II FZ 745/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J.S. na postanowienie WSA w Bydgoszczy, które oddaliło wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. WSA uzasadnił swoją decyzję stwierdzeniem, że skarżący nadużył prawa do sądu, wnosząc od listopada 2011 r. do czerwca 2012 r. aż 149 skarg, często dotyczących postanowień procesowych o stwierdzeniu niedopuszczalności zażaleń lub odmowie wszczęcia postępowania. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że prawo do sądu nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom, zwłaszcza w przypadku nadużycia. WSA zwrócił uwagę na masowe wnoszenie skarg nie tylko przez J.S., ale także przez jego syna S.S. i likwidowaną spółkę J. sp. z o.o., które łącznie zainicjowały ponad 300 spraw. W ocenie WSA, takie działania stanowiły sztuczne mnożenie spraw sądowych i były wykorzystywaniem prawa do sądu niezgodnie z jego celem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Podkreślono, że skarżący w zażaleniu nie odniósł się skutecznie do argumentacji WSA dotyczącej nadużycia prawa do sądu, a skupił się na kwestiach proceduralnych i błędnie interpretował przepisy dotyczące prawa pomocy. NSA stwierdził, że w sytuacji nadużycia prawa do sądu, kwestia sytuacji majątkowej skarżącego staje się drugorzędna, a prawo pomocy nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku nadużycia prawa do sądu przez stronę.
Dotyczy sytuacji masowego wnoszenia skarg i wniosków o prawo pomocy, gdzie istnieje uzasadnione podejrzenie nadużycia prawa do sądu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy masowe wnoszenie skarg, w tym na postanowienia procesowe, może stanowić nadużycie prawa do sądu, skutkujące odmową przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, masowe wnoszenie skarg, które nie służą ochronie realnych praw strony, lecz stanowią cel sam w sobie lub są wykorzystywane do szykanowania innych, może być uznane za nadużycie prawa do sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do sądu nie jest absolutne i może być ograniczone w przypadku jego nadużycia. Wnoszenie przez skarżącego i powiązane z nim podmioty ponad 300 skarg w krótkim okresie, często dotyczących postanowień procesowych lub nieistotnych dla ich interesu prawnego, stanowiło sztuczne mnożenie spraw sądowych i było wykorzystaniem prawa do sądu niezgodnie z jego celem. W takiej sytuacji prawo pomocy, jako forma realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przesłanki odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, koncentrując się na nadużyciu prawa do sądu zamiast na sytuacji majątkowej skarżącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił przesłanki odmowy, ponieważ w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa do sądu, sytuacja majątkowa skarżącego staje się drugorzędna.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że argumentacja WSA oparta na nadużyciu prawa do sądu była wystarczająca do oddalenia wniosku o prawo pomocy. Sąd nie musiał szczegółowo analizować sytuacji majątkowej skarżącego, gdyż podstawą odmowy było nienależyte wykorzystanie prawa procesowego.
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna rozstrzygnięcia WSA o oddaleniu wniosku o prawo pomocy z uwagi na bezzasadność skargi.
P.p.s.a. art. 245 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący definicji prawa pomocy w zakresie częściowym, błędnie wskazany przez skarżącego jako naruszony.
P.p.s.a. art. 244 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis nie mający związku z przesłankami przyznania prawa pomocy.
P.p.s.a. art. 246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający zasady przyznawania prawa pomocy, w tym ograniczone uznanie dla osób prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużycie prawa do sądu przez skarżącego poprzez masowe wnoszenie bezzasadnych skarg. • Prawo pomocy nie może być przyznane podmiotowi, który nadużywa prawa do sądu.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji naruszył art. 245 § 3 P.p.s.a. poprzez pominięcie i nie zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. • Sąd analizował 'praktycznie' istnienie przesłanek dotyczących przyznania pełnomocnika z urzędu, a nie istnienie ubóstwa skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Prawo dostępu do sądu nie jest jednak prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku zrealizowane za każdą cenę. • Przyznanie daleko idących uprawnień do korzystania z drogi sądowej stwarza możliwości zaistnienia sytuacji, w których prawo to może być wykorzystywane niezgodnie z jego celem, nie dla ochrony praw jednostki, lecz wyłącznie w celu szykanowania innej osoby, co stanowi nadużycie prawa. • Skarżący wniósł w 2011 r. i 2012 r. 147 skarg. • Łącznie podmioty te zainicjowały ponad 300 spraw w krótkim okresie czasu. • Domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu w tej sprawie, jak i w pozostałych, stanowi nadużycie tego prawa. • Niedopuszczalne jest bowiem używanie uprawnień procesowych do celów innych od tych odpowiadających ich przeznaczeniu.
Skład orzekający
Jerzy Rypina
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku nadużycia prawa do sądu przez stronę."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji masowego wnoszenia skarg i wniosków o prawo pomocy, gdzie istnieje uzasadnione podejrzenie nadużycia prawa do sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy walczą z nadużywaniem prawa do sądu poprzez masowe składanie wniosków i skarg, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i pokazuje granice dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy można nadużyć prawa do sądu? NSA wyjaśnia, kiedy pomoc prawna nie przysługuje.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.