Orzeczenie · 2026-01-27

II FSK 651/23Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy płatnik

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-27
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITstypendiumpłatnikodpowiedzialność płatnikazwolnienie podatkoweOrdynacja podatkowaustawa o PITNSA

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności płatnika (uczelni) za niepobrane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaty stypendium doktorskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że stypendium było zwolnione z opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, oddalił ją. Sąd wskazał, że kluczową kwestią nie jest zakres stosowania zwolnienia podatkowego, ale sama odpowiedzialność płatnika. Zgodnie z art. 8 Ordynacji podatkowej, płatnik jest zobowiązany do obliczenia i pobrania podatku. W tej sprawie, stypendium doktoranckie było objęte zwolnieniem z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o PIT, ponieważ jego zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. W związku z tym, uczelnia jako płatnik nie miała obowiązku obliczania i pobierania zaliczek na podatek. NSA podkreślił, że płatnik odpowiada za własne działania lub zaniechania związane z wykonywaniem obowiązków płatnika, a nie za zobowiązanie podatkowe osoby trzeciej (podatnika). W tym przypadku uczelnia prawidłowo wykonała swoje obowiązki, wypłacając stypendium bez potrącania zaliczki. Sąd uznał również, że zarzuty naruszenia prawa materialnego przez organ podatkowy były zasadne, a uzasadnienie wyroku WSA zawierało braki w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Mimo błędnego uzasadnienia, orzeczenie WSA odpowiadało prawu, dlatego skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, zwolnień podatkowych dla stypendiów naukowych oraz zasad stosowania art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stypendium doktorskiego przyznanego w ramach określonego programu i zatwierdzonego przez ministra. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności płatnika ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uczelnia jako płatnik ma obowiązek pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od stypendium doktorskiego, jeśli zasady jego przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uczelnia jako płatnik nie miała obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy od stypendium doktorskiego, ponieważ stypendium to było zwolnione z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o PIT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stypendium doktoranckie, którego zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, korzystało ze zwolnienia podatkowego. W związku z tym, uczelnia jako płatnik prawidłowo nie pobrała zaliczek na podatek, wykonując swoje obowiązki zgodnie z przepisami.

Czy odpowiedzialność płatnika za niepobrany podatek może być orzekana, gdy podatnik nie uzyskał tytułu naukowego w terminie, a stypendium było zwolnione z opodatkowania w momencie wypłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność płatnika nie może być orzekana w takiej sytuacji, ponieważ płatnik odpowiada za własne działania lub zaniechania związane z wykonywaniem obowiązków płatnika, a nie za zobowiązanie podatkowe osoby trzeciej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że płatnik odpowiada za własne działania (lub zaniechania) związane z wykonywaniem obowiązków określonych w art. 8 Ordynacji podatkowej, a nie za zobowiązanie podatkowe podatnika. Skoro stypendium było zwolnione z opodatkowania w momencie wypłaty, uczelnia nie miała obowiązku pobierania zaliczek, a tym samym nie ponosi odpowiedzialności za niepobrany podatek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 8

Ordynacja podatkowa

Definiuje rolę płatnika jako pośrednika zobowiązanego do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku.

o.p. art. 30 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa odpowiedzialność płatnika za podatek niepobrany lub pobrany a nie wpłacony.

o.p. art. 30 § 4

Ordynacja podatkowa

Podkreśla, że odpowiedzialność płatnika wynika z jego własnego zachowania, a nie z zobowiązania podatnika.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa zwolnienia od podatku dochodowego, w tym dla stypendiów naukowych.

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie dotyczy stypendiów, których zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 30 § 3

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 35 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa obowiązek pobierania zaliczek na podatek przez płatników, w tym od wypłacanych stypendiów.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ponoszenia ciężarów publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stypendium doktoranckie, którego zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, korzystało ze zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f., co zwalniało uczelnię jako płatnika z obowiązku pobierania zaliczek na podatek. • Płatnik odpowiada za własne działania lub zaniechania związane z wykonywaniem obowiązków płatnika, a nie za zobowiązanie podatkowe podatnika. W tym przypadku uczelnia prawidłowo wykonała swoje obowiązki.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy argumentował, że uczelnia naruszyła przepisy postępowania i prawa materialnego, błędnie oceniając, że stypendium nie było pobierane na zasadach zatwierdzonych przez ministra oraz że nie wystąpiło pominięcie ustawodawcze. • Organ kwestionował wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f. przez WSA, twierdząc, że zwolnienie nie powinno być stosowane, gdy doktorant nie uzyskał tytułu naukowego w terminie, a także że zasady przyznawania stypendiów nie były prawidłowo zatwierdzone.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji błędnie zidentyfikował zasadniczy problem prawny w sprawie. • W stanie faktycznym sprawy związku takiego jednak nie ma. • Ustawodawca ukształtował rolę płatnika jako pośrednika pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym. • Płatnik odpowiada za własne działanie (bądź zaniechanie działania) związane z wykonywaniem przez niego ustawowych obowiązków, a nie za zobowiązanie osoby trzeciej (podatnika). • Z tego względu zwolnienie nie powinno być interpretowane rozszerzająco, a więc być stosowane do podmiotów, które nie spełniają formalnych warunków do jego przyznania. • Za niedopuszczalną należy uznać taką wykładnię, której wynik byłby całkowicie sprzeczny z literalnym brzmieniem analizowanego przepisu.

Skład orzekający

Małgorzata Wolf- Kalamala

przewodniczący

Maciej Jaśniewicz

sędzia

Paweł Kowalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, zwolnień podatkowych dla stypendiów naukowych oraz zasad stosowania art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stypendium doktorskiego przyznanego w ramach określonego programu i zatwierdzonego przez ministra. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności płatnika ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności płatnika i interpretacji przepisów o zwolnieniach podatkowych dla stypendiów naukowych, co jest istotne dla wielu instytucji wypłacających świadczenia.

“Czy uczelnia musi pobierać podatek od stypendium doktorskiego? NSA wyjaśnia obowiązki płatnika.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst