II GSK 1084/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-03-24
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz okazjonalnykara pieniężnaaplikacja mobilnaBoltlicencjawymogi konstrukcyjnekontrola drogowaustawa o transporcie drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów transportu drogowego, uznając przewóz za okazjonalny i zarobkowy, mimo korzystania z aplikacji Bolt.

Sprawa dotyczyła skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za naruszenie przepisów transportu drogowego. Naruszenia obejmowały niezgłoszenie zmiany danych pojazdu do licencji oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych. Sąd uznał, że przewóz wykonany za pośrednictwem aplikacji Bolt był zarobkowy i stanowił krajowy transport drogowy, a skarżący nie spełnił warunków do wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. Naruszenia dotyczyły niezgłoszenia w terminie zmiany danych pojazdu do licencji (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Sąd ustalił, że 25 października 2019 r. inspektorzy ITD skontrolowali pojazd marki Ford Mondeo, którym kierował J.R., wykonując przewóz okazjonalny osób na rzecz przedsiębiorcy M.B. Usługa została zamówiona przez aplikację Bolt, a pasażer zapłacił gotówką. Pojazd nie był zgłoszony do licencji skarżącego, a także nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozów okazjonalnych. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących definicji przewozu okazjonalnego, niezastosowanie art. 18 ust. 4b u.t.d. w kontekście płatności przez aplikację, nałożenie kary mimo braku statusu podmiotu świadczącego przewóz drogowy, a także naruszenie przepisów postępowania. Sąd uznał skargę za niezasadną. Potwierdził, że przewóz wykonany za pośrednictwem aplikacji Bolt był zarobkowy i stanowił krajowy transport drogowy. Stwierdził, że skarżący nie spełnił warunków do wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie, w szczególności nie zawarto umowy w lokalu przedsiębiorstwa, a płatność nie była ustalona z góry jako ryczałtowa. Sąd odniósł się również do definicji przewozu okazjonalnego, uznając, że przewóz jednej osoby może być uznany za okazjonalny, a definicja unijna nie wyklucza takiej sytuacji, zwłaszcza przy przewozie samochodem osobowym. Sąd podkreślił, że organy administracji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów postępowania. Wskazał również na wielokrotne karanie skarżącego za podobne naruszenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przewóz jednej osoby samochodem osobowym, zamówiony przez aplikację mobilną i opłacony gotówką, może stanowić przewóz okazjonalny, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów prawnych, w tym dotyczących umowy i płatności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja przewozu okazjonalnego w ustawie o transporcie drogowym, jak i w prawie unijnym, nie wyklucza przewozu jednej osoby, zwłaszcza gdy jest on inicjatywą zleceniodawcy lub przewoźnika i nie stanowi przewozu regularnego. Kluczowe jest, aby nie były spełnione warunki wykluczające charakter okazjonalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. § lp. 2.11 i 1.5 zał. nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 3 i 11

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5b § ust.1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 7a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 8

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 14 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § ust. 4a i 4b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 3

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § ust. 1 i 2

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 3

k.c. art. 781

Kodeks cywilny

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 2 i 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz wykonany za pośrednictwem aplikacji Bolt jest zarobkowym krajowym transportem drogowym. Skarżący nie spełnił warunków do wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie. Niezgłoszenie pojazdu do licencji stanowi naruszenie przepisów. Faktyczne wykonywanie transportu drogowego, nawet bez formalnego statusu przedsiębiorcy, podlega karze.

Odrzucone argumenty

Czynności skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Przewóz jednej osoby nie jest przewozem okazjonalnym. Płatność za przejazd nastąpiła na rzecz właściciela aplikacji (Bolt B.V.), a nie skarżącego. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja nie odnosi się do zarzutów odwołania.

Godne uwagi sformułowania

Przewóz okazjonalny osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Działalność prowadzona przez skarżącego posiadała zatem wszystkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej.

Skład orzekający

Janusz Nowacki

przewodniczący

Ewa Alberciak

członek

Paweł Dańczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego, wykonywanego za pośrednictwem aplikacji mobilnych, wymogów konstrukcyjnych pojazdów, zgłaszania pojazdów do licencji oraz odpowiedzialności za faktyczne wykonywanie transportu drogowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki przewozu realizowanego przez aplikację Bolt i może wymagać analizy w kontekście innych platform i specyficznych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób za pomocą aplikacji mobilnych (Bolt), co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o transporcie drogowym w kontekście nowych technologii.

Przewóz "na aplikację" – czy to legalny transport okazjonalny? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 8800 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 989/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Paweł Dańczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1084/22 - Postanowienie NSA z 2023-07-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 4 pkt 3 i 11, art. 5b ust.1, art. 7a, art. 8, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1 i 3, lp. 2.11 i 1.5 zał. nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 24 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a), art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 92aust. 1, 3 i 7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 919, dalej: u.t.d) oraz lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.800 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
25 października 2019 r. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego w Ł. przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki FORD MONDEO o nr rej. [...] na terenie parkingu zlokalizowanego przy ul. A. w Ł. Pojazdem kierował J.R., wykonując przewóz okazjonalny osób na trasie z ul. B. 1/3 na ul. C. 30/32 w Ł. na rzecz przedsiębiorstwa D. z siedzibą w Ł. W toku kontroli przesłuchano przewożonego pasażera w charakterze świadka, natomiast kierujący odmówił składania zeznań. Stwierdzono naruszenia przepisów transportu drogowego określone w lp. 2.11 i lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Kontrola została udokumentowana protokołem z 25 października 2019 r. nr [...].
W toku postępowania administracyjnego w sprawie naruszeń stwierdzonych protokołem kontroli, pismem z 30 lipca 2020 r. Urząd Miasta Ł. poinformował organ I instancji, że przedsiębiorcy D. została udzielona licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...] z [...] r. Do posiadanej licencji skarżący nie zgłosił kontrolowanego pojazdu marki Ford Mondeo o nr rej. [...]. Jednocześnie poinformowano, iż osobą zarządzająca transportem na dzień przeprowadzonej kontroli był M.B.
W związku z powyższym pismem z 15 września 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o rozszerzeniu zakresu prowadzonego postępowania o naruszenie określone lp. 1.5 załącznika nr 3 u.t.d., tj. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.800 złotych za naruszenie lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz umorzył postępowanie w zakresie naruszenia lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym zaskarżył ww. decyzję w całości i zarzucił jej naruszenie:
art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
art. 5b u.t.d. w zw. lp. 2.11 załącznika nr 3 do ww. ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.
92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
art. 92a ust.1 i 6 w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy u.t.d. polegającej na wymierzeniu skarżącemu kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji, w sytuacji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że skarżący nie posiadał na dzień kontroli ważnej licencji do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;
art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt. 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dna 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona przewozu okazjonalnego, podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak definicja "usług okazjonalnych" określona w powyższym rozporządzeniu, wymaga aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób).
Powołaną na wstępie decyzją z [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że bezspornym jest fakt, iż wykonawcą przewozu z dnia kontroli był M.B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą D. Powyższe ustalenia wynikają z treści umów zlecenia i najmu zawartych [...] r. pomiędzy J.R. a M.B. Treść tych umów wskazuje, że strony współpracowały ze sobą w zakresie wykonywania przewozów drogowych osób, a wykonawcą przewozu był M.B. Z tego względu, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ocenił, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był skarżący.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że nie ma również wątpliwości co do zarobkowego charakteru przewozu z dnia kontroli. W ocenie organu bezspornie strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego osób. Na ten fakt wskazuje treść zeznań pasażera, przesłuchanego w charakterze świadka. Z jego zeznań wprost wynikało, że zamówił usługę przewozu osób za pomocą aplikacji Bolt i po jej realizacji opłata za usługę została naliczona za pomocą aplikacji i zapłacona gotówką. Zatem była to odpłatna usługa przewozu osób. Jednocześnie organ zauważył, że pasażer nie wskazywał na to, aby kierowca podejmował czynności inne, aniżeli kierowanie. Pasażer zwrócił natomiast uwagę na fakt, że w pojeździe nie było taksometru a sam pojazd nie był oznakowany jak taksówka. Poza tym organ zauważył, że kierowca potwierdził przyjęcie zlecenia przewozu osób za pomocą aplikacji Bolt, co samo w sobie oznacza, że wykonywał odpłatny okazjonalny przewóz osób. Bez znaczenia dla oceny charakteru przewozu z dnia kontroli jest sposób rozliczania przyjętej od pasażera opłaty za usługę pomiędzy stroną a kierowcą.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że niezasadny jest zarzut niezebrania materiału dowodowego. W toku postępowania organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony organ I instancji ustalił, czy przed rozpoczęciem kontrolowanego przewozu została zawarta umowa pisemna w siedzibie przedsiębiorcy, określająca warunki wykonania tego przewozu. Kontrolujący przesłuchali pasażera w charakterze świadka, który zeznał, że taka umowa nie została zawarta przed rozpoczęciem kontrolowanego przewozu. Usługa przewozu została zamówiona przy pomocy aplikacji Bolt zainstalowanej w telefonie pasażera, a opłata została dokonana przez pasażera gotówką. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie bezspornie wynika, że podczas kontroli drogowej wykonywany był przewóz okazjonalny osób. Dane osobowe pasażera zostały ustalone na podstawie dowodu osobistego. W zeznaniach pasażer dokładnie opisał w jaki sposób zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji Bolt. Stanowczo zeznał również, że nie zawarł umowy pisemnej dotyczącej przewozu do wskazanego przez niego miejsca.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że jak ustalił organ I instancji na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta Ł. strona posiadała licencję nr [...] wydaną w dniu [...] r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Do posiadanej licencji przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki Ford Mondeo o nr rej. [...]. Organ podkreślił, że przewidziany w art. 14 ust. 1 u.t.d obowiązek zgłaszania przez przewoźnika organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmian danych, o których mowa w art. 8 tej ustawy, w określonym terminie, jest konsekwencją obowiązku uzyskania odpowiedniej licencji (zezwolenia) na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego. W niniejszej sprawie od dnia kontroli do dnia pozyskania informacji od organu licencyjnego (pismo z 30 lipca 2020 r.) upłynęło 28 dni. Do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył następnie, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Bezsprzeczne kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji Bolt, co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Z tych przyczyn, zdaniem organu odwoławczego, nałożenie na stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d było prawidłowe.
Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów skargi, podkreślił, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy strona na dzień kontroli posiadała status przedsiębiorcy. Niemniej fakt prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej został ustalony na podstawie pisma z Urzędu Miasta Ł. z 30 lipca 2020 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera na terenie miasta Ł. pojazdem osobowym posiadającym 5 miejsc. Przedmiotowy kurs został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt, następnie została zapłacona kwota 5,74 zł za przejazd, co potwierdzają zeznania pasażera. W ocenie organu II instancji zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieustalenie, czy podmiot skarżący wykonywał działalność gospodarczą polegającą na przewozie okazjonalnym osób jest nieuzasadniony, bowiem nie ma żadnych przesłanek aby zakwestionować, że opisane zdarzenie odpowiada definicji transportu drogowego a skarżący wykonywał okazjonalny krajowy transport drogowy.
Zdaniem organu odwoławczego bezzasadny jest również zarzut braku wykazania jakiegokolwiek powiązania pomiędzy kierującym a skarżącym, gdyż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, tj. umowy zlecenia oraz umowy najmu samochodu marki Ford Mondeo o nr rej. [...] zawartych [...] r. pomiędzy J.R. a skarżącym, a także zeznań kierującego organ I instancji prawidłowo ustalił, że wykonawcą przewozu w dniu przeprowadzonej kontroli był M.B.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie M.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę J.R., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego w sytuacji, w której czynności podejmowane przez niego w odniesieniu do tej konkretnej sprawy nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt B.V.;
3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
5) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona we wskazanym rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
6) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji i brak wyposażenia kierowcę w wypis z licencji, w sytuacji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że skarżący nie posiadał na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej go do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;
art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 25 października 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
8) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
9) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
10) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify/Bolt;
11) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust.3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:
1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
Jak wynika natomiast z art. 92 ust. 6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, iż 25 października 2019 r. w Ł. przy ul. A. przeprowadzono kontrolę drogową samochodu osobowego marki Ford o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował A.R., wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera na trasie: ul. B. 1/3 w Ł. - ul. C. 30/32 w Ł. Usługa przewozowa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Bolt. Pasażer nie zawarł z kierowcą kontrolowanego pojazdu umowy.
Przesłuchany w charakterze świadka pasażer pojazdu wyjaśnił, że usługa została zamówiona przez aplikację Bolt, nie zawierając żadnej umowy pisemnej dotyczącej wykonanej usługi. Wskazał, że po zakończeniu przez kierowcę kursu za przejazd zapłacił gotówką 5,74 zł.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli z 25 października 2019 r. wynika, że kierujący pojazdem nie okazał do kontroli oryginalnego wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Organ prowadzący postępowanie ustalił także w sposób bezsporny, że ww. pojazd, którym wykonywano przewóz okazjonalny osób na rzecz i w imieniu skarżącego, nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
W oparciu o powyższe ustalenia na skarżącego została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:
1) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie - za każdą zmianę - (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.);
2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
W zakresie pierwszego stwierdzonego naruszenia wskazać należy, że licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 (art. 8 ust. 1 u.t.d.). Wniosek, o którym mowa w ust. 1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 (art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d.). Do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem (art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d.). Przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania (art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d.).
W rozpoznawanej sprawie, jak powyżej wskazano, kierowca 25 października 2019 r. wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki Ford o numerze rejestracyjnym [...]. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta Ł. z 30 lipca 2020 r., M.B., prowadzący działalność gospodarczą z siedzibą w Ł., posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną [...] r. Do wskazanej licencji wymieniony pojazd nie został jednak zgłoszony. Do licencji zgłoszony był jedynie samochód marki Opel Insignia o numerze rejestracyjnym [...]. Powyższe oznacza, że skarżący nie zgłosił organowi, który udzielił licencji zmiany danych pojazdu. Jak już wyżej wskazano, zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Uzasadniało ono nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzucanych skarżącemu naruszeń, podnieść trzeba, że w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy i c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób. Przy czym, jak wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z treścią art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy obu instancji uznały, że 25 października 2019 r. A.R. wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem niespełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz kserokopii dowodu rejestracyjnego, pojazd przeznaczony jest do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2 lit. b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej lub w formie elektronicznej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, ponieważ, jak wynika z zeznań świadka P.K., usługa wykonanego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Bolt, zamawiający zapłacił gotówką kwotę wskazaną przez aplikację po wykonanym przejeździe (dowód zapłaty kwoty 5,74 zł – w aktach postępowania. Kierowca wyjaśnił, że kontakt z klientem nawiązał przez aplikację Bolt z telefonu (smartfona). Z akt postępowania administracyjnego wynika także, że kierowca zawarł ze skarżącym umowę zlecenia na świadczenie usług transportowych oraz umowę najmu pojazdu. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności świadczą, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu przez skarżącego usług przewozu przez aplikację Bolt miało charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, a usługa była świadczona przez kierowców zatrudnionych w imieniu skarżącego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.
Działalność prowadzona przez skarżącego posiadała zatem wszystkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1249 ze zm.). Skarżący pełnił rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym, co potwierdza również znajdujący się w aktach sprawy wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący działalności prowadzonej przez skarżącego pod firmą D., której przedmiotem jest pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany i właśnie w zakresie przewozu osób skarżący posiada także licencję. Sąd nie podzielił zatem twierdzenia skarżącego, że przewóz, który miał miejsce 25 października 2019 r. nie można uznać za krajowy transport drogowy. Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a, b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (vide: wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09; wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 55/19, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. Niemniej jednak, jak to już zostało wskazane powyżej, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i legitymował się także stosowną licencją na przewóz osób. W tych okolicznościach całkowicie niezrozumiałym jest kwestionowanie przez skarżącego w zarzutach skargi posiadania statusu podmiotu świadczącego przewóz drogowy. Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba szczegółowego badania aplikacji Bolt, którą posłużył się pasażer do zamówienia przejazdu. Zasady jej działania należy bowiem uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający dowodzenia. Z zasadami tymi bez przeszkód może zapoznać się każdy potencjalny użytkownik aplikacji. Organ wyraźnie wskazał, w jaki sposób doszło do zamówienia przez pasażera usługi przewozu u kierowcy. Zapłata za przejazd została uiszczona w formie gotówki. Natomiast rozliczenia pomiędzy kierowcą a skarżącym za wykonane przejazdy rozliczane były bezgotówkowo.
Za chybiony Sąd uznał również zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji uznania, że wykonywany 25 października 2020 r. przewóz był przewozem okazjonalnym, gdy opłata za przejazd realizowany za pośrednictwem aplikacji Bolt była ustalona z góry i wiadomym było, że następuje na rzecz właściciela aplikacji – Bolt B.V. W tym zakresie wskazać należy, że zawarte w art. 18 ust. 4b u.t.d. odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem, o którym mowa w ust. 4a, to jest pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i możliwość wykonania tego przewozu samochodem osobowym, wymaga łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w ust. 4b pkt 1-3 powołanego przepisu, a mianowicie: prowadzenia samochodu osobowego przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę; wykonania przewozu na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości; po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że nie zostały spełnione pierwsze z dwóch wymienionych przesłanek, to jest kierowcą samochodu osobowego marki Fiat, którym realizowano przewóz osób nie był skarżący ani zatrudniony przez niego pracownik, a ponadto umowa przewozu, nawet jeżeli została zawarta w drodze elektronicznej za pośrednictwem aplikacji Bolt, to nie została zawarta w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego.
W związku z podniesionym zarzutem naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegającym na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób), rzeczywiście uznać należy, że jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, stanowiąc jedynie, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji uzasadnienia skargi, która powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 2 września 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1384/19 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zmierza do obalenia wniosków organu, że w sprawie doszło do realizacji przez skarżącego przewozu okazjonalnego. W tym orzeczeniu ww. Sąd stanął na stanowisku, że nieprawidłowa jest kwalifikacja czynności przewozowych skarżącego (który przewoził jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Sąd ten powołał się w tym względzie na treść art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006, według którego "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wobec tego, zdaniem WSA w Rzeszowie, a w ślad za tym także skarżącego, przewóz okazjonalny, zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., to przewóz osób rozumiany jako grupy pasażerów, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo wahadłowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obecnym składzie zwraca uwagę, że ww. wyrok WSA w Rzeszowie nie wpisuje się w dotychczasowa linię orzeczniczą sądów administracyjnych, kwalifikujących okoliczności analogiczne, co w rozpoznawanej sprawie w kontekście przewozu okazjonalnego. Orzeczenie to nie jest ponadto prawomocne, dlatego nie można uznać, by mogło ono kształtować nową linię orzeczniczą w tego rodzaju sprawach, a także modyfikować linię dotychczasową.
W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (art. 2 pkt 4).
Zdaniem Sądu, przy ocenie tych kryteriów niezbędne jest jednak uwzględnienie treści punktu 7 uwag wstępnych do ww. rozporządzenia, cyt. "Należy wziąć pod uwagę elastyczne rozwiązania, z zastrzeżeniem niektórych warunków dotyczących szczególnych usług regularnych i niektórych usług okazjonalnych, w celu zaspokojenia potrzeb rynku.". W omawianej sprawie zauważyć zatem należy, iż przewóz dokonywany był samochodem osobowym, a nie autobusem lub autokarem. Tym samym rozwiązania przyjęte w rozporządzeniu nie muszą być stosowane dosłownie.
W ocenie Sądu, przewóz jednej osoby nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za przewóz okazjonalny. Zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009, to m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób. Dlatego też może on zawęzić skład osobowy pasażerów pojazdu do 1 osoby, jeśli przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu Nr 1073/2009 zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy...", w przypadku przewozu samochodem osobowym daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy 1 pasażera, czy też grupy pasażerów. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zmiana charakteru świadczonej przez skarżącego usługi na przewóz inny niż okazjonalny.
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide: wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. LEX nr 384423).
Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i art. 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny w rozumieniu tych unormowań, ale nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.
Wbrew również twierdzeniom postawionym w skardze, organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, za które organy administracji wymierzyły karę pieniężną w łącznej wysokości 8800 zł. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczyło się (i toczy się) kilkadziesiąt spraw w przedmiocie nałożenia na skarżącego kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego. Stan faktyczny i prawny spraw, które zostały już rozpoznane przez Sąd jest zbliżony lub nawet tożsamy do okoliczności faktycznych, które zaistniały w niniejszej sprawie. Skarżący został już wielokrotnie ukarany karami pieniężnymi za stwierdzone w niniejszym postępowaniu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym wykonując przewozy na terenie całego kraju. Dysponując zatem wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności w skali całego kraju, w związku z kolejnymi kontrolami drogowymi, nie podjął żadnych działań, by kolejnym naruszeniom zapobiec.
Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić ziszczenie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) dalej: ustawa COVID-19. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na brak oświadczenia stron, co do możliwości technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku art. 15 zzs4 ust. 2 i ust. 3 ustawy COVID-19, orzekł o oddaleniu skargi.
is

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI