II FSK 768/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Łucji K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2006 r. oddalił skargę kasacyjną. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w kontekście wspólności majątkowej małżonków. Skarżąca podnosiła, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone łącznie wobec obojga małżonków, a wydatki i dochody powinny być dzielone proporcjonalnie. Kwestionowała również sposób, w jaki organy podatkowe oceniły źródła pochodzenia środków pieniężnych wpłaconych na konto bankowe, zarzucając naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. NSA uznał, że w przypadku opodatkowania nieujawnionych źródeł przychodów, wspólne opodatkowanie jest wyłączone, a dochód ten podlega opodatkowaniu odrębnie na imię każdego z małżonków. Podkreślono, że małżonkowie posiadają równe udziały w majątku wspólnym i partycypują w równych udziałach w dochodach i wydatkach. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania źródeł pokrycia wydatków spoczywa na podatniku. NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły głównie polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, a nie błędną wykładnią lub zastosowaniem prawa materialnego. Skład orzekający podzielił stanowisko, że ustalenie podlegającego opodatkowaniu przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach wymaga porównania poniesionych wydatków z wartością zgromadzonego mienia z opodatkowanych lub wolnych od podatku źródeł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieujawnionych, podziału dochodów i wydatków między małżonków we wspólności majątkowej, a także obowiązków dowodowych podatnika w takich sprawach.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku i późniejszych lat, z uwzględnieniem zmian w przepisach proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dochód z nieujawnionych źródeł przychodów, poniesiony przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej, podlega opodatkowaniu odrębnie na imię każdego z małżonków, czy też łącznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dochód z nieujawnionych źródeł przychodów podlega opodatkowaniu odrębnie na imię każdego z małżonków.
Uzasadnienie
Wspólne opodatkowanie jest wyłączone w przypadku opodatkowania nieujawnionych źródeł przychodów, gdyż jest ono możliwe tylko na wspólny wniosek złożony w zeznaniu. Decyzja w sprawie wymiaru podatku z nieujawnionych źródeł przychodów ma charakter konstytutywny i zobowiązanie powstaje z chwilą doręczenia decyzji organu, co wymaga wydania osobnych decyzji na imię każdego z małżonków.
Czy wpłaty na konto bankowe, które przewyższają ujawnione dochody i zgromadzony majątek, stanowią wystarczające wykazanie źródła pokrycia wydatków, czy też organ podatkowy może żądać wskazania źródła pochodzenia tych środków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ podatkowy jest uprawniony do żądania wskazania przez podatnika źródła uzyskania wysokich kwot pieniędzy wpłaconych na konto bankowe, jeśli przewyższają one możliwości płatnicze oceniane jako przychody i zgromadzony majątek.
Uzasadnienie
Jeżeli dokonane wpłaty na rachunek bankowy przewyższają możliwości płatnicze podatnika i jego małżonka, oceniane jako przychody za dany rok i majątek zgromadzony przed rozpoczęciem roku podatkowego, organ skarbowy jest uprawniony do żądania wskazania przez podatnika źródła uzyskania tak wysokiej gotówki. Brak takiego wskazania uprawnia do wniosku, że wydatki pokryte zostały przychodami ze źródeł nieujawnionych.
Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez organy podatkowe, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samo powołanie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. nie jest wystarczające.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego oraz uzasadniać, na czym polegało naruszenie i dlaczego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogą polegać na polemice z ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji, lecz muszą dotyczyć oceny konkretnych przepisów postępowania sądowego.
Przepisy (20)
Główne
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dochód z nieujawnionych źródeł przychodów podlega opodatkowaniu odrębnie na imię każdego z małżonków. Wydatki ponoszone z majątku wspólnego małżonków powinny być proporcjonalnie rozdzielone.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nakazuje proporcjonalne określenie kosztów przychodów w stosunku do każdego podatnika.
k.r.o. art. 43 § ust. 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżonkowie posiadają równe udziały w majątku wspólnym.
k.c. art. 197
Kodeks cywilny
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 192
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów.
o.p. art. 187 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. "c"
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi w razie naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § par. 2 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dochód z nieujawnionych źródeł przychodów podlega opodatkowaniu odrębnie na imię każdego z małżonków. • Wydatki ponoszone z majątku wspólnego małżonków powinny być proporcjonalnie rozdzielone. • Organ podatkowy ma prawo żądać wskazania źródła pochodzenia środków pieniężnych, jeśli przekraczają one ujawnione dochody i zgromadzony majątek.
Odrzucone argumenty
Możliwość łącznego opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów przez małżonków. • Wpłaty na konto bankowe stanowią wystarczające wykazanie źródła pokrycia wydatków bez konieczności wykazywania źródła pochodzenia środków na koncie. • Naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez organy podatkowe, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dochód nieznajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów • wspólne opodatkowanie jest wyłączone • dochód z nieujawnionych źródeł przychodów, którego wysokość ustalono na podstawie wydatków poniesionych przez małżonków w czasie trwania małżeństwa, podlega opodatkowaniu odrębnie na imię każdego z małżonków • małżonkowie posiadają równe udziały w majątku wspólnym i partycypują w równych udziałach w dochodach i wydatkach • inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania źródeł pokrycia wydatków spoczywa na podatniku • zarzuty skargi kasacyjnej nie polegają w istocie na wykazywaniu, iż Sąd w zaskarżonym wyroku dokonał błędnej wykładni tego przepisu, bądź nietrafnie go zastosował, lecz na polemice z dokonaną przez Sąd oceną okoliczności faktycznych.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Bogusław Dauter
członek
Maria Dożynkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieujawnionych, podziału dochodów i wydatków między małżonków we wspólności majątkowej, a także obowiązków dowodowych podatnika w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku i późniejszych lat, z uwzględnieniem zmian w przepisach proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z opodatkowaniem nieujawnionych źródeł przychodów, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i podatników.
“Małżeńska wspólność majątkowa a nieujawnione źródła przychodów – jak fiskus rozlicza wspólne wydatki?”
Dane finansowe
WPS: 26 734,5 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.