Pełny tekst orzeczenia II FSK 923/19

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Op 299/18 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę kasacyjną.

UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Op 299/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. R. (dalej : Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 marca 2018r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r.

2.1. Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł skargę kasacyjną, którą zaskarżono wyrok w całości. Na podstawie art.185 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu. Skarżący zrzekł się ponadto rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie :

1) prawa materialnego, a to art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r. poz.1785, dalej "u.p.o.l."), polegające na niezasadnym przyjęciu, że budynki gospodarcze o powierzchni 211,95 m2, położone na nieruchomości stanowiącej współwłasność Skarżącego, nie stanowią budynków gospodarczych służących wyłącznie działalności rolniczej, o których mowa w tym przepisie, co skutkowało pominięciem wskazanego przepisu.

2) przepisów postępowania, a to poprzez niezastosowanie art 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 marca 2018 r., w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b u.p.o.l.

W ocenie Skarżącego, organ podatkowy winien w stosunku do budynków gospodarczych o pow. 211,95 m2 zastosować zwolnienie podatkowe, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. ponieważ Jego rodzice, zanim przekazali na własność Skarbu Państwa przeważającą części gruntów należących do nich, prowadzili dużych rozmiarów gospodarstwo rolne, w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy o podatku rolnym (Dz.U. z 2016 poz.217, dalej "u.p.r."). Nie jest ponadto zgodne z wolą racjonalnego ustawodawcy aby budynki, które są przez Skarżącego wykorzystywane niemal w znikomym stopniu, nie stanowią dla niego jakiegokolwiek źródła dochodu, stanowiły dla niego tak znaczne obciążenie. Taka sytuacja może naruszać art.32 Konstytucji RP.

2.2. SKO nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym zważył, co następuje

3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych, rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Niemniej jednak, zważywszy na sposób skonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie, jak również na treść zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty można i należy rozpoznać łącznie. Przyjęcie takiego właśnie modelu wynika z faktu, że odmienna wykładnia przepisów prawa materialnego zaprezentowana przez Sąd pierwszej instancji skutkowała zdaniem Skarżącego stwierdzeniem naruszenia przepisów postępowania.

3.2. Jak wynika z akt sprawy przedmiotem opodatkowania organ objął: w podatku rolnym 0,0609 ha powierzchni gruntów ornych, a w podatku od nieruchomości: budynek mieszkalny o pow. 169,48 m2, budynki pozostałe o pow. 211,95 m2 i grunty pozostałe o pow. 1,085 m2.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy opodatkowania budynków pozostałych. W ocenie Skarżącego będące Jego współwłasnością budynki gospodarcze powinny korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art.7 ust.1 pkt 4 lit.b u.p.o.l. na analogicznych zasadach jak w przypadku rolników. Zdaniem organu oraz Sądu pierwszej instancji w sytuacji, gdy Skarżący nie spełnia warunków określonych w ww. przepisie nie może korzystać z przewidzianego w nim zwolnienia podatkowego.

Zgodnie z art.7 ust.1 pkt 4 lit.b u.p.o.l. zwalnia się z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze położone w granicach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. W świetle zaś art.2 ust.1 u.p.r. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Nie jest sporne w sprawie, że przedmiotowe budynki gospodarcze, których Skarżący jest współwłaścicielem, nie są położone na gruntach gospodarstwa rolnego w rozumieniu powyższego przepisu i nie służą działalności rolniczej. W konsekwencji należy uznać zarzuty naruszenia art.7 ust.1 pkt 4 lit.b u.p.o.l. oraz art.145 §1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. za nieuzasadnione. Okoliczność, że w przeszłości u rodziców Skarżącego, prowadzących wówczas gospodarstwo rolne, służyły działalności rolniczej pozostaje bez znaczenia dla wymiaru zobowiązania podatkowego za bieżące okresy rozliczeniowe.

3.3. Za bezpodstawne należało także uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące niezgodności art.7 ust.1 pkt 4 lit.b u.p.o.l. z art.32 Konstytucji RP w świetle którego "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo równego traktowania przez władze publiczne". Należy pamiętać, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią wyjątek od zasady równości obywateli wobec prawa. Zarzut naruszenia art.32 Konstytucji RP Skarżący wiąże z przewidzianym w art. 7 ust 1 pkt 4 u.p.o.l. zwolnieniem z opodatkowania budynków gospodarczych, wywodząc, że przepis ten stawia w uprzywilejowanej sytuacji rolników, a inni podatnicy posiadający budynki gospodarcze są dyskryminowani. Odnosząc się do tych argumentów należy podzielić argumentację Sądu pierwszej instancji, że zwolnienie przewidziane w w/w przepisie ma charakter przedmiotowy i dotyczy budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. Wbrew więc temu, co podnosi Skarżący, zwolnienie przewidziane w art. 7 ust 1 pkt 4b u.p.o.l. nie dotyczy danej kategorii podatników (rolników) lecz wiąże się z rodzajem działalności. Trudno więc na gruncie tego przepisu upatrywać różnic faworyzujących lub dyskryminujących pewne grupy obywateli, skoro zasadniczym kryterium zastosowania tego zwolnienia jest wykorzystywanie budynków gospodarczych lub ich części na określoną ustawowo działalność.

4. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.

W odniesieniu do wniosku pełnomocnika Skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, należy stwierdzić, że w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny bowiem nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r., I FPS 3/13).

-----------------------