Orzeczenie · 2024-10-23

II FSK 619/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-10-23

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowyCITnadpłatazwrot podatkuoprocentowanieTSUEprawo unijneswobodny przepływ kapitałudyskryminacjafundusz inwestycyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej funduszu inwestycyjnego z siedzibą w Stanach Zjednoczonych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Przedmiotem sporu była odmowa zwrotu nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych oraz odmowa wypłaty oprocentowania od tej nadpłaty. Fundusz argumentował, że polskie przepisy dotyczące opodatkowania dywidend wypłacanych funduszom zagranicznym są dyskryminujące w stosunku do funduszy krajowych i funduszy z UE, naruszając tym samym zasadę swobodnego przepływu kapitału (art. 63 TFUE) oraz zasadę lojalności i skuteczności prawa unijnego (art. 4 ust. 3 TUE). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że fundusz spóźnił się ze złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty, co zgodnie z art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej ograniczało jego prawo do oprocentowania. Sąd pierwszej instancji powołał się na wyroki TSUE, ale uznał, że 30-dniowy termin na złożenie wniosku po publikacji wyroku TSUE nie jest nadmiernie restrykcyjny i jego niedochowanie przez fundusz, jako profesjonalnego uczestnika obrotu, uzasadnia odmowę oprocentowania za pełny okres. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, uznał ją za zasadną. Sąd odwołał się do swojego wcześniejszego postanowienia o zwróceniu się z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w podobnej sprawie (II FSK 1602/19) oraz do wyroku TSUE z dnia 8 czerwca 2023 r. w sprawie C-322/22. TSUE w tym wyroku stwierdził, że zasada skuteczności i lojalnej współpracy stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które ograniczają oprocentowanie nadpłaty do 30 dni od publikacji wyroku TSUE, jeśli wniosek został złożony po tym terminie, zwłaszcza gdy podatnik nie był stroną postępowania przed TSUE i mógł nie być świadomy terminu. NSA uznał, że polskie przepisy (art. 78 § 5 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej) w zakresie, w jakim uzależniają oprocentowanie od złożenia wniosku w ciągu 30 dni od publikacji wyroku TSUE, są niezgodne z prawem UE. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję organu, przyznając funduszowi prawo do oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania do dnia zwrotu, zgodnie z art. 78 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie prymatu prawa UE nad krajowymi przepisami proceduralnymi w zakresie oprocentowania nadpłat podatkowych, zwłaszcza w kontekście wyroków TSUE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nadpłata wynika z wyroku TSUE, a wniosek o zwrot został złożony po 30 dniach od publikacji wyroku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy polskie przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 78 § 5 pkt 1 i 2, ograniczające oprocentowanie nadpłaty podatku pobranego niezgodnie z prawem UE do 30 dni od publikacji wyroku TSUE, jeśli wniosek o zwrot został złożony po tym terminie, są zgodne z zasadą skuteczności i lojalnej współpracy wynikającą z prawa UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są niezgodne z prawem UE, ponieważ nadmiernie utrudniają podatnikowi dochodzenie należnych odsetek, zwłaszcza gdy nie był stroną postępowania przed TSUE i mógł nie być świadomy terminu.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-322/22 uznał, że ograniczenie oprocentowania nadpłaty do 30 dni od publikacji wyroku TSUE, jeśli wniosek o zwrot został złożony po tym terminie, narusza zasadę skuteczności i lojalnej współpracy. NSA, stosując prawo UE zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, pominął tę część przepisu krajowego.

Czy fundusz inwestycyjny z siedzibą w USA, któremu pobrano podatek dochodowy od osób prawnych od dywidend wypłaconych przez polską spółkę, jest dyskryminowany w porównaniu do funduszy krajowych i unijnych, co narusza zasadę swobodnego przepływu kapitału?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, polskie przepisy w zakresie opodatkowania dywidend dla funduszy spoza UE, w porównaniu do funduszy krajowych i unijnych, mogą stanowić naruszenie zasady swobodnego przepływu kapitału.

Uzasadnienie

Chociaż NSA skupił się na kwestii oprocentowania, pośrednio potwierdził argumentację funduszu o dyskryminacyjnym charakterze przepisów, co doprowadziło do uchylenia decyzji organu i wyroku WSA. Sprawa opierała się na interpretacji przepisów krajowych w świetle prawa UE.

Czy opóźnienie w złożeniu wniosku o zwrot nadpłaty podatku przez fundusz inwestycyjny, wynikające z konieczności zapewnienia obsługi prawnej i tłumaczenia dokumentów, uzasadnia odmowę oprocentowania za cały okres pozbawienia środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opóźnienie to nie uzasadnia odmowy oprocentowania za cały okres, jeśli jest ono spowodowane niezgodnością przepisów krajowych z prawem UE i brakiem możliwości zapobieżenia poborowi podatku.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wymóg złożenia wniosku w ciągu 30 dni od publikacji wyroku TSUE jest zbyt restrykcyjny dla funduszu, który nie był stroną postępowania przed TSUE i mógł nie być świadomy terminu. Trudności w uzyskaniu obsługi prawnej i tłumaczeniu dokumentów nie mogą stanowić podstawy do odmowy oprocentowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA w całości oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 maja 2021 r. nr [...].

Przepisy (13)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 78 § 5 pkt 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Przepis ten, w zakresie w jakim uzależnia oprocentowanie nadpłaty od złożenia wniosku w ciągu 30 dni od publikacji wyroku TSUE, jest niezgodny z prawem UE (zasada skuteczności i lojalnej współpracy).

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 78 § 3 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 78 § 3 pkt 3 lit. a) i b)

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 74

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 6 § 1 pkt 10a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Ustawa o funduszach inwestycyjnych

P.p.s.a. art. 188