Orzeczenie

II FSK 2891/16Podatek od nieujawnionych źródeł interpretacja TK 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowynieujawnione źródła przychodudochodyTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćodroczenie mocy obowiązującejOrdynacja podatkowaskarżącydecyzja podatkowapostępowanie podatkowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną M. L. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za 2007 r. Organy podatkowe ustaliły skarżącemu zobowiązanie w wysokości 219.849 zł na podstawie art. 20 ust. 3 updof, uznając, że nie posiadał on środków z ujawnionych źródeł na pokrycie wydatków w kwocie 293.132,40 zł. Skarżący podnosił, że przepisy stanowiące podstawę decyzji zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, wskazując, że art. 20 ust. 3 updof, mimo uznania go za niezgodny z Konstytucją, obowiązywał w okresie wydania decyzji, gdyż jego moc obowiązująca została odroczona do 6 lutego 2016 r. Podobnie art. 68 § 4 Op, którego moc obowiązywania odroczono do 27 lutego 2015 r., był stosowany w momencie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że odroczenie utraty mocy obowiązującej przez TK oznacza, iż przepis powinien być stosowany w okresie przejściowym, a jego stosowanie nie prowadzi do naruszenia Konstytucji. Sąd odwołał się do argumentacji Sądu Najwyższego dotyczącej skutków wyroków TK odraczających utratę mocy obowiązującej przepisów, wskazując na potrzebę ochrony wartości konstytucyjnych i zapobieganie wtórnej niekonstytucyjności. W kwestii art. 68 § 4 Op, sąd stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu przedawnienia, a przepis ten obowiązywał w dacie wydania i doręczenia decyzji. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej uznano za niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków prawnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego odraczających utratę mocy obowiązującej przepisów, w szczególności w kontekście prawa podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami updof i Ordynacji podatkowej w określonym czasie. Interpretacja skutków wyroków TK może być przedmiotem dalszych sporów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepis art. 20 ust. 3 updof, uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może być stosowany w postępowaniu podatkowym, jeśli jego utrata mocy obowiązującej została odroczona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten może być stosowany w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu przez TK ma na celu umożliwienie parlamentowi wprowadzenia zmian i ochronę wartości konstytucyjnych. W okresie odroczenia przepis pozostaje elementem systemu prawa i powinien być stosowany przez sądy i organy administracji, kierując się wskazówkami TK.

Czy przepis art. 68 § 4 Op, uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może być stosowany w postępowaniu podatkowym, jeśli jego utrata mocy obowiązującej została odroczona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten mógł być stosowany w okresie do 28 lutego 2015 r., jeśli decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona przed upływem terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Wyrok TK odraczający utratę mocy obowiązującej art. 68 § 4 Op do 27 lutego 2015 r. oznaczał, że przepis ten nadal obowiązywał i mógł być stosowany. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu przedawnienia, co czyniło zastosowanie przepisu dopuszczalnym.

Czy naruszenie zasady ochrony zaufania obywateli do organów państwa i bezpieczeństwa prawnego następuje w przypadku stosowania przepisu uznanego za niekonstytucyjny, ale z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej?

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie przepisu z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej nie narusza tych zasad, jeśli jest zgodne z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej przepisu przez TK ma na celu zapobieganie poważniejszym naruszeniom konstytucyjnym i ochronę wartości, które przemawiały za odroczeniem. Stosowanie przepisu w tym okresie, zgodnie z wytycznymi TK, nie jest sprzeczne z zasadami państwa prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalenie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Przepisy (10)

Główne

updof art. 20 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Op art. 68 § 4

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa art. 4

ppsa art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 207 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 254 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 21 § 1

Ordynacja podatkowa

updof art. 30 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, ale z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej, jest dopuszczalne i zgodne z orzecznictwem TK. • Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu przedawnienia, co czyniło zastosowanie art. 68 § 4 Op dopuszczalnym w dacie jej wydania.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 20 ust. 3 updof i art. 68 § 4 Op było nieprawidłowe, ponieważ przepisy te zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP. • Naruszenie zasady ochrony zaufania obywateli do organów państwa i bezpieczeństwa prawnego poprzez stosowanie niekonstytucyjnych przepisów.

Godne uwagi sformułowania

odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu ma ten skutek, że w okresie osiemnastu miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw przepis ten (...) powinien być przestrzegany i stosowany przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy. • Wyrok TK odraczający termin utraty mocy obowiązującej niezgodnego z Konstytucją przepisu jest wyjątkowo skuteczny ex nunc. • Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego dotyczy tylko decyzji organu pierwszej instancji, a zatem upływ terminu przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie stanowi przeszkody do uchylenia przez organ podatkowy w całości lub w części zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, gdyż zaskarżona decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została doręczona przed upływem tego terminu.

Skład orzekający

Jacek Brolik

Przewodniczący

Jerzy Płusa

Sędzia

Artur Kot

Sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego odraczających utratę mocy obowiązującej przepisów, w szczególności w kontekście prawa podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami updof i Ordynacji podatkowej w określonym czasie. Interpretacja skutków wyroków TK może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii stosowania przepisów uznanych za niekonstytucyjne, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów podatkowych. Wyjaśnia, jak interpretować wyroki Trybunału Konstytucyjnego z odroczonym skutkiem.

“Czy można karać podatników za nieujawnione dochody, jeśli przepisy to regulujące są wadliwe?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst