II FSK 870/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył momentu powstania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na zabezpieczenie, w szczególności interpretacji art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT. Organ argumentował, że przychód powstaje z chwilą zawarcia umowy przewłaszczenia, podczas gdy sąd pierwszej instancji i skarżący (podatnik) wskazywali na moment ostatecznego przeniesienia własności. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził stanowisko sądu niższej instancji. Sąd podkreślił, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie składa się z dwóch etapów, a przepis art. 10 ust. 2 u.p.d.o.f. zawiesza stosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 do czasu ostatecznego przeniesienia własności. Ostateczne przeniesienie własności oznacza utratę przez zbywcę roszczenia o zwrotne przeniesienie przedmiotu umowy, co następuje np. z chwilą zawarcia umowy zatrzymania udziału lub gdy wierzyciel uzyskuje możliwość nieograniczonego dysponowania przedmiotem. Sąd wskazał również, że w dacie zawarcia umowy przewłaszczenia nie można mówić o odpłatnym zbyciu, gdyż nie jest określona cena nabycia, a pożyczka nie stanowi ceny w rozumieniu art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w PIT z tytułu przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przewłaszczenia na zabezpieczenie i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. w tym zakresie.
Zagadnienia prawne (1)
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na zabezpieczenie, w szczególności czy momentem tym jest zawarcie umowy przewłaszczenia, czy ostateczne przeniesienie własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ostatecznego przeniesienia własności przedmiotu umowy przewłaszczenia, a nie z momentem jej zawarcia.
Uzasadnienie
Przepis art. 10 ust. 2 u.p.d.o.f. zawiesza stosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 do czasu ostatecznego przeniesienia własności. Ostateczne przeniesienie własności oznacza utratę przez zbywcę roszczenia o zwrotne przeniesienie przedmiotu umowy, co następuje np. z chwilą zawarcia umowy zatrzymania udziału lub gdy wierzyciel uzyskuje możliwość nieograniczonego dysponowania przedmiotem. W dacie zawarcia umowy przewłaszczenia nie można mówić o odpłatnym zbyciu, gdyż nie jest określona cena nabycia, a pożyczka nie stanowi ceny.
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § 2 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten zawiesza stosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 do czasu ostatecznego przeniesienia własności przedmiotu umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 19 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.c. art. 155 § 1
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 174 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Moment powstania przychodu z tytułu przewłaszczenia na zabezpieczenie to ostateczne przeniesienie własności, a nie zawarcie umowy. • Art. 10 ust. 2 u.p.d.o.f. zawiesza stosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 do czasu ostatecznego przeniesienia własności. • W dacie zawarcia umowy przewłaszczenia nie można mówić o odpłatnym zbyciu, gdyż nie jest określona cena nabycia.
Odrzucone argumenty
Przychód z tytułu przewłaszczenia na zabezpieczenie powstaje z chwilą zawarcia umowy przewłaszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Ostateczne przeniesienie własności przedmiotu umowy • Ustawodawca określa moment powstania przychodu na dzień, w którym zbywca utraci roszczenie do zwrotnego przeniesienia własności przedmiotu umowy na jego rzecz. • Wartość przedmiotu umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie nie musi być równa kwocie pożyczki (zabezpieczonej wierzytelności), może być od niej wyższa bądź niższa.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący sprawozdawca
Renata Kantecka
członek
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w PIT z tytułu przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przewłaszczenia na zabezpieczenie i interpretacji przepisów u.p.d.o.f. w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przewłaszczeniem na zabezpieczenie, które może mieć znaczenie dla wielu podatników. Interpretacja NSA jest kluczowa dla zrozumienia momentu powstania obowiązku podatkowego.
“Kiedy zapłacisz podatek od nieruchomości przewłaszczonej na zabezpieczenie? NSA wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.