II FZ 40/24

II FZ 40/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Sz 546/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-10-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 546/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 26 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenie decyzji ostatecznej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 6 marca 2024 r., I SA/Sz 546/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu wniosku skarżącej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracyjnej w Szczecinie z dnia 26 lipca 2023 r. w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, po wznowieniu postępowania.
Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy, sąd pierwszej instancji podał, że w skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracyjnej w Szczecinie, skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji odwołał się do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), i wskazał, że z argumentacji wyrażonej w uzasadnieniu skargi nie wynika, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podano jedynie w ogólny sposób, że ponowna egzekucja wyrządzi skutki "dotyczące funkcjonowania". Samo pogorszenie sytuacji finansowej nie musi oznaczać jeszcze zaistnienia podstaw do przyznania ochrony tymczasowej, a w braku szeregu umotywowania i udokumentowania takich twierdzeń sąd nie ma możliwości oceny czy takie podstawy rzeczywiście istnieją. Wobec powyższego sąd pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
2. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym zaskarżyła w całości postanowienie sądu pierwszej instancji wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie :
- art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji, mimo że w przypadku wykonania tej decyzji skarżącej grozi szkoda, której następstwa będzie ciężko odwrócić.
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, iż skoro skarżąca osiąga dochody na poziomie 900 zł miesięcznie to kwota ta jest wolna potrąceń oraz że egzystencja skarżącej i jej rodziny oraz ich podstawowe potrzeby były zagrożone podczas,
- art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez pominięcie dowodów z dokumentów, które znajdują się w aktach sprawy, a które wskazują jakie są skutki dla skarżącej w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji.
3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W tym miejscu należy podkreślić, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu.
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia owych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie analiza wniosku doprowadziła sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że nie został on prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14 stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej tak, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak wystarczającego uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd.
W świetle powyższego, jak i zawartej we wniosku argumentacji skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Bowiem, aby taki wniosek mógł zostać uwzględniony, wnioskodawca musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania tego orzeczenia. W jego interesie leży zatem takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. W sformułowanym w niniejszej sprawie wniosku skarżąca nie wskazała, ani nie udokumentował okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jej stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji, w tym stanie rzeczy sąd pierwszej instancji nie miał możliwości ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania względem skarżącej środka ochrony tymczasowej.
Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.