II GSK 1017/22

II GSK 1017/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2119/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-24
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 67a par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4, art. 7a, art. 8, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2119/21 w sprawie ze skargi F. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od F. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2119/21 oddalił skargę F. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego skontrolowali 25 kwietnia 2019 r. w Poznaniu pojazd marki OPEL o nr rej. [...], którym kierował R. C.
Pasażer pojazdu zamówił usługę przewozową przy pomocy aplikacji Uber. Kurs odbył się na trasie z Dworca Głównego na lotnisko Ławica w Poznaniu. Pasażer oświadczył, że zapłacił za kurs ok. 18 zł, a kwota została pobrana automatycznie przez aplikację Uber.
Kierowca zeznał, że zapłata za usługę zostanie mu wypłacona przez F. w W. (dalej również jako: Fundacja, skarżąca,), z którą ma podpisaną umowę jako wolontariusz. Skarżąca jest partnerem Ubera i załatwia wszystkie formalności, płaci za paliwo i od niej kierowca ma pojazd. Kierowca wyjaśnił, że do jego obowiązków należy przewóz pasażerów przy użyciu aplikacji Uber. Kierowca zeznał, że nie zna pasażera i pasażer nie podpisał umowy w lokalu Fundacji przed rozpoczęciem przewozu. Ponadto oświadczył, że nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego samochodem osobowym.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD) wydał [...] lipca 2019 r. decyzję nakładającą na Fundację karę pieniężną za następujące naruszenia: 1) wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm., zwanej dalej: u.t.d.), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. (lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), w wysokości 8000 zł, 2) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), w wysokości 12000 zł oraz niewskazanie, na żądanie właściwego organu, zarządzającego transportem, któremu powierzono kierowanie operacjami poddanymi kontroli (lp. 1.13 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) w wysokości 5000 zł. Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. kara została ograniczona do wysokości 12000 zł.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) wydał [...] stycznia 2020 r. decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji oraz nakładającą na Fundację karę pieniężną tytułem popełnienia naruszeń z lp. 1.1. (12000 zł) i 2.11 (8000 zł) załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie dopuściła się naruszenia opisanego w lp.1.13. u.t.d. Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. kara została ograniczona do wysokości 12000 zł.
Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 6 listopada 2020r., sygn. akt VI SA/Wa 862/20 uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 12000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, zaś w pozostałej części oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie było podstaw do nałożenie na Fundację kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, gdyż w chwili kontroli drogowej posiadała ona ważną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozu samochodem osobowym.
Następnie, Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał [...] czerwca 2021 r. decyzję, w której uchylił w całości decyzję Wielkopolskiego WITD z [...] lipca 2019 r. oraz nałożył na Fundację karę pieniężną w wysokości 8000 zł za popełnienie naruszenia z lp. 2.11 załącznika na 3 do u.t.d. tj. za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
F. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021 r., poz. 1598, dalej: p.p.s.a.) uznał, że ustalenia faktyczne wskazujące, że skarżąca nie spełniła wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. nie budzą wątpliwości. Samochód osobowy, którym wykonywany był przewóz pasażerski nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., nie był bowiem przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały również spełnione przesłanki, które umożliwiałyby niewypełnienie przez skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Skarżąca bowiem nie zawarła z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie aby możliwe było zastosowanie uregulowanego tam wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny. Sąd podzielił stanowisko GITD, że skarżąca dopuściła się naruszenia opisanego w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu, w oparciu o ustalenia faktyczne organ dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do omówionych powyżej przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem opisanego powyżej naruszenia prawa po stronie skarżącej, za które została na Fundację nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości 8000 zł.
F. w W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. W przypadku nieuznania tego wniosku, wniesiono o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi w trybie 188 p.p.s.a. Skarżąca wniosła również o zasądzenie jej na rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego w zakresie ustalania stanu faktycznego - art. 7 kpa, art. 7a kpa, 77 § 1 kpa oraz 80 kpa w zakresie ustalenia przewozu dokonanego przez skarżącą.
2. w przypadku nieuznania powyższego zarzutu - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż organ
podatkowy zasadnie przyjął, iż nie zachodzi ważny interes podatnika, jak również interes publiczny przemawiający za koniecznością umorzenia zaległości podatkowych skarżącej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Rozpoznawana skarga kasacyjna nie została prawidłowo sformułowana. Podniesiono w niej zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego, ale ich konstrukcja jest wadliwa.
Podkreślenia na wstępie wymaga, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Autor skargi kasacyjnej powinien zatem wskazać, jakie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie zarzutów w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., II FSK 925/10).
Wprawdzie w punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej wskazano przepisy, które zdaniem autora skargi kasacyjnej zostały naruszone – "art. 7 kpa, art. 7a kpa, 77 § 1 kpa oraz 80 kpa", ale poprzestano wyłącznie na stwierdzeniu ogólnym, że skarżąca kasacyjnie podważa wyjaśnienia stanu faktycznego "w zakresie ustalenia przewozu dokonanego przez skarżącą". Takie ogólne odwołanie się do wzorców kontrolnych nie jest wystarczające. Skarżąca nie wyjaśniła jakie konkretnie elementy stanu faktycznego zostały nieprawidłowo ustalone, co jeszcze organ w toku postępowania powinien był zrobić, co pominął i na czym konkretnie polegało pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że konstruując zarzuty w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. do wskazania, jaki był związek naruszenia przepisów określonych w skardze kasacyjnej z rozstrzygnięciem. Nie wszystkie bowiem naruszenia przepisów postępowania mogą być skutecznym zarzutem kasacyjnym, ale tylko takie, które miały istotny wpływ na wyrok. Wpływ ten w sposób jednoznaczny musi wykazać strona, zaniechanie zaś tego obowiązku powoduje, że niemożliwa staje się merytoryczna ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Chodzi bowiem o wykluczenie sytuacji, w której przeprowadzana kontrola instancyjna miałaby w istocie pozorny charakter w tym sensie, że wprawdzie prowadziłaby do usunięcia z obrotu prawnego kwestionowanego aktu, jednak po to tylko, aby powtórzyć określone działania z tym samym co poprzednio wynikiem. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest zatem jednoczesne stwierdzenie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc wykazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Wpływ ten należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. m.in. wyroki NSA z: 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 41/17; 14 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 2480/17). Tych wymogów skarga kasacyjna nie spełnia, brak zaś wskazania takiej relacji między naruszeniem a rozstrzygnięciem jest jej istotnym brakiem, powodując niemożność jej uwzględnienia w tym zakresie.
Także z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, w czym konkretnie upatruje skarżąca kasacyjnie naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Natomiast w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie skargi kasacyjnej nie spełnia tego wymogu.
Z dokonanych przez organ wnikliwych ustaleń wynikało, że podmiotem wykonującym przewóz była Fundacja. Przesłuchany w trakcie kontroli kierowca potwierdził, że przewozy wykonuje na rzecz skarżącej kasacyjnie, z którą ma podpisaną umowę. Wskazał, że pojazd otrzymał od Fundacji, która ponosi również koszty związane z eksploatacją oraz koszty paliwa. Podkreślenia wymaga, że ustalenia faktyczne dotyczące kontrolowanego przewozu zaakceptował już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 6 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 862/20. Sąd przesądził wówczas, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie miał charakter kompletny i dowodził tego, że przywóz odbywał się z naruszeniem wymogów określonych w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. Kwestie związane z kompletnym i wystarczającym charakterem materiału dowodowego zostały zatem przesądzone we wspomnianym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 listopada 2020 r., od którego skarżąca nie wywiodła skargi kasacyjnej, tym samym stał się on prawomocny. Podnoszenie zatem zarzutu odnoszącego się do materiału dowodowego zebranego przez organy na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za również niezasadny zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Należy podkreślić, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że organ podatkowy zasadnie przyjął, że nie zachodzi ważny interes podatnika, jak również interes publiczny przemawiający za koniecznością umorzenia zaległości podatkowych skarżącej nie odnosi się zupełnie do przedmiotu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jak również Główny Inspektor Transportu Drogowego nie są organami podatkowymi, lecz organami inspekcji transportu drogowego. Przepisy Ordynacji podatkowej, w tym powołany przez skarżącą art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie stanowiły materialnoprawnej podstawy zaskarżonej decyzji. Przedmiotem postępowania nie były zaległości podatkowe skarżącej. Powołany przepis nie stanowił także wzorca kontroli zaskarżonej decyzji przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji. Należy zauważyć, że również z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika jakie intencje kierowały skarżącą przy formułowaniu zarzutu naruszenia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).