II FSK 391/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez sądy administracyjne. Skarżący kwestionował odmowę uznania kosztów uzyskania przychodów związanych z wydatkami na rzecz K. M. (850 000 zł), A. [...] (960 000 zł) oraz spółki B. Sp. z o.o. (163 030,34 zł). NSA, odwołując się do wcześniejszych orzeczeń, stwierdził, że spłata na rzecz K. M. nie miała związku z nabyciem nieruchomości, a wydatki na rzecz A. [...] zostały już rozstrzygnięte w poprzednim postępowaniu, gdzie uznano brak dowodów ich poniesienia. W odniesieniu do spółki B. Sp. z o.o., sąd uznał, że przedstawione dowody nie wykazały związku poniesionych kosztów z przychodami osiągniętymi w 2007 r., a także brak było wystarczających dowodów na świadczenie usług prawnych przez A. P. i K. P. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, zwłaszcza w kontekście transakcji nieruchomościowych, dowodzenia poniesienia wydatków bez pełnej dokumentacji księgowej oraz wiążącego charakteru wcześniejszych orzeczeń sądowych.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i przepisów obowiązujących w 2007 r. Wartość praktyczna może być ograniczona przez specyfikę stanu faktycznego i ewolucję orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wydatki poniesione na rzecz K. M. w wysokości 850 000 zł mogą zostać uznane za bezpośrednie koszty uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spłata na rzecz K. M. nie pozostaje w związku z uzyskaniem przychodów ze zbycia nieruchomości, a umowa nabycia nieruchomości była bezwarunkowa i nie obejmowała spłaty innych długów zbywców.
Uzasadnienie
Umowa nabycia nieruchomości była bezwarunkowa i określała cenę oraz sposób jej zapłaty. Spłata na rzecz K. M. nastąpiła po zawarciu umowy przelewu wierzytelności, co oznacza, że dług ten nie pozostawał w związku z wydatkami na nabycie nieruchomości.
Czy wydatki poniesione w związku z długiem względem A. [...] w wysokości 960 000 zł mogą zostać uznane za bezpośrednie koszty uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestia ta została już rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu, gdzie uznano brak dowodów jej zapłaty przez skarżącego.
Uzasadnienie
Kwestia ta została rozstrzygnięta w wyroku NSA II FSK 555/19, gdzie uznano, że kwota ta nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów ani na zasadzie kosztu kasowego (brak dowodu zapłaty), ani memoriałowego (nieujęta w księgach). Ta ocena prawna jest wiążąca.
Czy wydatki poniesione na rzecz spółki B. Sp. z o.o. w łącznej wysokości 163 030,34 zł mogą zostać uznane za pośrednie koszty uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione dowody nie wykazały związku poniesionych kosztów z przychodami osiągniętymi w 2007 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dowody nie wskazują tytułu poniesienia kosztów i ich związku z przychodami osiągniętymi w 2007 r. przez skarżącego. Brak było także wystarczających dowodów na świadczenie usług prawnych przez A. P. i K. P.
Czy organ podatkowy i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy w zakresie kosztów uzyskania przychodów?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji zaakceptował błędną ocenę materiału dowodowego przez organ, który deprecjonował część dowodów i nie uwzględnił zeznań świadków oraz dowodów zapłaty.
Uzasadnienie
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., wskazując na brak uwzględnienia dowodów i odmowę przeprowadzenia środków dowodowych.
Przepisy (23)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.c. art. 390 § § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 394 § § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 23 § § 2 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie uznania wydatków na rzecz K. M. za koszty uzyskania przychodów. • Naruszenie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie uznania wydatków związanych z długiem względem A. [...] za koszty uzyskania przychodów. • Naruszenie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie uznania wydatków na rzecz spółki B. Sp. z o.o. za pośrednie koszty uzyskania przychodów. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.) poprzez deprecjonowanie materiału dowodowego i brak uwzględnienia zeznań świadków oraz dowodów zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. • Ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzi związek przyczynowo - skutkowy przewidziany w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. winna doprowadzić do ustalenia, czy poniesiony wydatek przyczynił się lub mógł się przyczynić do osiągnięcia przychodu z danego źródła lub zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. • Zasadniczo więc organ podatkowy ma obowiązek uznać konkretny wydatek za koszt uzyskania przychodu, jeżeli łącznie spełnione są cztery przesłanki: 1) koszt służy osiągnięciu przychodu, 2) koszt został faktycznie poniesiony przez podatnika, 3) koszt nie został wymieniony w art. 23 u.p.d.o.f., 4) koszt został udokumentowany przez podatnika. • Samo zobowiązanie do zapłaty określonej kwoty nie może zostać bowiem zrównane z faktem dokonania zapłaty ściśle określonej kwoty w określonym dniu, czyli z poniesieniem kosztu w rozumieniu normy wynikającej z ustawy podatkowej.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kot
członek
Jerzy Płusa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów, zwłaszcza w kontekście transakcji nieruchomościowych, dowodzenia poniesienia wydatków bez pełnej dokumentacji księgowej oraz wiążącego charakteru wcześniejszych orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i przepisów obowiązujących w 2007 r. Wartość praktyczna może być ograniczona przez specyfikę stanu faktycznego i ewolucję orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych rozliczeń podatkowych związanych z obrotem nieruchomościami i wieloletniego sporu podatnika z organami skarbowymi, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.
“Wieloletnia batalia o koszty uzyskania przychodów z nieruchomości: NSA rozstrzyga kluczowe wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.