II GPS 1/17

I SA/Łd 407/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Janicki /sprawozdawca/
Paweł Kowalski /przewodniczący/
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 201 par 1 pkt 2).
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie : Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 17 maja 2024 roku, nr 1001-IOD-2.601.2.2024.2./U10/AP w przedmiocie zawieszenia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny, wznowionego postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 rok 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu R. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie tego organu z dnia
9 kwietnia 2024 r. na podstawie którego zawieszono do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny, wznowione na wniosek K. B. (dalej: skarżący), postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi
z dnia 26 maja 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z dnia 2 listopada 2022 r., a określającą zobowiązanie
w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2018 w kwocie 87.322, 00 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych.
Decyzją z dnia 2 listopada 2022 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 w kwocie 87.322,00 zł.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, DIAS decyzją
z dnia 26 maja 2023 r. utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję z dnia 2 listopada 2022 r.
Od powyższej decyzji organu odwoławczego skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z 27 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 569/23 WSA w Łodzi oddalił skargę na decyzję ostateczną DIAS z dnia 26 maja 2023 r. Wyrok nie jest prawomocny.
Następnie, w dniu 25 marca 2024 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną DIAS z dnia 26 maja 2023 r.
Wobec braku formalnych przeszkód, DIAS postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2024 r. wznowił postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 rok, zakończonej decyzją ostateczną DIAS z dnia 26 maja 2023 r. po czym, postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2024 r. zawiesił wznowione postępowanie, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, podnosząc w jego treści, że DIAS nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, a także nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów
i materiałów.
W wyniku rozpoznania powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia
17 maja 2024 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 9 kwietnia 2024 r.
W uzasadnieniu wymienionego postanowienia organ odwoławczy wskazał,
że w okolicznościach przedmiotowej sprawy ma miejsce sytuacja, gdy po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego złożony został wniosek o zastosowanie jednego
z trybów nadzwyczajnych do decyzji, która jest przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym. W konsekwencji, doszło zatem do zbiegu trybów postępowania — zwykłego i nadzwyczajnego. W ocenie DIAS sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na decyzję ostateczną DIAS z dnia
26 maja 2023 r., której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Wznowione na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną DIAS z dnia 26 maja 2023 r. należało zatem zawiesić, skoro nadzwyczajne postępowanie administracyjne nie może toczyć się równolegle do wszczętego uprzednio postępowania przed sądem administracyjnym. Zawieszając postępowanie, DIAS doprowadził zatem do sytuacji, w której decyzja ostateczna jest przedmiotem tylko jednego postępowania weryfikacyjnego (przed sądem administracyjnym). Tym samym uniknięto prowadzenia jednocześnie dwóch postępowań, w ramach których badana byłaby ta sama decyzja ostateczna.
DIAS stwierdził jednocześnie, że argumentacja podniesiona w treści zażalenia, w żadnej mierze nie dowodzi niezasadności zawieszenia wznowionego postępowania. Przedstawione przez skarżącego okoliczności ocenić bowiem należy, jako stanowiące uzasadnienie dla wznowienia postępowania, nie zaś jako mogące być kontrargumentacją wobec twierdzeń organu podatkowego zawartych
w zaskarżonym postanowieniu o zawieszeniu postępowania.
W złożonej skardze, skarżący zakwestionował zapadłe postanowienie z dnia
17 maja 2024 r. w całości nie zgadzając się z zawartą w jego uzasadnieniu argumentacją i wskazując, że DIAS nie wypowiedział się na temat fałszowania faktur za 2017 rok, jak również nie powołał grafologa, o co skarżący wnosił do protokołu przesłuchania strony z dnia 24 września 2021 r. skarżący oświadczył także,
że podtrzymuje uwagi zawarte we wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 7 października 2024 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony
z urzędu podtrzymał dotychczasowe stanowisko skarżącego w sprawie i wniósł
o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Rację przyznać należy organowi odwoławczemu stwierdzającemu, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy dopuszczalności równoległego prowadzenia postępowania podatkowego w jednym z trybów nadzwyczajnych (wznowieniowym)
i postępowania sądowoadministracyjnego, których przedmiotem jest ta sama ostateczna decyzja podatkowa.
Zagadnienie to było podejmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, a jego ukoronowaniem stała się uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17. Zgodnie z tezą wymienionej uchwały, w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania
w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zmianami) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
W kontekście powyższej tezy, w rozpoznawanej sprawie sformułować należy szereg wniosków niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sporu między stronami.
Po pierwsze należy zauważyć, że art. 97 § 1 punkt 4 k.p.a., na podstawie którego zapadła przedmiotowa uchwała, ma brzmienie tożsame z art. 201 § 1 punkt O.p. będącego podstawą prawną zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że treść tej uchwały znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Po drugie, treść powyższej uchwały zapadła w stanie faktycznym analogicznym ze stanem faktycznym w rozpoznawanej sprawy. W obu przypadkach zawieszeniu podlegało nadzwyczajne postępowanie, mające za przedmiot wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną.
Po trzecie, powyższa uchwała została podjęta na podstawie art. 15 § 1 punkt 2 p.p.s.a., ma charakter abstrakcyjny i wiąże wszystkie sądy administracyjne. Moc wiążąca uchwał tego typu wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. i polega na tym, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne mają obowiązek
je respektować.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że sąd jest związany stanowiskiem wyrażonym w cytowanej wyżej uchwale
7 sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2017 r., co w konsekwencji oznacza, iż jest zobowiązany stwierdzić prawidłowość stanowiska organu wyrażonego
w zaskarżonym postanowieniu.
Jednocześnie zauważyć należy, że stanowisko powyższe jest akceptowane
w doktrynie. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia także w przypadku, gdy w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego wszczęto postępowanie podatkowe w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu (decyzji podatkowej) lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia – vide: L. Etel, Komentarz do art. 201 Ordynacji podatkowej, Lex 2024.
Z powyższych względów należało uznać zaskarżone postanowienie za zgodne z obowiązującym prawem.
Ustosunkowując się do treści skargi i pisma uzupełniającego skargę podnieść należy, że zaskarżone postanowienie nie zamyka Skarżącemu drogi do wzruszenia ostatecznej decyzji podatkowej. Drogą pierwotną jest skierowanie skargi kasacyjnej do NSA od nieprawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 569/23.
Wspomnieć w tym miejscu należy, że w dacie złożenia wniosku
o wznowienie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego
w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2018 (25 marca 2024 r.) trwało postępowanie przed WSA zakończone nieprawomocnym wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r.
Z kolei obrana przez skarżącego droga nadzwyczajnego wzruszenia ostatecznej decyzji poprzez wznowienie postępowania, może być zastosowana dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego
w przedmiocie decyzji wymiarowej.
Stąd, za przedwczesne należy uznać zarzuty pisma procesowego z dnia
7 października 2024 r. dotyczące braku wszechstronnego zgromadzenia
i rozpatrzenia postępowania dowodowego. Mogą one znaleźć zastosowanie dopiero
w ramach podjętego postępowania wznowieniowego.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi po myśli art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.
Ake.