II FSK 265/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła kwestię opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów Skarbu Państwa, które były użytkowane przez R. w O. na podstawie umów z Lasami Państwowymi w 1999 r. Skarb Państwa, będący skarżącym, podnosił zarzuty dotyczące naruszenia zasad konstytucyjnych, błędnego zastosowania przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o lasach, a także Ordynacji podatkowej. Głównym argumentem skarżącego było to, że grunty te, oznaczone w ewidencji jako 'tereny różne' (Tr) i inne, powinny być opodatkowane podatkiem leśnym, a nie od nieruchomości, oraz że nie był on właściwym podatnikiem. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 190 P.p.s.a., był związany wykładnią prawa dokonaną w poprzednim wyroku z dnia 29 czerwca 2006 r. (II FSK 842/05). Sąd ten ustalił, że kluczowe dla określenia charakteru gruntu i jego opodatkowania są dane z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Skoro grunty te były oznaczone w ewidencji jako 'tereny różne' (Tr) i inne, a nie jako lasy (Ls), nie podlegały opodatkowaniu podatkiem leśnym, co wyłączało zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 3 p.o.l. w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponadto, Sąd potwierdził, że R. w O., jako posiadacz zależny na podstawie umowy z Lasami Państwowymi, spełniał przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 3 p.o.l. i jako taki ciążył na nim obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty strony skarżącej były bezzasadne i nie mogły być rozpatrywane merytorycznie ze względu na związanie wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednim orzeczeniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie prymatu ewidencji gruntów nad innymi dowodami w zakresie klasyfikacji gruntów dla celów podatkowych oraz potwierdzenie statusu posiadacza zależnego jako podatnika podatku od nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i interpretacji przepisów w tamtym okresie. Konieczność analizy aktualnego stanu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako 'tereny różne' (Tr) i inne, użytkowane przez jednostkę wojskową na podstawie umowy z Lasami Państwowymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy też podatkiem leśnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako 'tereny różne' (Tr) i inne, nawet jeśli były częścią obszaru leśnego i były użytkowane na cele obronności na podstawie umowy z Lasami Państwowymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym. Kluczowe znaczenie ma zapis w ewidencji gruntów.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który stanowi, że ewidencja gruntów jest urzędowym źródłem informacji faktycznych. Skoro grunty te nie były oznaczone w ewidencji jako lasy (Ls), nie mogły podlegać podatkowi leśnemu, co wyłączało zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 3 p.o.l. w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Czy jednostka wojskowa (R. w O.) jako posiadacz zależny gruntów Skarbu Państwa, użytkowanych na podstawie umowy z Lasami Państwowymi, jest podatnikiem podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jednostka wojskowa (R. w O.) jako posiadacz zależny gruntów Skarbu Państwa, posiadający tytuł prawny do nieruchomości (umowa z Lasami Państwowymi), spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 3 p.o.l. i jako taki ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
Uzasadnienie
Art. 2 ust. 1 pkt 3 p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. jednoznacznie wskazywał, że podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego. Instytucja posiadania obejmuje zarówno posiadacza samoistnego, jak i zależnego, a kluczowe jest faktyczne władztwo nad rzeczą.
Czy uchwała Rady Miejskiej w O. z dnia 29 grudnia 1998 r. w sprawie podatku od nieruchomości, która weszła w życie z dniem rozplakatowania (31 grudnia 1998 r.), naruszyła konstytucyjne zasady niedziałania prawa wstecz, pewności prawa i zaufania obywateli do państwa z powodu braku odpowiedniego vacatio legis?
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatrywał tej kwestii merytorycznie, ponieważ wykraczała ona poza granice skargi kasacyjnej rozpoznawanej w poprzednim postępowaniu, a Sąd wojewódzki był związany wykładnią NSA.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny stwierdził, że zarzuty dotyczące vacatio legis uchwały Rady Miejskiej nie były przedmiotem rozpoznania w poprzednim wyroku NSA, a tym samym nie mogły być rozpatrywane przez Sąd wojewódzki przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd kasacyjny nie mógł z urzędu formułować nowych zarzutów.
Przepisy (24)
Główne
p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego. Obejmuje posiadacza zależnego.
p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym.
Pomocnicze
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i podatkowych, decydującym o klasyfikacji gruntu.
ustawa o lasach art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Definicja lasu, która wymagała uwzględnienia zapisów z ewidencji gruntów.
ustawa o lasach art. 40 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Intencją ustawodawcy było wyłączenie możliwości zmiany przeznaczenia gruntu leśnego przy okazji przekazywania go w użytkowanie.
ustawa o lasach art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegały wszystkie lasy, z pewnymi wyjątkami.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
p.p.s.a. art. 168 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ograniczenia rozpoznania sprawy przez WSA po uchyleniu wyroku przez NSA.
p.p.s.a. art. 185 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
NSA wydaje orzeczenie na podstawie art. 185 § 1.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie NSA w przypadku braku podstaw kasacyjnych.
O.p. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Orzeczenie o zaległości podatkowej.
O.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji.
O.p. art. 248
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Obowiązek organu administracji do uwzględnienia przesłanek nieważności z urzędu.
O.p. art. 194 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Ewidencja gruntów jako dokument urzędowy.
k.c. art. 336
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
Definicja posiadacza samoistnego.
k.c. art. 366 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
Solidarność dłużników.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Zasady niedziałania prawa wstecz, pewności prawa, zaufania obywateli do państwa, prawidłowej legislacji.
Konstytucja art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Istotne elementy obowiązku podatkowego muszą być unormowane w drodze ustawy.
Konstytucja art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Istotne elementy obowiązku podatkowego muszą być unormowane w drodze ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kluczowe znaczenie dla klasyfikacji gruntu i jego opodatkowania mają dane z ewidencji gruntów i budynków. • Posiadacz zależny, który włada nieruchomością na podstawie umowy z właścicielem, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. • Grunty oznaczone w ewidencji jako 'tereny różne' (Tr) i inne, niepodlegające opodatkowaniu podatkiem leśnym, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Grunty użytkowane przez wojsko, mimo oznaczenia w ewidencji jako 'tereny różne', powinny być opodatkowane podatkiem leśnym. • Skarb Państwa - R. w O. nie był właściwym podatnikiem podatku od nieruchomości, a obowiązek podatkowy ciążył na Lasach Państwowych. • Naruszenie zasad konstytucyjnych poprzez brak odpowiedniego vacatio legis dla uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia 29 grudnia 1998 r. • Błędne wskazanie podstaw prawnych decyzji organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. • Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. • Podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada majątkiem. • Instytucja posiadania związana jest z faktycznym władztwem nad rzeczą niezależnie od tytułu prawnego.
Skład orzekający
Edyta Anyżewska
przewodniczący sprawozdawca
Stefan Babiarz
członek
Stanisław Bogucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie prymatu ewidencji gruntów nad innymi dowodami w zakresie klasyfikacji gruntów dla celów podatkowych oraz potwierdzenie statusu posiadacza zależnego jako podatnika podatku od nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i interpretacji przepisów w tamtym okresie. Konieczność analizy aktualnego stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii klasyfikacji gruntów dla celów podatkowych i roli ewidencji gruntów, co jest istotne dla wielu podatników. Dodatkowo, wątek użytkowania gruntów na cele obronności dodaje jej specyficznego charakteru.
“Ewidencja gruntów kluczem do podatku: Czy las to zawsze las w oczach fiskusa?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.