II FSK 3531/16Odpowiedzialność członka zarządu za dlugi podatkowe spółki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o. C. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 116 Ordynacji podatkowej, wykazując istnienie zaległości, pełnienie funkcji członka zarządu w czasie ich powstania oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, a także brak przesłanek egzoneracyjnych. Sąd podkreślił, że członek zarządu nie może powoływać się na nieznajomość stanu finansów spółki jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub postępowanie układowe, a także niewłaściwą wykładnię przepisów KSH i KK w kontekście czynów zabronionych innych członków zarządu. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając brak usprawiedliwionych podstaw. Sąd wskazał na niespełnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności brak wykazania istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów materialnoprawnych, NSA podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, a skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja była spowodowana czynem zabronionym innego członka zarządu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stanowiska NSA w kwestii ciężaru dowodu w sprawach o odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji członka zarządu spółki z o.o. i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy brak winy członka zarządu w powstaniu zaległości podatkowej spółki oraz brak wpływu na jej powstanie może wyłączać jego odpowiedzialność za te zaległości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak winy i brak wpływu nie wyłączają odpowiedzialności, jeśli nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne określone w art. 116 O.p.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu (istnienie zaległości, pełnienie funkcji, bezskuteczność egzekucji) i prawidłowo stwierdziły niewystąpienie przesłanek egzoneracyjnych. Członek zarządu nie może powoływać się na nieznajomość stanu finansów spółki.
Czy ciężar dowodu w zakresie przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spoczywa na organach podatkowych, czy na członku zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu spółki kapitałowej.
Uzasadnienie
Art. 116 O.p. jest przepisem szczególnym, który przenosi ciężar dowodu na członka zarządu, ponieważ to on posiada wiedzę o braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Czy członek zarządu może być uznany za winnego niezgłoszenia wniosku o upadłość, jeśli sytuacja ta była spowodowana czynem zabronionym innego członka zarządu?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli członek zarządu nie wykaże, że czyn zabroniony innego członka zarządu uniemożliwił mu podjęcie działań lub że sam nie miał możliwości zapobieżenia tym działaniom.
Uzasadnienie
Skarżący nie wykazał w skardze kasacyjnej, że czyn zabroniony innego członka zarządu faktycznie uniemożliwił mu złożenie wniosku o upadłość lub że nie miał możliwości zapobieżenia takim działaniom.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniesiona skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Skarżący w petitum postawił zarzut naruszenia szeregu przepisów postępowania, ale w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do większości z nich nawet nie nawiązał ani nie wykazał wpływu na wynik sprawy. NSA nie może domniemywać intencji strony ani uzupełniać zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
K.s.h. art. 585 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
w brzmieniu obowiązującym do dnia 13 lipca 2011 r.
K.k. art. 296 § § 1, § 1a, § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych. • Ciężar dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. • Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja była spowodowana czynem zabronionym innego członka zarządu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 122, 180 § 1, 187 § 1, 191 O.p.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie braku winy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 2, 180 § 1, 187 § 1, 191 O.p.) poprzez niepodjęcie przez organ pierwszej instancji czynności ustalających brak winy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 127 O.p.) poprzez badanie prawotwórczego faktu braku winy tylko przez organ odwoławczy. • Naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. w zw. z art. 293 § 1, art. 585 § 1 K.s.h. oraz art. 296 § 1, § 1a, § 2 K.k. przez niewłaściwe zastosowanie przepisu O.p. • Naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. w zw. z art. 293 § 1, art. 585 § 1 K.s.h. oraz art. 296 § 1, § 1a, § 2 K.k. przez błędną wykładnię przepisu O.p.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji wskazał, że występujący w sprawie spór sprowadza się do tego, czy brak winy w powstaniu zaległości podatkowej i brak wpływu na jego powstanie może wyłączać odpowiedzialność skarżącego, będącego członkiem zarządu za zobowiązania podatkowe spółki. • Sąd stwierdził, że członek zarządu nie może powoływać się na nieznajomość stanu finansów spółki, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). • Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 P.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. • Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. • Natomiast art. 116 § 1 O.p. określa wyjątek od tej zasady i jest przepisem szczególnym. Wynika z niego wprost, że ciężar wykazania wystąpienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności jest przeniesiony na członka zarządu.
Skład orzekający
Agnieszka Krawczyk
sprawozdawca
Grażyna Nasierowska
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska NSA w kwestii ciężaru dowodu w sprawach o odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji członka zarządu spółki z o.o. i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców. Nacisk na wymogi formalne skargi kasacyjnej jest istotny dla praktyków.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki, gdy nie złoży wniosku o upadłość? NSA wyjaśnia, kto ponosi ciężar dowodu.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.