II GSK 1064/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-02-05
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz okazjonalnykara pieniężnaustawa o transporcie drogowymaplikacja mobilnaBoltwymogi konstrukcyjne pojazduodpowiedzialność przedsiębiorcykontrola drogowa

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy na karę pieniężną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, uznając, że usługa była odpłatna i realizowana w imieniu skarżącego.

Przedsiębiorca Ł.W. został ukarany karą pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób pojazdem nieprzystosowanym do tego celu (5-osobowy zamiast powyżej 7 osób). Skarżący argumentował, że przewóz nie był jego działalnością gospodarczą ani transportem drogowym, a także kwestionował sposób ustalenia opłat i jego powiązanie z kierowcą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przewóz był odpłatny, realizowany w imieniu skarżącego (potwierdzone fakturą), a pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, ani nie zastosowano przepisów dopuszczających odstępstwa. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca, niezależnie od stosunku z kierowcą.

Sprawa dotyczyła skargi przedsiębiorcy Ł.W. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. Naruszenie polegało na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych określonych w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140). Kontrolowany pojazd (Renault) był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy przepis wymaga pojazdu mogącego przewieźć powyżej 7 osób. Przewóz został wykonany za pomocą aplikacji Bolt, a pasażer zapłacił 9,10 zł, co zostało udokumentowane fakturą wystawioną w imieniu skarżącego. Skarżący podnosił liczne zarzuty, w tym dotyczące braku ustalenia, czy czynności nosiły cechy działalności gospodarczej, czy doszło do transportu drogowego, oraz że przewóz nie był okazjonalny ani wykonywany w jego imieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że przewóz był odpłatny i realizowany w imieniu skarżącego, co potwierdza faktura. Podkreślono, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje. Sąd stwierdził, że pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego (art. 18 ust. 4a u.t.d.) i nie zastosowano przepisów dopuszczających odstępstwa (art. 18 ust. 4b u.t.d.), ponieważ nie zawarto pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa ani nie ustalono ryczałtowej opłaty przed rozpoczęciem przewozu. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA oraz wyrok TSUE C-434/15, wskazując, że usługi pośrednictwa przez aplikacje typu Bolt należy uznać za usługę w dziedzinie transportu. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, a skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania ani nie przedstawił dowodów podważających ustalenia organów.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taki przewóz stanowi krajowy transport drogowy, jeśli jest odpłatny i realizowany w imieniu przedsiębiorcy, a pojazd nie spełnia wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego i nie zachodzą przesłanki z art. 18 ust. 4b u.t.d.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przewóz był odpłatny i realizowany w imieniu skarżącego, co potwierdza faktura. Pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego, a nie zastosowano przepisów dopuszczających odstępstwa, ponieważ nie spełniono warunków formalnych (pisemna umowa, ryczałtowa opłata). Usługi przez aplikacje mobilne są traktowane jako transport.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.t.d. art. 18 § 4a i 4b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 1 § 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5b § 1, 3 i 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d.

Ustawa o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 2.11 - kara pieniężna za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2 § 15zzs4 ust. 3

Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz był odpłatny i realizowany w imieniu skarżącego. Pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Nie zostały spełnione warunki formalne dla odstępstw od wymogów konstrukcyjnych (art. 18 ust. 4b u.t.d.). Usługi realizowane przez aplikacje mobilne typu Bolt wchodzą w zakres transportu drogowego.

Odrzucone argumenty

Przewóz nie nosił cech działalności gospodarczej. Nie doszło do wykonania transportu drogowego. Kierowca nie działał w imieniu skarżącego. Płatność nie nastąpiła na rzecz skarżącego. Zastosowanie art. 18 ust. 4b pkt 1 lit c u.t.d. (płatność z góry na rzecz przedsiębiorcy Bolt B.V.). Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia istotnych okoliczności. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie sprzeczne z zasadą zaufania.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Usługę, realizowaną przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, należy uznać za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza jego nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów, mających wykazać okoliczności korzystne dla strony postępowania.

Skład orzekający

Janusz Nowacki

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

sprawozdawca

Teresa Rutkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego, odpowiedzialności przedsiębiorcy za działania kierowców korzystających z aplikacji mobilnych, oraz charakteru usług świadczonych przez platformy typu Bolt w kontekście transportu drogowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i może wymagać analizy w kontekście ewolucji prawa i orzecznictwa w zakresie nowych technologii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych aplikacji do przewozu osób (Bolt) i wyjaśnia, kiedy takie usługi mogą być uznane za transport drogowy podlegający regulacjom, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i konsumentów.

Czy przejazd z Bolta to transport drogowy? Sąd wyjaśnia, kiedy grozi za to wysoka kara.

Dane finansowe

WPS: 8000 PLN

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Łd 759/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1064/21 - Postanowienie NSA z 2024-10-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 5b ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 5 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] w przedmiocie nałożenia na Ł. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Z akt sprawy wynika, że 26 lipca 2019 r. o godzinie 20:09 przy ul. A w B. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Renault o numerze rejestracyjnym [..], którym kierował P. K. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, Ł. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów z al. B na ul. A w B. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji BOLT. Wykonywany był pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 9,10 zł. Za przewóz wystawiona została faktura w imieniu A, C 15/32, [...] T. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z 26 lipca 2019 r. W dniu kontroli przesłuchano kierowcę P. K. oraz pasażera G. K.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Ł. W. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) - dalej "u.t.d." stanowiące naruszenie ujęte pod lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d..
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:
art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; organ w żaden sposób nie wykazał na jakiej podstawie skarżący ma odpowiadać za naruszenia ustawy o transporcie drogowym w sytuacji, w której brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zatrzymany kierowca wykonywał przejazd w imieniu skarżącego;
art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Decyzją z [...] [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że 26 lipca 2019 r. kierujący pojazdem P. K. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, Ł. W. O fakcie tym świadczy w szczególności faktura wystawiona przez Bolt Operations OU, która została wystawiona na stronę, potwierdzając tym samym fakt wykonywania usługi przewozu osób w jej imieniu. Jednocześnie Ł. W. w toku postępowania administracyjnego nie wskazał jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie, że kierowca wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym.
Organ II instancji zaznaczył, że kontrolowany przewóz nie spełnił wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast pojazd, którym wykonywany był w dniu kontroli przewóz osób w imieniu i na rzecz strony, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz z danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Zatem pojazd, którym wykonywano kontrolowany przejazd nie spełniał warunku określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały bowiem ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.
Zdaniem organu odwoławczego nieistotne są w sprawie kwestie, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz niezweryfikowanie przez organ, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło bowiem nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Jednocześnie organ podkreślił, że fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej nie budzi wątpliwości, bowiem powyższe potwierdzają dane zawarte w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ł. W. zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3, do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę P. K., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego w odniesieniu do tej konkretnej sprawy nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt B.V.;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
4) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 26 lipca 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
7) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
8) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify/Bolt;
9) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 22 grudnia 2020 r. i doręczone stronom. Z uwagi na sytuację epidemiczną przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje oddaleniem skargi.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja [...] Inspektora Transportu Drogowego z [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącego karę pieniężną wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym określającej m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i 2 u.t.d.).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że prawidłowe są ustalenia organu co do podmiotu wykonującego przewóz drogowy w dniu kontroli. Sąd podziela wniosek organu, że z wystawionej dla pasażera za przejazdu w dniu kontroli faktury VAT wynika, że została ona wystawiona w imieniu A , C 15/32, [...] T., z zatem przyjąć należało, że to ten przedsiębiorca jest osobą w imieniu i na rzecz której odbył się kontrolowany przejazd. W tym miejscu podkreślić należy, że zasadą jest, iż odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10 i z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt II GSK 676/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA").
Zgodzić się również należy z [...] Inspektorem Transportu Drogowego, że usługa przewozu świadczona w dniu kontroli w imieniu i na rzecz skarżącego miała charakter odpłatny. Z protokołu kontroli drogowej, zeznań pasażera oraz faktury za przejazd wystawiona przez Bolt wynika bowiem jednoznacznie, że za przejazd rachunek bankowy pasażera został obciążony kwotą 9,10 zł. Z powyższych względów trafne jest stanowisko organu, że 26 lipca 2019 r. P. K. wykonywał zarobkowy przewóz osób w imieniu i na rzecz skarżącego.
Przechodząc do oceny popełnionego przez skarżącego naruszenia wskazać należy, że ze zgromadzonego w sposób rzetelny i prawidłowy materiału dowodowego wynika, że 26 lipca 2019 r. o godzinie 20:09 przy ul. A w B. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Renault o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował P. K. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, Ł. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów z al. B na ul. A w B. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji BOLT. Wykonywany był pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 9,10 zł. Za przewóz wystawiona została faktura w imieniu A, C 15/32, [...] T.
Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono, że skarżący wykonywał działalność mieszczącą się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.t.d. przez krajowy transport drogowy należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa je art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 ustawy).
W stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy nie ma wątpliwości, że w dacie przeprowadzonej kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz, w ramach którego przewoził pasażera z al. B na ul. A w B. Za przejazd pasażer zapłacił kwotę 9,10 zł. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. Przedsiębiorca Ł. W. pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym. Okoliczność tę potwierdza także posiadanie przez skarżącego licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydanej przez Starostę [...] 2 sierpnia 2018 roku ważonej do 1 lipca 2028 r. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego.
Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i kierującego z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Należy przy tym wskazać, że zasady działania aplikacji Bolt są dostępne dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych. Zasady działania tej aplikacji należy uznać za fakt powszechnie znany. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Usługę, realizowaną przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, należy uznać za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C-434/15 (opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonawcę w części usługi transportowej (w zakresie pośrednictwa w jej realizacji) to tym bardzie skarżącego jako realizatora jej drugiej części polegającej na faktycznym przewozie pasażera uznać należało za wykonawcę usługi transportowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17., wyrok WSA w Gdańsku z 17 października 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19 czy również wyrok WSA w Gdańsku z 28 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19 – dostępne w CBOSA).
Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają również , że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
W myśl art. 18 ust.4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że kontrolowany przewóz wykonywany był pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Renault Clio, którym 26 lipca 2019 r. był wykonywany przewóz nie spełniał zatem określonego w powyższych przepisach wymogu. Okoliczność tę potwierdza zarówno protokół kontroli jak również wydruk z bazy CEPiK. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust.4a u.t.d., co uzasadniało nałożenie kary za stwierdzone naruszenie. Jednocześnie przewóz wykonany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozów okazjonalnych bez spełnienia kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b pkt 2b u.t.d., gdyż warunki przewozu nie zostały ustalone przed rozpoczęciem usługi w formie umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z zeznań pasażera G. K. 26 lipca 2019 r. zamówił on usługę przewozu na przejazd w B. z al. B na ul. A za pomocą zainstalowanej w swoim telefonie aplikacji Bolt. Po zamówieniu usługi oczekiwał na przyjazd samochodu. Przed rozpoczęciem przewozu nie znał kierowcy. Po dojechaniu na miejsce docelowe pasażer otrzymał informację z aplikacji Bolt, że kwota w wysokości 9,10 zł. została pobrana z jego karty płatniczej. Pasażer przed rozpoczęciem przewozu nie zawierał zatem żadnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika także aby opłata za przewóz została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy. Faktura wystawiona za przejazd przez Bolt B.V. wystawiona została w imieniu skarżącego dotyczyła usługi transportowej z 26 lipca 2019 roku Z akta sprawy (pomimo starań czynionych przez organy w celu dotarcia do leasingodawcy oraz spółki z którą za jakiś rodzaj usług B2B rozlicza się skarżący, która to okoliczność wynika z informacji zawartych w smartfonie kierowcy – wykonawcy przewozu) nie udało się ustalić aby pojazd którym był wykonywany przewóz stanowił wyłączną własnością przedsiębiorcy lub był przedmiotem leasingu tego przedsiębiorcy. Prawidłowo zatem organy administracji uznały, że nie została spełniona żadna z przesłanek, o których mowa w art.18 ust.4b u.t.d.
Wobec powyższego prawidłowo organ uznał, iż 22 lipca 2020 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem marki Renault Clio o numerze rejestracyjnym [...] bez spełnienia wymogu z art. 18 ust.4a u.t.d., przy czym nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art.18 ust.4b u.t.d., umożliwiający wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia kryterium konstrukcyjnego, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Nie było rolą organów inspekcji transportu drogowego poszukiwanie dowodów potwierdzających zaistnienie wymienionych w art. 92c ust. 1 u.t.d. wyjątkowych okoliczności nakazujących umorzenie wszczętego postępowania. W sprawie brak jest podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, w toku postępowania skarżący nie przedstawił bowiem żadnych dowodów okoliczność taką potwierdzających.
W ocenie sądu nieuzasadniony jest także zarzut skargi, że nie zostało wyjaśnione czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy. Jak to już zostało wskazane powyżej w toku postępowania organ I instancji ustalił, że skarżący posiada licencji nr 1/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną przez Starostę [...] 2 sierpnia 2018 roku ważoną do 1 lipca 2028 r. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego, w toku postępowania. Nadto sądowi z urzędu wiadome jest z akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 872/20 (zwisłej przed tutejszym sądem również ze skargi Ł. W.), w których znajduje się wypis z CEiDG, że strona prowadzi działalność gospodarczą w zakresie taksówek osobowych. Kwestia stosunku prawnego łączącego kierowcę pojazdu ze skarżącym nie została ustalona wobec odmowy złożenia zeznań w tym zakresie przez kierującego oraz biernej postawy skarżącego w toku całego prowadzonego postępowania, mimo kilkukrotnie kierowanych do niego w tym zakresie wezwań przez organ I instancji. W ocenie sądu okoliczność na jakiej podstawie swoje usługi na rzecz skarżącego świadczył kierowca P. K. nie ma znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego. Faktura wystawiona za zrealizowany 26 lipca 2019 roku przewóz jednoznacznie potwierdza, że nastąpił on w imieniu i na rzecz skarżącego. Zdaniem sądu fakt, że usługi przewozu nie wykonała osobiście strona skarżąca pozostaje bez wpływu na ocenę zdarzenia, bowiem kierowca wykonał przewóz w jej imieniu i na jej rzecz, a to skutkowało zasadnym obciążeniem odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z u.t.d. Okoliczność, że kierowca działał na rzecz skarżącego nie została skutecznie podważona.
W ocenie sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły dostępny dla nich materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. W tym kontekście podkreślić należy, że jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza jego nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów, mających wykazać okoliczności korzystne dla strony postępowania. Zaznaczyć należy, że ciążący na organie obowiązek wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie zwalnia strony ze współdziałania z organem w ich wyjaśnieniu, zwłaszcza gdy przedstawienie dowodów potwierdzających jej twierdzenia leży w interesie strony i tylko z jej udziałem możliwe jest ich ewentualne pozyskanie (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II GSK 756/16). [...] Inspektor Transportu Drogowego odwołując się do judykatury zasadnie podnosił, że strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej dysponując już określonym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych w sprawie, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie skarżący, negując ustalenia organów, nie przedstawił żadnych dowodów, że faktura potwierdzająca usługę została omyłkowo wystawiona na stronę, bądź że strona nie otrzymała wynikającej z niej opłaty za przejazd. Sama argumentacja negująca niewadliwe ustalenia organów nie jest wystarczająca dla podważenia tych ustaleń.
Podsumowując stwierdzić należy, że postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę jako bezzasadną, oddalił.
d.j.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę