II FSK 2891/16Podatek od nieujawnionych źródeł interpretacja TK 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną M. L. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za 2007 r. Organy podatkowe ustaliły skarżącemu zobowiązanie w wysokości 219.849 zł na podstawie art. 20 ust. 3 updof, uznając, że nie posiadał on środków z ujawnionych źródeł na pokrycie wydatków w kwocie 293.132,40 zł. Skarżący podnosił, że przepisy stanowiące podstawę decyzji zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, wskazując, że art. 20 ust. 3 updof, mimo uznania go za niezgodny z Konstytucją, obowiązywał w okresie wydania decyzji, gdyż jego moc obowiązująca została odroczona do 6 lutego 2016 r. Podobnie art. 68 § 4 Op, którego moc obowiązywania odroczono do 27 lutego 2015 r., był stosowany w momencie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że odroczenie utraty mocy obowiązującej przez TK oznacza, iż przepis powinien być stosowany w okresie przejściowym, a jego stosowanie nie prowadzi do naruszenia Konstytucji. Sąd odwołał się do argumentacji Sądu Najwyższego dotyczącej skutków wyroków TK odraczających utratę mocy obowiązującej przepisów, wskazując na potrzebę ochrony wartości konstytucyjnych i zapobieganie wtórnej niekonstytucyjności. W kwestii art. 68 § 4 Op, sąd stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu przedawnienia, a przepis ten obowiązywał w dacie wydania i doręczenia decyzji. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej uznano za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego odraczających utratę mocy obowiązującej przepisów, w szczególności w kontekście prawa podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami updof i Ordynacji podatkowej w określonym czasie. Interpretacja skutków wyroków TK może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 20 ust. 3 updof, uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może być stosowany w postępowaniu podatkowym, jeśli jego utrata mocy obowiązującej została odroczona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten może być stosowany w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu przez TK ma na celu umożliwienie parlamentowi wprowadzenia zmian i ochronę wartości konstytucyjnych. W okresie odroczenia przepis pozostaje elementem systemu prawa i powinien być stosowany przez sądy i organy administracji, kierując się wskazówkami TK.
Czy przepis art. 68 § 4 Op, uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może być stosowany w postępowaniu podatkowym, jeśli jego utrata mocy obowiązującej została odroczona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten mógł być stosowany w okresie do 28 lutego 2015 r., jeśli decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona przed upływem terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Wyrok TK odraczający utratę mocy obowiązującej art. 68 § 4 Op do 27 lutego 2015 r. oznaczał, że przepis ten nadal obowiązywał i mógł być stosowany. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu przedawnienia, co czyniło zastosowanie przepisu dopuszczalnym.
Czy naruszenie zasady ochrony zaufania obywateli do organów państwa i bezpieczeństwa prawnego następuje w przypadku stosowania przepisu uznanego za niekonstytucyjny, ale z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej?
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie przepisu z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej nie narusza tych zasad, jeśli jest zgodne z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej przepisu przez TK ma na celu zapobieganie poważniejszym naruszeniom konstytucyjnym i ochronę wartości, które przemawiały za odroczeniem. Stosowanie przepisu w tym okresie, zgodnie z wytycznymi TK, nie jest sprzeczne z zasadami państwa prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
updof art. 20 § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Op art. 68 § 4
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa art. 4
ppsa art. 174 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 207 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 254 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
updof art. 30 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, ale z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej, jest dopuszczalne i zgodne z orzecznictwem TK. • Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu przedawnienia, co czyniło zastosowanie art. 68 § 4 Op dopuszczalnym w dacie jej wydania.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 20 ust. 3 updof i art. 68 § 4 Op było nieprawidłowe, ponieważ przepisy te zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP. • Naruszenie zasady ochrony zaufania obywateli do organów państwa i bezpieczeństwa prawnego poprzez stosowanie niekonstytucyjnych przepisów.
Godne uwagi sformułowania
odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu ma ten skutek, że w okresie osiemnastu miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw przepis ten (...) powinien być przestrzegany i stosowany przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy. • Wyrok TK odraczający termin utraty mocy obowiązującej niezgodnego z Konstytucją przepisu jest wyjątkowo skuteczny ex nunc. • Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego dotyczy tylko decyzji organu pierwszej instancji, a zatem upływ terminu przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie stanowi przeszkody do uchylenia przez organ podatkowy w całości lub w części zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, gdyż zaskarżona decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została doręczona przed upływem tego terminu.
Skład orzekający
Jacek Brolik
Przewodniczący
Jerzy Płusa
Sędzia
Artur Kot
Sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego odraczających utratę mocy obowiązującej przepisów, w szczególności w kontekście prawa podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami updof i Ordynacji podatkowej w określonym czasie. Interpretacja skutków wyroków TK może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii stosowania przepisów uznanych za niekonstytucyjne, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów podatkowych. Wyjaśnia, jak interpretować wyroki Trybunału Konstytucyjnego z odroczonym skutkiem.
“Czy można karać podatników za nieujawnione dochody, jeśli przepisy to regulujące są wadliwe?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.