Orzeczenie · 2020-01-22

II FSK 713/18Odmowa interpretacji podatkowej klauzula o unikaniu opodatkowania 10

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-01-22
NSAPodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniaOrdynacja podatkowaprzekształcenie spółkispółka komandytowaDyrektor KISNaczelny Sąd Administracyjnypostępowanie interpretacyjne

Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dyrektor KIS). Spółka B. [...] sp. z o.o. złożyła wniosek o interpretację dotyczącą skutków podatkowych planowanego przekształcenia w spółkę komandytową, w tym kwestii niepodzielonych zysków i kapitału zapasowego. Dyrektor KIS, po uzyskaniu opinii Ministra Rozwoju i Finansów, odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej (Op), wskazując na uzasadnione przypuszczenie, że elementy wniosku mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Op (klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Dyrektora KIS, uznając odmowę za przedwczesną. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ powinien zbadać przesłanki wyłączające zastosowanie art. 119a Op, w szczególności te dotyczące kwoty korzyści podatkowej (art. 119b § 1 pkt 1 Op), i wezwać stronę do uzupełnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki. NSA podkreślił, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest odrębne od postępowania dotyczącego klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Organ interpretujący nie ma obowiązku badania przesłanek z art. 119b Op ani prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Opinia Ministra Rozwoju i Finansów, o której mowa w art. 14b § 5c Op, jest wiążąca dla organu interpretującego. W związku z tym, stwierdzenie uzasadnionego przypuszczenia zastosowania art. 119a Op, potwierdzone opinią Ministra, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego w przypadku uzasadnionego przypuszczenia zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania oraz brak obowiązku badania przesłanek z art. 119b Op przez organ interpretujący.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania interpretacji podatkowej w kontekście przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ interpretujący ma obowiązek badania przesłanek z art. 119b Ordynacji podatkowej (wyłączenia stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania) przed odmową wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 5b Op?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretujący nie ma obowiązku badania przesłanek z art. 119b Op w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej. Wystarczające jest uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Op, potwierdzone opinią Ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Uzasadnienie

Postępowanie interpretacyjne jest odrębne od postępowania dotyczącego klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Organ interpretujący opiera się na opisie stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i nie prowadzi postępowania dowodowego. Opinia Ministra jest wiążąca dla organu interpretującego.

Czy opinia Ministra właściwego do spraw finansów publicznych, wydana na podstawie art. 14b § 5c Ordynacji podatkowej, jest wiążąca dla organu wydającego indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opinia Ministra jest wiążąca dla organu interpretującego.

Uzasadnienie

Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 14b § 5b i 5c, art. 119w-119zf, oraz uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej, wskazują na brak konkurencyjności postępowań o wydanie opinii zabezpieczającej i interpretacji. Opinia Ministra potwierdzająca uzasadnione przypuszczenie zastosowania art. 119a Op obliguje organ interpretujący do odmowy wszczęcia postępowania.

Czy organ interpretujący może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sytuacji organ interpretujący ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

Przepis art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej stanowi, że nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Op. Jest to przeszkoda do wydania interpretacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w całości i oddalono skargę spółki.

Przepisy (28)

Główne

Op art. 14b § § 5b

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a.

Op art. 119a § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Czynność dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).

Pomocnicze

Op art. 119b § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Przepisu art. 119a nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa lub suma korzyści podatkowych osiągniętych przez podmiot z tytułu czynności nie przekracza w okresie rozliczeniowym 100.000 zł.

Op art. 14b § § 5c

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej zwraca się do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o opinię w zakresie, o którym mowa w § 5b.

Op art. 165a § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

W przypadku, gdy organ podatkowy stwierdzi, że wniosek o wszczęcie postępowania lub dowód nie spełnia wymagań określonych w przepisach proceduralnych, wzywa stronę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

Op art. 169 § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy może wezwać stronę do uzupełnienia wniosku lub przedstawienia dodatkowych wyjaśnień.

Op art. 14h

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Do postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej stosuje się przepisy dotyczące postępowania podatkowego, o ile przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

k.s.h. art. 529 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych

Podział przez wydzielenie polega na przeniesieniu części majątku spółki przejmowanej na inną spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną.

updof art. 41 § ust. 4c

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy poboru zryczałtowanego podatku od osób fizycznych.

Op art. 119x § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

W opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego zainteresowany nie jest obowiązany wskazać skutków podatkowych opisanych we wniosku czynności.

Op art. 217 § § 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Op art. 121

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy działa w sposób budzący zaufanie do organów kontroli państwowej i podatkowej.

Op art. 14na § pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ochrona prawna wynikająca z zastosowania się do interpretacji indywidualnej jest wyłączona wobec podmiotów, które świadomie układają stosunki prawne tak, aby unikać płacenia podatków.

Op art. 119g § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Organem właściwym do wydania decyzji dotyczących czynności opisanych w art. 119a w postępowaniu podatkowym lub kontrolnym jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej.

Op art. 119y § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zainteresowany może zwrócić się do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o wydanie opinii zabezpieczającej.

Op art. 119z § § 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Minister wydaje opinię zabezpieczającą, jeżeli stwierdzi, że przedstawione we wniosku okoliczności nie wskazują na możliwość wydania decyzji opartej na art. 119a.

Op art. 119z § § 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Minister odmawia wydania opinii zabezpieczającej, jeżeli przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że do czynności ma zastosowanie art. 119a.

Op art. 119y § § 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Na odmowę wydania opinii zabezpieczającej przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

ppsa art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, wydawane w indywidualnych sprawach administracyjnych przez organy administracji publicznej, w przedmiocie odmowy wydania opinii zabezpieczającej.

Op art. 119a § § 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

W sytuacji określonej w § 1 skutki podatkowe czynności określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki mógłby zaistnieć, gdyby dokonano czynności odpowiedniej.

Op art. 119a § § 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Za odpowiednią uznaje się czynność, której podmiot mógłby w danych okolicznościach dokonać, jeżeli działałby rozsądnie i kierował się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej.

Op art. 119a § § 5

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Jeżeli w toku postępowania strona wskaże czynność odpowiednią, skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki zaistniałby, gdyby dokonano tej czynności (§ 4). Przepisy § 2-4 nie mają zastosowania, jeżeli okoliczności wskazują, że osiągnięcie korzyści podatkowej było jedynym celem dokonania czynności, o której mowa w § 1. W takiej sytuacji skutki podatkowe określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki zaistniałby, gdyby czynności nie dokonano.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy sytuacji, gdy podatek od towarów i usług został zawyżony lub zaniżony na skutek czynności nieuzasadnionej gospodarczo.

Op art. 14b § § 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Składający wniosek o interpretację jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Op art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zwrot kosztów postępowania od strony skarżącej na rzecz organu administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretujący nie ma obowiązku badania przesłanek z art. 119b Op w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej. • Opinia Ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydana na podstawie art. 14b § 5c Op jest wiążąca dla organu interpretującego. • Uzasadnione przypuszczenie zastosowania art. 119a Op, potwierdzone opinią Ministra, stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że organ interpretujący powinien badać przesłanki z art. 119b Op i wezwać stronę do uzupełnienia wniosku. • WSA uznał odmowę wszczęcia postępowania za przedwczesną.

Godne uwagi sformułowania

nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a. • Organ interpretujący nie ma obowiązku, przed dokonaniem oceny wniosku pod kątem możliwości wydania do elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego decyzji na podstawie art. 119a Op, zbadania, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 119b tej ustawy. • Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnych jest postępowaniem szczególnym, odrębnym, do którego nie mają zastosowanie inne, poza wskazanymi, przepisy Ordynacji podatkowej. • Opinia Ministra właściwego do spraw finansów publicznych, o której mowa w art. 14b § 5c Op, jest wiążąca dla organu interpretującego.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący

Krzysztof Winiarski

sędzia

Artur Kot

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego w przypadku uzasadnionego przypuszczenia zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania oraz brak obowiązku badania przesłanek z art. 119b Op przez organ interpretujący."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania interpretacji podatkowej w kontekście przepisów o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – relacji między postępowaniem interpretacyjnym a klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania. Wyjaśnia, kiedy organ podatkowy może odmówić wydania interpretacji, co jest kluczowe dla podatników.

Kiedy fiskus może odmówić interpretacji podatkowej? NSA wyjaśnia granice postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst