Orzeczenie · 2025-08-13

II FSK 9/23Podatek dochodowy wznowienie postępowania TSUE 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-13
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITwznowienie postępowaniaTSUEprawo do obronydostęp do aktOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowedecyzja ostatecznaskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2006 i 2010 oraz odsetek od zaliczek na podatek. Głównym argumentem skarżącego było to, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18 powinien stanowić podstawę do wznowienia postępowania na mocy art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucał również naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do czynnego udziału strony i wglądu do akt sprawy, wskazując na wyrok sądu karnego uniewinniający go od zarzucanego czynu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wyrok TSUE C-189/18, który dotyczył specyfiki węgierskiego prawa podatkowego i ograniczeń w dostępie do akt, nie miał wpływu na polski porządek prawny w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania. Sąd podkreślił, że polskie przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 179 Op, dopuszczają ograniczenie jawności akt ze względu na interes publiczny, co nie narusza prawa do obrony w rozumieniu TSUE, o ile podatnik ma dostęp do dowodów stanowiących podstawę decyzji. Sąd stwierdził, że organy podatkowe przeprowadziły odrębne postępowanie dowodowe i włączyły do akt jedynie te materiały z innych postępowań, które były niezbędne do ustaleń dotyczących skarżącego, a skarżący miał możliwość zapoznania się z nimi. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej zmierzały do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest niedopuszczalne w trybie nadzwyczajnym. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący został obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja wpływu orzeczeń TSUE na polskie postępowanie podatkowe, zasady dostępu do akt i prawa do obrony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wyrok TSUE odnosi się do odmiennych regulacji prawnych niż polskie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-189/18, dotyczący prawa węgierskiego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego w Polsce na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TSUE C-189/18 nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w polskim porządku prawnym, ponieważ dotyczył specyfiki węgierskiego prawa podatkowego i nie miał wpływu na polski system prawny w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok TSUE C-189/18 dotyczył odmiennych regulacji prawnych (węgierskich) niż polska Ordynacja podatkowa, a polskie przepisy, w tym art. 179 Op, dopuszczają ograniczenie jawności akt ze względu na interes publiczny, co nie narusza prawa do obrony w rozumieniu TSUE, o ile podatnik ma dostęp do dowodów stanowiących podstawę decyzji.

Czy naruszenie prawa do czynnego udziału strony i wglądu do akt sprawy, w tym nieujawnienie części dowodów z innych postępowań, stanowi podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organy podatkowe zapewniły dostęp do dowodów stanowiących podstawę decyzji i przeprowadziły odrębne postępowanie dowodowe, a ograniczenie dostępu do innych dowodów było uzasadnione interesem publicznym.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe włączyły do akt sprawy materiały dowodowe z innych postępowań jedynie w zakresie niezbędnym do ustaleń dotyczących skarżącego, przeprowadziły odrębne postępowanie dowodowe i zapewniły skarżącemu możliwość zapoznania się z dowodami stanowiącymi podstawę decyzji. Ograniczenie dostępu do innych dowodów było zgodne z art. 179 Op i nie naruszało prawa do obrony.

Czy wyrok sądu powszechnego uniewinniający podatnika od zarzucanego czynu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego?

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok sądu powszechnego w sprawie karnej skarbowej nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skarżący już wcześniej nieskutecznie powoływał się na ten wyrok w innych sprawach, a postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. A. od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (18)

Główne

Op art. 240 § § 1 pkt 11

Ordynacja podatkowa

Wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. Wpływ ten zachodzi wówczas, gdy orzeczenie TSUE oddziałuje na decyzję w sposób istotny, wymuszając odmienne rozstrzygnięcie.

Op art. 245 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Uchylenie decyzji ostatecznej w przypadku wznowienia postępowania.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

Dz.U. 2020 poz 1325

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Op art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

Op art. 178 § § 1 i § 3

Ordynacja podatkowa

Prawo strony do wglądu do akt sprawy.

Op art. 179 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ograniczenie prawa wglądu do akt w zakresie dokumentów zawierających informacje niejawne lub wyłączonych ze względu na interes publiczny.

Op art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność wykorzystania dowodów z innych postępowań.

Op art. 181

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Op art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania materiału dowodowego.

Op art. 188

Ordynacja podatkowa

Wnioski dowodowe.

Op art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Op art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

Op art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu.

Op art. 129

Ordynacja podatkowa

Ograniczenie jawności postępowania.

Op art. 243 § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

Uchylenie decyzji ostatecznej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wyrok TSUE C-189/18 stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. • Naruszenie prawa do czynnego udziału strony i wglądu do akt sprawy. • Wyrok sądu karnego uniewinniający podatnika stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok TSUE C-189/18 nie miał wpływu na treść decyzji ostatecznych. • Polskie przepisy Ordynacji podatkowej dopuszczają ograniczenie jawności akt ze względu na interes publiczny. • Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy podatkowej.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący

Artur Kot

sprawozdawca

Małgorzata Wolf-Kalamala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu orzeczeń TSUE na polskie postępowanie podatkowe, zasady dostępu do akt i prawa do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wyrok TSUE odnosi się do odmiennych regulacji prawnych niż polskie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wpływu prawa unijnego na polskie prawo podatkowe oraz interpretacji zasad prawa do obrony i dostępu do akt, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“Czy wyrok TSUE zawsze otwiera drzwi do wznowienia postępowania podatkowego w Polsce?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst