II FZ 18/26

II FZ 18/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dumas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1309/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 220 par. 1, art. 227 par. 1, art. 230 par. 1, art. 231, art. 261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 1309/21 w przedmiocie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 lipca 2021 r. nr 2201-IEW-3.7010.32.2021 w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 27 października 2025 r. o sygn. I SA/Gd 1309/21 Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: rozporządzenie RM), wezwał W. N. (dalej: Skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł na postanowienie tego Sądu z 28 maja 2024 r. dotyczące wyłączenia sędziego NSA Alicji Stępień. Zarządzenie zawierało pouczenie o sposobie uiszczenia ww. kwoty, a także wskazywało, że musi to nastąpić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia (k. 303 akt sądowych).
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, w którym zawarł wniosek o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu zażalenia wyjaśnił, że w jego ocenie wpis sądowy od zażaleń na postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej oraz sędziego NSA Alicji Stępień powinien być jeden a żądanie wpisu od każdego z przedłożonych zażaleń na postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego narusza prawo ponieważ od jednego wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziów należny powinien być jeden wpis od zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że analogiczny problem z zaistniałym w rozpoznawanej sprawie stał się już przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. postanowień NSA z 13 grudnia 2024 r., o sygn. III FZ 541/24; o sygn. III FZ 540/24; o sygn. III FZ 541/24; z 1 kwietnia 2026 r., III FZ 671/25; 6 listopada 2024 r., o sygn. III FZ 384/24; III FZ 385/24 oraz III FZ 386/24, w których to NSA rozpoznawał zażalenie Skarżącego w tożsamym stanie prawnym i analogicznym stanie faktycznym. Uwagi poczynione w uzasadnieniach wskazanych postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego skład rozpoznający niniejsze zażalenie podziela i z tego względu posłuży się argumentacją w nich zawartą.
Stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W przypadku dostrzeżenia braku formalnego przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Wysokość wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy zawarte w rozporządzeniu RM.
Artykuł 230 § 1 P.p.s.a. wyraźnie stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a.). Pismami zaś, o których mowa w art. 230 § 1 P.p.s.a., są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - art. 230 § 2 P.p.s.a. Artykuł 230 § 1 P.p.s.a. ustanawia zatem ogólną zasadę, że zażalenia podlegają opłacie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątki. Mianowicie, nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 P.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 P.p.s.a.). Nadto wolne od wpisu jest zażalenie, o którym mowa art. 220 § 4 P.p.s.a. Przepis § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia RM zaś stanowi, że w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 złotych.
W rozpatrywanej sprawie WSA w Gdańsku dwoma odrębnymi postanowieniami z 28 maja 2024 r. oddalił wnioski Skarżącego o wyłączenie sędziego NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej oraz sędziego NSA Alicji Stępień. Następnie Skarżący pismem z 20 czerwca 2024 r. (k. 184 akt sądowych) wniósł zażalenie na dwa odrębne postanowienia z 28 maja 2024 r. w sprawie wyłączenia sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy. Zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie wyłączenia sędziego nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, tj. wyszczególnionych w art. 220 § 4, art. 227 § 2 oraz art. 261 P.p.s.a. i nie jest objęte, tak przedmiotowym, jak i podmiotowym zwolnieniem od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a.). Skoro zaskarżone zostały dwa odrębne postanowienia to od każdego z zażaleń na każde z postanowień należy uiścić odrębny wpis sądowy od zażalenia, Skarżący natomiast nie uiścił wymaganego wpisu od żadnego z zażaleń. W związku z nieuiszczeniem opłaty sądowej od zażaleń, prawidłowym było wezwanie skarżącego na podstawie zarządzeń z 27 października 2025 r. do uzupełnienia braku fiskalnego każdego z zażaleń odrębnie, zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia RM.
Odnosząc się do argumentacji Skarżącego przedstawionej w zażaleniu, należy stwierdzić, że na tym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje jedynie kontroli formalnej zaskarżonego zarządzenia pod względem skutków nieuiszczenia wpisu od zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosi się merytorycznie do oceny prawidłowości postępowania Sądu pierwszej instancji w zakresie wydania odrębnych postanowień dotyczących wyłączenia sędziów, ponieważ byłoby to możliwe dopiero wtedy, gdyby te postanowienia zostały skutecznie zaskarżone w drodze zażaleń, co umożliwiłoby dokonanie ich kontroli.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.