II FSK 785/23Uchylenie wyroku podatek dochodowy fizycznych 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę podatnika na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył możliwości kontynuowania amortyzacji lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. po wejściu w życie nowelizacji ustawy o PIT. Skarżący, będący czynnym podatnikiem VAT i wspólnikiem spółki jawnej, wprowadził lokale do ewidencji środków trwałych i rozpoczął ich amortyzację przed 2022 r. Wnioskował o możliwość kontynuowania amortyzacji według zasad obowiązujących do końca 2021 r., powołując się na zasadę ochrony praw nabytych i niedziałania prawa wstecz. Dyrektor KIS uznał stanowisko za nieprawidłowe, wskazując, że przepisy przejściowe pozwalają na stosowanie dotychczasowych zasad amortyzacji tylko do końca 2022 r. WSA w Poznaniu podzielił stanowisko organu, uznając, że interpretacja podatkowa nie może kwestionować zgodności przepisów z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji dokonał niedostatecznej wykładni art. 71 ust. 2 ustawy nowelizującej. NSA podkreślił, że wykładnia przepisów powinna uwzględniać kontekst konstytucyjny, systemowy i celowościowy, a nie ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, zwłaszcza w sprawach o charakterze intertemporalnym. Sąd wskazał, że organy podatkowe i sądy administracyjne nie są pozbawione możliwości stosowania szerszych metod wykładni, nawet jeśli przepis wydaje się językowo jasny, gdy istnieje podejrzenie niezgodności z fundamentalnymi zasadami prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów prawa podatkowego, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i zasad intertemporalnych, z uwzględnieniem kontekstu konstytucyjnego i celowościowego.
Dotyczy specyficznej zmiany przepisów dotyczących amortyzacji lokali mieszkalnych, ale zasady wykładni mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik może kontynuować amortyzację lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2021 r. po wejściu w życie przepisów ograniczających tę możliwość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to szerszej wykładni przepisów niż tylko literalna, uwzględniającej kontekst konstytucyjny i celowościowy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA zbyt wąsko zinterpretował przepisy, ograniczając się do wykładni literalnej art. 71 ust. 2 ustawy nowelizującej. Podkreślono potrzebę stosowania wykładni systemowej i celowościowej, uwzględniającej zasady ochrony praw nabytych i niedziałania prawa wstecz, aby uniknąć nieadekwatnych lub krzywdzących rezultatów.
Czy organ podatkowy lub sąd administracyjny może ocenić zgodność przepisu prawa podatkowego z Konstytucją RP w ramach postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej lub kontroli takiej interpretacji?
Odpowiedź sądu
Organy podatkowe nie mają kompetencji do badania zgodności przepisów z Konstytucją, a sądy administracyjne nie mogą zobowiązać organu do uznania przepisu za niezgodny z Konstytucją w ramach postępowania interpretacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej nie jest właściwe do badania zgodności przepisów z Konstytucją. Kompetencja ta nie może być przyznana organowi podatkowemu ani sądowi administracyjnemu w drodze orzeczenia w tym trybie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
ustawa nowelizująca art. 71 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy, który według organu i WSA ograniczał możliwość kontynuowania amortyzacji lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. do końca 2022 r. NSA wskazał na potrzebę szerszej wykładni tego przepisu.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22c § pkt 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący amortyzacji środków trwałych, który w związku z nowelizacją stał się przedmiotem sporu.
o.p. art. 14b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący podstaw uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący skutków uwzględnienia skargi kasacyjnej (uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedostateczna wykładnia przepisów przez WSA, ograniczająca się do wykładni literalnej i nieuwzględniająca kontekstu konstytucyjnego, systemowego i celowościowego. • Potrzeba szerszej interpretacji przepisów przejściowych (art. 71 ust. 2 ustawy nowelizującej) z uwzględnieniem zasady ochrony praw nabytych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez nieuchylenie interpretacji indywidualnej wydanej z naruszeniem art. 14b § 1 o.p. (uznany za niezasadny).
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia przepisu powinna brać pod uwagę kontekst konstytucyjny. • Sprzeczność wykładni językowej z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi czyni koniecznym odwołanie się do wykładni systemowej, funkcjonalnej. • Zdarza się także, że przepis językowo jasny okaże się wątpliwy gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. • Nie może stanowić przeszkody do zastosowania innych niż literalna metod wykładni wyrażany niekiedy pogląd o nadrzędności literalnej wykładni przepisów prawa. • Założenie o swoistym prymacie wykładni językowej przepisów prawa podatkowego nie może prowadzić do całkowitej negacji możliwości wykładni systemowej w aspekcie odrzucenie wariantu interpretacyjnego nieuzgadnialnego z zasadami prawnymi lub unormowaniami o wyższej mocy prawnej, czy celowościowej przepisów, a w tym respektowania wykształconych w kulturze prawnej zasad intertemporalnych.
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów prawa podatkowego, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i zasad intertemporalnych, z uwzględnieniem kontekstu konstytucyjnego i celowościowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej zmiany przepisów dotyczących amortyzacji lokali mieszkalnych, ale zasady wykładni mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego ze zmianą przepisów i możliwością kontynuowania amortyzacji. Wyrok NSA podkreśla znaczenie szerszej wykładni prawa, co jest istotne dla praktyków.
“Czy można kontynuować amortyzację lokali po zmianie przepisów? NSA przypomina o szerszej wykładni prawa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.