Orzeczenie · 2014-10-02

II FSK 2907/13

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2014-10-02
NSApodatkoweWysokansa
wznowienie postępowaniapodatek dochodowydochody nieujawnioneniekonstytucyjność przepisuTrybunał KonstytucyjnyPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o PIT

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę J. S. o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się wyrokiem NSA z dnia 7 listopada 2008 r. oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach. Skarga o wznowienie została złożona na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09), który stwierdził niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006) z Konstytucją RP. Skarżąca argumentowała, że rozstrzygnięcia sądowe w jej sprawie opierały się na przepisie uznanym za niekonstytucyjny. NSA, powołując się na uchwałę własną (sygn. akt II GPS 1/10), uznał, że art. 272 § 1 P.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania, gdy orzeczenie TK dotyczy aktu normatywnego stosowanego w sprawie. W związku z tym, NSA postanowił wznowić postępowanie i rozpoznać sprawę na nowo. Uwzględniając wyrok TK, Sąd uchylił wyrok NSA z 2008 r., wyrok WSA z 2007 r. oraz decyzje organów podatkowych, uznając je za sprzeczne z prawem. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, zasądzając od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. S. kwotę 6126 zł tytułem zwrotu pozostałych kosztów sądowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Podstawy i skutki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku stwierdzenia przez TK niezgodności z Konstytucją przepisu prawa materialnego stosowanego w sprawie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie wyroku TK dotyczącego konkretnego przepisu ustawy o PIT.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu prawa materialnego, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu prawa materialnego, który był podstawą rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

Uzasadnienie

NSA powołał się na własną uchwałę (sygn. akt II GPS 1/10), zgodnie z którą art. 272 § 1 P.p.s.a. umożliwia wznowienie postępowania, gdy orzeczenie TK dotyczy aktu normatywnego stosowanego w sprawie. W tym przypadku, wyrok TK dotyczący art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. bezpośrednio wpływał na podstawę materialnoprawną decyzji podatkowych i orzeczeń sądowych w sprawie.

Jakie skutki procesowe i materialne wywołuje stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej i orzeczeń sądowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej i orzeczeń sądowych skutkuje koniecznością uchylenia tych decyzji i orzeczeń oraz ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym.

Uzasadnienie

Skoro decyzje organów podatkowych i wyroki sądów zostały wydane na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, należy uznać je za sprzeczne z prawem. W związku z tym, NSA, na mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., uchylił zarówno wyroki sądowe, jak i decyzje organów podatkowych, umożliwiając ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono wyrok NSA z dnia 7 listopada 2008 r. sygn. akt II FSK 1098/07, uchylono wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Ke 30/07, uchylono decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 23 listopada 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 28 listopada 2005 r. nr [...].

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie.

p.p.s.a. art. 282 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania.

p.p.s.a. art. 282 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie co do istoty sprawy lub uchylenie orzeczenia i pozostawienie sprawy do ponownego rozpoznania.

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. Dotyczył opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasady odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadkach szczególnie uzasadnionych.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 276

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis prawa materialnego stanowiący podstawę rozstrzygnięcia został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

Godne uwagi sformułowania

art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący

Małgorzata Wolf-Kalamala

sprawozdawca

Danuta Małysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Podstawy i skutki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku stwierdzenia przez TK niezgodności z Konstytucją przepisu prawa materialnego stosowanego w sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie wyroku TK dotyczącego konkretnego przepisu ustawy o PIT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może doprowadzić do wzruszenia prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych, co ma istotne znaczenie dla pewności prawa i ochrony praw jednostki.

Wyrok TK uchyla prawomocne orzeczenia: czy Twoja sprawa podatkowa może zostać wznowiona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst