II FSK 304/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Antoni Hanusz /przewodniczący/ Grażyna Nasierowska /sprawozdawca/ Jacek Brolik Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Op 252/05 - Wyrok WSA w Opolu z 2005-11-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954 art. 27 par. 1 pkt 3, art. 29 par. 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn. Dz.U. 2001 nr 137 poz 1541 ogólnie Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tezy 1. Analiza treści art. 27 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2005 nr 229 poz. 1954 ze zm./ nie pozwala na stwierdzenie, że poprzez wskazanie podstawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie jednocześnie decyzji i aktu prawnego, na podstawie którego ową decyzję wydano. Skoro bowiem egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek wynikał z decyzji administracyjnej, za prawidłowe należało uznać stanowisko, iż powołanie jako podstawy prawnej obowiązku, samej tylko decyzji, spełniało wymóg określony w art. 27 par. 1 pkt 3 cyt. ustawy. 2. Skoro we wzorze tytułu wykonawczego, określonym na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 137 poz. 1541 ze zm./, jako elementy identyfikujące orzeczenie stanowiące podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazano jedynie datę oraz numer tego orzeczenia, a w niniejszej sprawie organ dysponował jedynie datą decyzji, uznać należy, że wierzyciel uczynił zadość obowiązkowi podania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, wskazując wszystkie wymienione w pozycji 30 tytułu wykonawczego elementy, które były możliwe do wskazania. 3. Artykuł 27 par. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie obliguje do wskazania organu, który wydał decyzję stanowiącą podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji. Konieczność wskazania organu nie wynika również z wzoru tytułu wykonawczego określonego w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów. Ponadto biorąc pod uwagę fakt, że wierzycielem w niniejszej sprawie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie może budzić wątpliwości, że pod pojęciem orzeczenia należy rozumieć orzeczenie wydane przez ten właśnie organ. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia del. WSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Protokolant Ewelina Król, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Op 252/05 w sprawie ze skargi Bogdana B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 4 lipca 2005 r. (...) w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Bogdana B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 listopada 2005 r., I SA/Op 252/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 4 lipca 2005 r., (...), w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Sąd ustalił, że zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych /ZUS/ w O. z dnia 31 maja 2005 r. (...). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że na podstawie tytułu wykonawczego z 14 marca 2005 r., (...), obejmującego należności z tytułu składek ubezpieczeniowych, Dyrektor Oddziału ZUS w O. wszczął wobec Bogdana B. postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia 24 marca 2005 r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne powołując się na przedawnienie dochodzonych należności oraz na określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią decyzji ZUS w O. z dnia 15 kwietnia 1996 r. Po zajęciu przez wierzyciela stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów /postanowienie z dnia 1 kwietnia 2005 r. (...)/ Dyrektor Oddziału ZUS w O. postanowieniem z 5 kwietnia 2005 r. oddalił zgłoszone przez stronę zarzuty. W wyniku wniesionego przez zobowiązanego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w O. postanowieniem z dnia 18 maja 2005 r., (...), uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, czym narusza art. 107 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: Kpa/. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Oddziału ZUS w O. postanowieniem z dnia 31 maja 2005 r. oddalił zarzuty Bogdana B. na prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 15 kwietnia 1996 r. Oddział ZUS w O. wydał w stosunku do strony, prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie usług informatycznych, decyzję określającą wymiar składek ubezpieczeniowych za zatrudnionych pracowników. W dniu wydania tej decyzji na koncie strony figurowało już zadłużenie i zostało one wykazane w protokole pokontrolnym. W konsekwencji wnioskodawca zobowiązany był do uregulowania, poza składkami wynikającymi ze składanych deklaracji, również różnic ustalonych podczas kontroli /zgodnie z przypisem pokontrolnym/. Jednocześnie Dyrektor Oddziału ZUS w O. wskazał, że bieg terminu przedawnienia dochodzonych należności został przerwany, zgodnie z art. 35 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych /Dz.U. nr 25 poz. 137 ze zm./, przez działania zobowiązanego zmierzające do wzruszenia przed sądem decyzji dotyczącej wymiaru składek, złożenie przez stronę pisma z dnia 23 listopada 1995 r. dotyczącego uregulowania składek oraz przeprowadzoną przez Oddział ZUS kontrolę wykonania obowiązku ubezpieczenia społecznego. Z tych powodów wierzyciel oddalił zgłoszone przez stronę zarzuty, w konsekwencji czego organ egzekucyjny postąpił w analogiczny sposób. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany zakwestionował ustalenia dotyczące przerwy biegu przedawnienia egzekwowanej należności, podniósł brak ustosunkowania się przez organ do zarzutu dotyczącego różnicy między kwotą wskazaną w decyzji a kwotą wynikającą z tytułu wykonawczego oraz wskazał na zastosowanie błędnej podstawy prawnej w postaci art. 35 ust. 4 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, a także na niezastosowanie art. 29 i art. 45 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2005 nr 229 poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a./. W zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej w O. wskazał, że wypowiedź wierzyciela odnośnie zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Nie można zatem mówić o wygaśnięciu egzekwowanego obowiązku, gdyż zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela nie nastąpiło jego przedawnienie. Organ podkreślił też, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 29 par. 1 u.p.e.a., bowiem zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazał też, że nie jest organem nadzoru nad wierzycielem, a zatem nie może wypowiadać się odnośnie treści postanowienia wydanego przez wierzyciela w niniejszej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów art. 34 par. 5 u.p.e.a. oraz wskazał, że organ egzekucyjny z urzędu, zgodnie z art. 29 par. 1 u.p.e.a. powinien zbadać dopuszczalność prowadzenia egzekucji w sytuacji, gdy zaległość określona w decyzji wynosi 91,27 zł, a kwota wymieniona w tytule wykonawczym wynosi 965,60 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, uwzględniając skargę na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1c /powinno być art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a./ stwierdził, że zgodnie z art. 29 par. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. W myśl natomiast art. 29 par. 2 u.p.e.a. jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 par. 1 i par. 2 cyt. ustawy, organ nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Wymogi dotyczące tytułu wykonawczego zostały określone w art. 27 u.p.e.a. Wśród elementów, które powinien zawierać tytuł wykonawczy wymieniono m.in. w par. 1 pkt 3 treść podlegającego egzekucji obowiązku z podaniem podstawy prawnej, a w przypadku należności pieniężnej także określenie jej wysokości i terminu, od którego nalicza się odsetki za zwłokę oraz rodzaj i stawki tych odsetek. Z kolei w par. 1 pkt 6 nakazano wskazać w tytule wykonawczym podstawę prawną prowadzenia egzekucji. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przed podjęciem egzekucji organ egzekucyjny obwiązany jest zbadać z urzędu dopuszczalność prowadzenia egzekucji poprzez ustalenie, czy jest ona dopuszczalna i czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony. Sąd zauważył, że znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy w pozycji 29 jako akt normatywny stanowiący podstawę do wydania orzeczenia wskazuje art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Natomiast w pozycji 30 tytułu, jako podstawę prawną wskazano orzeczenie z dnia 15 kwietnia 1996 r., bez wymienienia innych cech identyfikacyjnych tego orzeczenia, takich jak organ, który je wydał, numer. Badając z urzędu dopuszczalność egzekucji organ winien zwrócić uwagę na to, czy wystawiony tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 par. 1 u.p.e.a. Sąd wskazał na poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi prawidłowe wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, w przypadku, gdy stanowi ją decyzja administracyjna, polega na powołaniu tej decyzji w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny powinien więc dysponować wiedzą na temat decyzji, dlatego też w pozycji 30 przedmiotowego tytułu wykonawczego powinny być zawarte dane ją identyfikujące. W sytuacji natomiast, gdy w tytule wykonawczym wskazano jedynie datę decyzji nie można przyjąć, że organ egzekucyjny dysponował danymi identyfikującymi wskazaną podstawę prawną, bowiem nie określono kto wydał decyzję i jaki jest jej numer. Sąd zauważył również, że w przypadku różnych podstaw prawnych dochodzonej należności wierzyciel winien wskazać to w tytule wykonawczym poprzez powołanie wszystkich podstaw prawnych w stosownej pozycji tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie tego nie uczyniono. Bez sprecyzowania danych identyfikujących decyzję jako podstawę prawną dochodzonego obowiązku oraz wskazania, iż podstawa prawna wynika również z aktu prawnego /w sytuacji, gdy podstawą jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki/ wystawiony tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W związku z powyższym Sąd uznał, iż wystawiony w sprawie tytuł wykonawczy nie spełnia ustawowych wymogów. Nie rozpatrywał zatem pozostałych zarzutów skargi uznając, iż tylko prawidłowy tytuł wykonawczy może stanowić podstawę prowadzenia egzekucji. Stwierdził, że w przypadku braku któregoś z elementów wymienionych w art. 27 u.p.e.a. organ egzekucyjny powinien zwrócić tytuł wykonawczy wierzycielowi, zgodnie z treścią art. 29 par. 2 u.p.e.a. 2. W skardze kasacyjnej z dnia 2 lutego 2006 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w O. zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 listopada 2005 r. w całości zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania: - art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 27 par. 1 pkt 3 oraz art. 29 par. 2 u.p.e.a. poprzez uwzględnienie skargi w wyniku błędnego uznania, iż wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. i winien być zwrócony wierzycielowi, - art. 141 par. 4 p.p.s.a. poprzez niewykazanie, jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć stwierdzone przez Sąd naruszenia ww. przepisów u.p.e.a. Pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że analiza treści art. 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. nie pozwala na stwierdzenie, że przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie jednocześnie i decyzji i aktu prawnego, na podstawie którego ową decyzję wydano. W jego ocenie, skoro egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek wynikał z decyzji administracyjnej za prawidłowe należało uznać stanowisko, iż powołanie jako podstawy prawnej obowiązku, samej tylko decyzji spełniało wymóg określony w art. 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. Ponadto, w ocenie autora skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wadliwie uznał, że wierzyciel w pozycji 30 tytułu wykonawczego nie wymienił wszystkich cech identyfikujących decyzję stanowiącą podstawę egzekwowanego obowiązku, tj. jej numeru oraz organu, który ją wydał. Autor skargi kasacyjnej zaznaczył, że decyzja z dnia 15 kwietnia 1996 r. nie posiadała numeru. Dlatego też, nie było możliwe podatnie w pozycji 30 przedmiotowego tytułu wykonawczego, numeru orzeczenia. Ustosunkowując się do argumentu braku wskazania organu, który wydał decyzję z 15 kwietnia 1996 r. pełnomocnik stwierdził, że przepis art. 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. nie przewiduje takiego obowiązku. W konsekwencji Sąd I instancji wadliwie uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. zostało wydane z naruszeniem art. 27 par. 1 pkt 3 oraz art. 29 par. 2 u.p.e.a. Uzasadniając zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu art. 141 par. 4 p.p.s.a. pełnomocnik organu podniósł, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, w jaki sposób podanie numeru decyzji /którego nie było/ oraz wskazanie organu ją wydającego mogło wpłynąć na wydanie przez organ odmiennego rozstrzygnięcia. 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Bogdan B. zakwestionował wyrażone w niej przez Dyrektora Izby Skarbowej w O. stanowisko przywołując fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 7 listopada 2000 r., I SA/Ka 1187/99. Ponadto, krytycznie odnosząc się do uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, stwierdził, iż Sąd I instancji niesłusznie nie rozpatrzył wszystkich powoływanych przez niego w skardze zarzutów, ograniczając się do stwierdzenia, że ich rozpoznawanie byłoby przedwczesne. Skarżący przytoczył również treść zarzutów jakie podnosił wobec postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego w sprawie. Wobec nierozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wszystkich zgłoszonych zarzutów skarżący zarzucił wyrokowi z dnia 30 listopada 2005 r. naruszenie art. 3 par. 1 p.p.s.a. poprzez niedokonanie w istocie kontroli działalności organów administracji publicznej. Dodał nadto, że nie ma podstaw do obciążania go kosztami postępowania administracyjnego, gdyż nie powinien ponosić odpowiedzialności za niezgodne z prawem działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W związku z powyższym, wniósł o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego lub do ich ograniczenia, do wysokości 100 zł zasądzonych przez WSA w Opolu na jego rzecz od organu. 4. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w dniu 27 lutego 2007 r., pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w O. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, zaś Bogdan B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. 5. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę, zważył co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest nietrafne i narusza prawo procesowe. W pierwszej kolejności za zasadny uznać należy, podniesiony w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 27 par. 1 pkt 3 oraz art. 29 par. 2 u.p.e.a. Nie można bowiem zgodzić się z Sądem I instancji, iż tytuł wykonawczy na podstawie którego prowadzona była egzekucja, nie spełniał wymogów określonych w art. 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. W ocenie Sądu I instancji, znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 27 par. 1 u.p.e.a., ponieważ w pozycji 30 tytułu, jako podstawę prawną, wskazano orzeczenie z dnia 15 kwietnia 1996 r., bez wymienienia innych cech identyfikacyjnych tego orzeczenia tj. organu, który wydał decyzję oraz numeru decyzji. Ponadto Sąd I instancji podniósł, iż w przypadku różnych podstaw dochodzonej należności wierzyciel powinien wykazać wszystkie podstawy prawne, czego nie uczynił. Ustosunkowując się do powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż zgodnie z art. 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Jak stanowi natomiast art. 29 par. 2 zd. 1 u.p.e.a., jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 par. 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza treści art. 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. nie pozwala na stwierdzenie, że poprzez wskazanie podstawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie jednocześnie decyzji i aktu prawnego, na podstawie którego ową decyzję wydano. Skoro bowiem egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek wynikał z decyzji administracyjnej, za prawidłowe należało uznać stanowisko, iż powołanie jako podstawy prawnej obowiązku, samej tylko decyzji, spełniało wymóg określony w art. 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wadliwie uznał, że wierzyciel, w pozycji 30 tytułu wykonawczego, nie wymienił wszystkich cech identyfikujących decyzję stanowiącą podstawę egzekwowanego obowiązku, tj. jej numeru oraz organu, który ją wydał. Jak słusznie zauważył autor skargi kasacyjnej, decyzja z dnia 15 kwietnia 1996 r. nie posiada numeru. Widniejący na niej numer (...) jest bowiem numerem identyfikującym płatnika składek, a nie numerem decyzji. Dlatego też, nie było możliwe wskazanie w pozycji 30 przedmiotowego tytułu wykonawczego, numeru orzeczenia. Ponadto należy podkreślić, że skoro we wzorze tytułu wykonawczego, określonym na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 137 poz. 1541 ze zm./, jako elementy identyfikujące orzeczenie stanowiące podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazano jedynie datę oraz numer tego orzeczenia, a w niniejszej sprawie organ dysponował jedynie datą decyzji, uznać należy, że wierzyciel uczynił zadość obowiązkowi podania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, wskazując wszystkie wymienione w pozycji 30 tytułu wykonawczego elementy, które były możliwe do wskazania. Artykuł 27 par. 1 pkt 3 u.p.e.a. nie obliguje do wskazania organu, który wydał decyzję stanowiącą podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji. Konieczność wskazania organu nie wynika również z wzoru tytułu wykonawczego określonego w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów. Ponadto biorąc pod uwagę fakt, że wierzycielem w niniejszej sprawie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie może budzić wątpliwości, że pod pojęciem orzeczenia należy rozumieć orzeczenie wydane przez ten właśnie organ. W konsekwencji, należy przyjąć, iż Sąd I instancji wadliwie uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. zostało wydane z naruszeniem art. 27 par. 1 pkt 3 oraz art. 29 par. 2 u.p.e.a. Za zasadny uznać również należy drugi z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. Sąd I instancji nie wskazał bowiem, jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć stwierdzone przez niego naruszenia wskazanych wyżej przepisów u.p.e.a. Zauważyć trzeba, iż wyrok Sądu I instancji został wydany na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłoby rozstrzygnięcie o innej treści. Stąd też regułą jest, że uchylenie decyzji lub postanowienia na podstawie powyższego przepisu następuje wtedy, gdy naruszono kilka przepisów procesowych, a uchybienie im mogło w sposób istotny oddziaływać na treść decyzji lub postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., jest nie tylko wskazanie przepisu, czy też przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Ten obowiązek, wynikający z treści art. 141 par. 4 p.p.s.a., jawi się jako bezwzględny w sytuacji, gdy na skutek uchylenia decyzji bądź postanowienia sprawa trafia ponownie do właściwego organu, który będąc związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu nie może domniemywać tej oceny. Jak bowiem podkreśla się w literaturze przedmiotu- znaczenie procesowe uzasadnienia w odniesieniu do wyroku uwzględniającego skargę uwidacznia się w tym, że powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania w sprawie i w ten sposób determinować dalsze postępowanie administracyjne w sprawie oraz powinno zapobiegać powtórzeniu przez organ administracji publicznej wad postępowania, które spowodowały uwzględnienie skargi /Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz - LexisNexis, Warszawa 2005, s. 451/. Uwzględnienie skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w O. nastąpiło na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. O zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, na rzecz tego organu, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Sąd nie zastosował w niniejszej sprawie art. 207 par. 2 p.p.s.a., bowiem nie dopatrzył się szczególnie uzasadnionych przesłanek do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Pełny tekst orzeczenia
II FSK 304/06
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.