II GSK 1043/22

II GSK 1043/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1059/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-01-21
I GSK 1043/22 - Wyrok NSA z 2023-06-15
III SA/Gl 1346/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-01-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 5,
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 1059/21 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu z dnia 11 maja 2021 r. nr SKO-UP-4121-20/21 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 1059/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 11 maja 2021 r. nr SKO-UP-4121-20/21 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia 18 marca 2021 r., Starosta Nowotarski orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B, C, B+E, C+E, T, wydanego dnia 16 maja 2001 r. - dokument nr [..], nr druku [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 2 lutego 2021 r. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz na badania psychologiczne w związku z otrzymaniem przez skarżącego liczby 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ wskazał, że ww. okoliczność, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541; dalej zwanej: "ustawą zmieniającą") stanowiła podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 11 maja 2021 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji z dnia 11 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wskazało, że decyzja organu I instancji nie naruszyła przepisów prawa. Kolegium powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej podało, że Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie pojazdem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Kolegium wskazało też, że organy administracji prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie związane są domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym jakim jest wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 2 lutego 2021 r., co do uzyskania przez skarżącego 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 21 czerwca 2020 r. do 14 stycznia 2021 r. Tym samym organ I instancji po uzyskaniu informacji co do przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego zobligowany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, co wynikało wprost z ww. art. 7 ust. 1 pkt 5. Kolegium uznało, że fakt przekroczenia prze skarżącego 24 punktów karnych był niepodważalny, a zatem nie było miejsca na uznanie administracyjne, którego cechą jest wybór spośród wielu możliwych rozstrzygnięć.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniósł skarżący.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.
Jak zauważył Sąd I instancji materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zawarty w art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest tzw. decyzją o charakterze związanym. Oznacza to, że w sytuacji, gdy kierowca przekroczy 24 punkty za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, ustawodawca nie pozostawił organowi administracji publicznej żadnej dowolności i uznaniowości. W konsekwencji w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta Policji, organ nie ma wyboru, co do odstąpienia od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Jak wyjaśnił Sąd I instancji wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego z uwagi na fakt, że skarżący otrzymał łącznie 26 punktów karnych obligował Starostę do wszczęcia postępowania o zatrzymanie prawa jazdy i w konsekwencji - do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu przedmiotowego dokumentu. Organy w wystarczającym do rozstrzygnięcia stopniu ustaliły stan faktyczny sprawy, prawidłowo zastosowały oraz zinterpretowały obowiązujące przepisy w trakcie dokonania przez skarżącego naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji decyzja o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy jest zgodna z prawem, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i spełnia wymogi określone w art. 107 k.p.a., a w szczególności wymogi z § 3 tego przepisu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, a także o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks Kamy oraz niektórych innych
ustaw poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że organ I instancji
w sposób prawidłowy wydał decyzję zatrzymującą skarżącemu prawo jazdy; przez co
wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.");
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja samorządowego kolegium odwoławczego w Nowym Sączu była sprzeczna z art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw, uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., z uwagi na to, że skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie wniosło o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, który uznał, że organy orzekające w sprawie nie były umocowane do sprawdzania i weryfikacji naliczonych skarżącemu punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W pierwszej kolejności, wskazać należy, że próba podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji opiera się na błędnym założeniu, że w niniejszym postępowaniu organy administracji mogły dokonać sprawdzenia i weryfikacji naliczonych skarżącemu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta w ramach postępowania wyjaśniającego nie jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Kwestia prawidłowości dokonanych wpisów może być podnoszona przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Natomiast wysokość wpisu punktów karnych w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowania w odrębnym postępowaniu, a wydana w tym postępowaniu czynność podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to ten organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby ilość przypisanych danemu kierowcy punktów karnych. Tym samym brak było podstaw do dokonania w kontrolowanym postępowaniu oceny okoliczności podnoszonych w powyższym zakresie przez skarżącego kasacyjnie.
Z tych też względów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącego kasacyjnie dotyczące braku właściwej weryfikacji dokonanych naliczeń punktów karnych przypisanych skarżącemu i oparcia się jedynie na treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Decyzja wydawana bowiem w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej była decyzją o charakterze związanym, a organ je prowadzący nie ma uprawnień do weryfikacji przypisanej kierowcy liczby punktów, jest natomiast informacją o liczbie punktów związany. Powyższy pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA: z 6 luty 2018 r. sygn. akt I OSK 1811/17, z 8 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1931/17, z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13).
Należy również zauważyć, iż z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 21 stycznia 2021 r. precyzyjnie wynika kiedy i w jaki sposób skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego oraz ile punktów za te naruszenia przepisów ruchu drogowego otrzymał.
Powyższe oznacza, że stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego prawidłowo wyjaśniony i ustalony, a ocena Sądu I instancji jest w tym zakresie uzasadniona. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie były uprawnione.
Odnośnie do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów procesowych: 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. są to przepisy określające sposób rozstrzygnięcia i jako takie nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Ponadto wskazane normy procesowe wzajemnie się wykluczają. Przepis art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd pierwszej instancji stosuje, gdy uwzględnia skargę, zaś art. 151 p.p.s.a. sąd stosuje, gdy skargę oddala. Sąd pierwszej instancji nie stosował art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a więc nie mógł też tego przepisu naruszyć.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.