za nieprawidłowo działające urządzenie rejestrujące. Sąd zgodził się ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów, że wykresówka została wypisana na kontrolowanego kierowcę, dlatego, wbrew twierdzeniom strony, nie można było stwierdzić, iż była to wykresówka techniczna. W ocenie Sądu, prawidłowy był z tego względu pogląd organu, że kierowca powinien był wymienić tarczę przed rozpoczęciem odpoczynku, co byłoby zrealizowaniem normy zawartej w art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85. Odstawienie pojazdu na okres, w którym nie będzie kierowca prowadził pojazdu, jest według Sądu, okolicznością, która może zostać zaliczona do "innych powodów" wskazanych w ww. przepisie, które dopuszczają wcześniejsze wyjęcie wykresówki. Odnosząc się do sformułowanego przez stronę skarżącą zarzutu, że organ zgodnie z art. 92a ustawy o transporcie drogowym nie ukarał kierowcy za naruszenia, za które to kierowca powinien odpowiadać w pierwszej kolejności, Sąd I instancji wskazał, że art. 92a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym statuuje zasadę odpowiedzialności kierowcy za naruszenie przepisów wymienionego rozporządzenia, wskazując w ust. 2, iż orzekanie w takich sprawach następuje w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Z kolei art. 92 ust. 1 powołanej ustawy wyraźnie określa, iż podmioty, które wykonują przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wymienionych w pkt 1 - 8 podlegają karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy transportowej dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednakże kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6 a ustawy. Przyjęcie poglądu odmiennego prowadziłoby, według Sądu, do trudnych do zaakceptowania skutków, to jest przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej - w jej najbardziej ryzykownym wymiarze - z przedsiębiorcy na jego pracowników. Sąd stwierdził także, że nie zasługiwała na uwzględnienie skarga w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Sąd wyjaśnił, że stosownie do art. 8 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym, licencji udziela się na pisemny wniosek przedsiębiorcy, który winien zawierać m.in. rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o wydanie licencji, a do wniosku należy dołączyć m. in. wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu. Zgodnie z kolei z art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania. Jak zauważył Sąd, nie może ulegać wątpliwości, iż skarżący nie dopełnił obowiązku wynikającego z wymienionych przepisów, albowiem skontrolowany w dniu 18 kwietnia 2006 r. transport drogowy rzeczy był wykonywany pojazdem marki Scania, który nie został zgłoszony do licencji nr [...] z dnia 10 lipca 2003 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, co pismem z dnia 24 kwietnia 2006 r. potwierdził organ licencyjny. W tym stanie faktycznym, organ zasadnie nałożył na skarżącego, na podstawie lp. 1.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, T. D. - Firma Usługowo-Handlowa zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz kary pieniężnej dotyczącej wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, wnosząc o jego uchylenie w tak określonej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi, stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwej interpretacji przepisów art. 14 ust. 1, art. 42 ust. 3b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów Ip 1.2 załącznika do wymienionej ustawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wyjaśnił, że objęty zarzutem błędnej wykładni przepis art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jego zdaniem, winien być rozumiany w ten sposób, iż obowiązek zgłaszania organowi licencyjnemu dotyczy tylko tych zmian do licencji, które mają charakter trwały, a czas ich trwania przekracza 14 dni. Zgłaszanie zmian trwających krócej niż 14 dni jest bezcelowe, ponieważ w momencie dokonywania zgłoszenia stan faktyczny bywa często nieaktualny, a samo zgłoszenie staje się bezprzedmiotowe i stanowi wręcz poświadczenie nieprawdy. Zgodnie z przedstawioną interpretacją, organ kontroli, aby nałożyć karę pieniężną z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, powinien wykazać, że zmiana trwała minimum 14 dni. Skarżący zauważył również, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organ prawidłowo dokonał wykładni językowej przepisu i za datę wypełnienia karty uznał datę wpisaną w rubryce "ważna od". Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, nie można się zgodzić z przywołaną tezą, ponieważ dokonana w tym zakresie przez organ wykładnia nie była wykładnią literalną (językową). Wyrażenie: "... może być wypełniona w terminie 14 dni od daty wydania karty siedmiodniowej..." na gruncie języka polskiego nie może być inaczej rozumiane, jako określenie terminu do dokonania faktycznej czynności polegającej na wypełnieniu karty. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 42 ust. 3b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, podstawą oceny stanu faktycznego powinien być termin wypełnienia karty opłaty, a nie okres jej wykorzystania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, wskazując na brak usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach złożonej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej jej autor ograniczył się do sformułowania pod adresem zaskarżonego wyroku jedynie zarzutu odnoszącego się do pierwszej z wymienionych wyżej podstaw - naruszenia prawa materialnego polegającego na dokonaniu w sposób wadliwy przez Sąd wykładni przepisów ustawy o transporcie drogowym - art. 14 ust. 1, art. 42 ust. 3b pkt 2 oraz Ip 1.2 załącznika do cyt. ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższy zarzut okazał się nieusprawiedliwiony. Rozważając prawidłowość przyjętej przez Sąd I instancji wykładni art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z Ip 1.2 załącznika do cyt. ustawy, przypomnieć należy, że stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy pisemny wniosek przedsiębiorcy o udzielenie licencji zawierać powinien między innymi: oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres; numer w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej; określenie rodzaju i zakresu, a w krajowym transporcie drogowym taksówką - także obszaru; czas, na jaki licencja ma być udzielona, a także rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie licencji. W myśl wymienionego z kolei w petitum skargi kasacyjnej art. 14 ust. 1 ustawy, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania. Zgodnie z ustępem 2 cyt. artykułu, jeżeli opisane zmiany obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji. Przyjęty przez ustawodawcę w omawianej regulacji obowiązek zgłaszania informacji o zmianie danych związanych z udzieloną przedsiębiorcy licencją, wbrew stawianej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej tezie, nie jest ograniczony jedynie do tych zmian, które można uznać, że mają charakter trwały, a w każdym bądź razie, jak wyraził to autor skargi kasacyjnej, czas ich "trwania" przekracza 14 dni. Treść powoływanego przepisu i znaczenie wprowadzonego w nim zobowiązania obciążającego przedsiębiorcę każe przyjąć, że - w zakresie wynikającym z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego - transport drogowy będzie wykonywany w sposób zgodny z ustawą jedynie wówczas, gdy użyty przez przedsiębiorcę pojazd samochodowy należeć będzie do tych środków transportu, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielenia licencji. Wywiązanie się z obowiązku zgłoszenia pojazdów samochodowych używanych w prowadzonej działalności transportowej nastąpić może albo poprzez dołączenie stosownego wykazu pojazdów, którymi przedsiębiorca zamierza się posługiwać, do wniosku o udzielenie licencji, albo też – w razie zmian, które zaszły w taborze, którym dysponuje przedsiębiorca – poprzez złożenie temu organowi informacji o dokonanych zmianach w trybie określonym w art. 14 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pogląd nakazujący rozróżniać zmiany "trwałe" w posiadanym przez przedsiębiorcę taborze tym bardziej nie znajduje oparcia w ustawie, iż nie może budzić wątpliwości, że wprowadzona w lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym podstawa nałożenia sankcji (kary pieniężnej) dotyczy wykonywania transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji, a więc zachowania polegającego na wykonaniu, nawet jednorazowo i niezależnie od jego przyczyn, transportu drogowego przy użyciu środka transportu, o którym organ udzielający licencji, nie posiada informacji, iż jest użytkowany do tego celu. Nie może być więc zaakceptowana taka wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, która przyjmowałaby, że możliwe jest wykonywanie nawet w sposób krótkotrwały (do 14 dni) transportu drogowego przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji. Takie działanie prowadziłoby do wystąpienia zakazanego ustawą skutku i nie może być – w ramach dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny przyjętego w sprawie wyniku wykładni prawa – uznane z dopuszczalne. Wynikający z zaskarżonego art. 14 ust. 1 ustawy 14-dniowy termin odnosi się jedynie do tych zmian, których wystąpienie nie jest powiązane z obowiązkiem ich uprzedniego zgłoszenia, zagrożonego sankcją, stąd wnoszący skargę kasacyjną nie mógł skutecznie w rozpoznawanej sprawie zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenia prawa poprzez błędną wykładnię ustawy, a co za tym idzie - powoływać się na zachowanie terminu na dokonanie zgłoszenia zmian w sprawie rozstrzygniętej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Przechodząc do oceny zasadności zgłoszonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 42 ust. 3b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w zakresie wykładni powołanego przepisu nie budzi wątpliwości. Przede wszystkim nie przekonuje przytoczony dla uzasadnienia odmiennego poglądu argument, że przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sposób rozumienia zaskarżonego przepisu nie wynika, mimo, iż tak wskazał Sąd, z jego wykładni językowej. Nie wymaga chyba szczegółowego dowodzenia, że błędne określenie (nazwanie) rodzaju wykładni tak długo nie może być uznawane za jej wadliwe dokonanie, a w konsekwencji nie może być uważane za podstawę skutecznego podniesienia zarzutu określonego w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., jak długo nie zostanie ustalone, że określone znaczenie przepisu pozostaje w sprzeczności z wnioskami interpretacyjnymi, jakie należałoby prawidłowo wywieść z poddawanej analizie regulacji. Mając otóż na uwadze brzmienie art. 42 ust. 3b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, nie ma racji autor skargi kasacyjnej stwierdzając, że przywoływane w kontekście karty opłaty drogowej wyrażenie "... może być wypełniona w terminie 14 dni od daty wydania karty siedmiodniowej..." nie może być inaczej rozumiane, jak określenie terminu do dokonania faktycznej czynności polegającej na wypełnieniu karty. Należy zauważyć, że cytowane sformułowanie odnoszone do najważniejszej jego części - czynności polegającej na "wypełnieniu" karty - stanowi część szczegółowej regulacji dotyczącej uiszczania opłat drogowych, zawartej w art. 42 ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Omawianemu wyrażeniu z tego względu nie można automatycznie przypisywać, tak jak chce tego skarżący, sensu potocznego, uniezależnionego od wprowadzonych wyżej wymienionymi przepisami reguł dotyczących nabywania oraz wypełniania dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty za przejazd po drogach krajowych, ale odwołując się do przesłanek tworzących kontekst językowy, mieć należy na uwadze jego swoiste, szczególne znaczenie. Taki sposób ustalania rozumienia sformułowania "wypełnienie karty", odchodząc od jedynie semantycznego znaczenia tego wyrażenia, pozostawałby jednak w zgodzie z jedną z podstawowych dyrektyw językowych, zgodnie z którą interpretowanym zwrotom nie można bez dostatecznych powodów przypisywać swoistego znaczenia prawnego, ale gdy się ustali, że takie znaczenie mają, wówczas należy nim się posługiwać bez względu na to jakie znaczenie mają równokształtne zwroty w języku potocznym (por. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988, s.131). W rozważanym przepisie art. 42 ust. 3b pkt 2 cyt. ustawy ustawodawca wskazując, że karta opłaty siedmiodniowej może być wypełniona przez podmiot wykonujący transport drogowy w terminie 14 dni od dnia jej wydania, jednocześnie określił, iż czynność ta oznacza, na co wskazuje § 5 ust. 3 przywoływanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r., wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, wypełnienia karty – czynności, o którym mowa w art. 42 ust. 3b pkt 2 ustawy, nie można jednak utożsamić z potocznym znaczeniem tego wyrażenia czasownikowego, a więc "wpisaniem" na karcie daty określającej termin jej ważności, którą dowolnie może wyznaczyć kupujący. Użyte w omawianym przepisie sformułowanie mówiące o możliwości odroczenia wypełnienia karty w ograniczonym terminem końcowym czasie oznacza, że data wydania (zakupu) karty winna być, co do zasady, równoznaczna z terminem jej wypełnienia, ewentualnie czynność ta może zostać przesunięta w czasie, jednakże na okres nie późniejszy niż przyjęte dla karty opłaty dobowej 7 dni, a dla karty siedmiodniowej – 14 dni. W tym zatem znaczeniu, odsunięcie w czasie terminu wypełnienia karty o maksymalny okres 14 dni liczony od dnia jej wydania, nie może oznaczać możliwości dalszego jeszcze przesunięcia w czasie terminu początkowego obowiązywania karty poprzez wypełnienie rubryki "ważna od" w ten sposób, że wpisywana jest w niej data inna (późniejsza) niż dzień (moment) wypełnienia karty. Za przyjętym rozumieniem analizowanej regulacji, czego nie można nie dostrzegać, przemawiają również względy wykładni funkcjonalnej. Przywoływane powyżej przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych mają na celu zapewnienie w sposób jak najbardziej ścisły poruszania się po drogach publicznych wyłącznie pojazdów, od których uiszczona została wymagana opłata. Przyjęcie braku istnienia bezpośredniej zależności pomiędzy datą wypełnienia karty a terminem początkowym jej ważności stałoby w sprzeczności z przyjętym przez ustawodawcę formalizmem związanym zarówno z dystrybucją kart opłaty drogowej, jak i zasadami ich wypełniania. Iluzoryczny okazałby się także sposób realizowania kontroli zachowania wskazanego w ustawie terminu wypełnienia karty opłaty drogowej, co powoduje, że postulowany przez wnoszącego skargę kasacyjną wynik wykładni, niezapewniając stanu zgodnego z celami ustawy o transporcie drogowym, musiał zostać odrzucony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 113/08
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.