Orzeczenie · 2007-10-18

II FSK 265/07

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2007-10-18
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościpodatek leśnyewidencja gruntówklasyfikacja gruntówposiadacz zależnySkarb PaństwaLasy Państwowecele obronności

Sprawa rozstrzygnęła kwestię opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów Skarbu Państwa, które były użytkowane przez R. w O. na podstawie umów z Lasami Państwowymi w 1999 r. Skarb Państwa, będący skarżącym, podnosił zarzuty dotyczące naruszenia zasad konstytucyjnych, błędnego zastosowania przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o lasach, a także Ordynacji podatkowej. Głównym argumentem skarżącego było to, że grunty te, oznaczone w ewidencji jako 'tereny różne' (Tr) i inne, powinny być opodatkowane podatkiem leśnym, a nie od nieruchomości, oraz że nie był on właściwym podatnikiem. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 190 P.p.s.a., był związany wykładnią prawa dokonaną w poprzednim wyroku z dnia 29 czerwca 2006 r. (II FSK 842/05). Sąd ten ustalił, że kluczowe dla określenia charakteru gruntu i jego opodatkowania są dane z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Skoro grunty te były oznaczone w ewidencji jako 'tereny różne' (Tr) i inne, a nie jako lasy (Ls), nie podlegały opodatkowaniu podatkiem leśnym, co wyłączało zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 3 p.o.l. w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponadto, Sąd potwierdził, że R. w O., jako posiadacz zależny na podstawie umowy z Lasami Państwowymi, spełniał przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 3 p.o.l. i jako taki ciążył na nim obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty strony skarżącej były bezzasadne i nie mogły być rozpatrywane merytorycznie ze względu na związanie wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednim orzeczeniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie prymatu ewidencji gruntów nad innymi dowodami w zakresie klasyfikacji gruntów dla celów podatkowych oraz potwierdzenie statusu posiadacza zależnego jako podatnika podatku od nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i interpretacji przepisów w tamtym okresie. Konieczność analizy aktualnego stanu prawnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako 'tereny różne' (Tr) i inne, użytkowane przez jednostkę wojskową na podstawie umowy z Lasami Państwowymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy też podatkiem leśnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako 'tereny różne' (Tr) i inne, nawet jeśli były częścią obszaru leśnego i były użytkowane na cele obronności na podstawie umowy z Lasami Państwowymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym. Kluczowe znaczenie ma zapis w ewidencji gruntów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który stanowi, że ewidencja gruntów jest urzędowym źródłem informacji faktycznych. Skoro grunty te nie były oznaczone w ewidencji jako lasy (Ls), nie mogły podlegać podatkowi leśnemu, co wyłączało zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 3 p.o.l. w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Czy jednostka wojskowa (R. w O.) jako posiadacz zależny gruntów Skarbu Państwa, użytkowanych na podstawie umowy z Lasami Państwowymi, jest podatnikiem podatku od nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jednostka wojskowa (R. w O.) jako posiadacz zależny gruntów Skarbu Państwa, posiadający tytuł prawny do nieruchomości (umowa z Lasami Państwowymi), spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 3 p.o.l. i jako taki ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Uzasadnienie

Art. 2 ust. 1 pkt 3 p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. jednoznacznie wskazywał, że podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego. Instytucja posiadania obejmuje zarówno posiadacza samoistnego, jak i zależnego, a kluczowe jest faktyczne władztwo nad rzeczą.

Czy uchwała Rady Miejskiej w O. z dnia 29 grudnia 1998 r. w sprawie podatku od nieruchomości, która weszła w życie z dniem rozplakatowania (31 grudnia 1998 r.), naruszyła konstytucyjne zasady niedziałania prawa wstecz, pewności prawa i zaufania obywateli do państwa z powodu braku odpowiedniego vacatio legis?

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatrywał tej kwestii merytorycznie, ponieważ wykraczała ona poza granice skargi kasacyjnej rozpoznawanej w poprzednim postępowaniu, a Sąd wojewódzki był związany wykładnią NSA.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny stwierdził, że zarzuty dotyczące vacatio legis uchwały Rady Miejskiej nie były przedmiotem rozpoznania w poprzednim wyroku NSA, a tym samym nie mogły być rozpatrywane przez Sąd wojewódzki przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd kasacyjny nie mógł z urzędu formułować nowych zarzutów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Skarbu Państwa - R. w O.

Przepisy (24)

Główne

p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego. Obejmuje posiadacza zależnego.

p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym.

Pomocnicze

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 21

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i podatkowych, decydującym o klasyfikacji gruntu.

ustawa o lasach art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

Definicja lasu, która wymagała uwzględnienia zapisów z ewidencji gruntów.

ustawa o lasach art. 40 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

Intencją ustawodawcy było wyłączenie możliwości zmiany przeznaczenia gruntu leśnego przy okazji przekazywania go w użytkowanie.

ustawa o lasach art. 60 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.

Opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegały wszystkie lasy, z pewnymi wyjątkami.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 183 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę tylko nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.

p.p.s.a. art. 168 § par. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ograniczenia rozpoznania sprawy przez WSA po uchyleniu wyroku przez NSA.

p.p.s.a. art. 185 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

NSA wydaje orzeczenie na podstawie art. 185 § 1.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzeczenie NSA w przypadku braku podstaw kasacyjnych.

O.p. art. 21 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Orzeczenie o zaległości podatkowej.

O.p. art. 247 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji.

O.p. art. 248

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Obowiązek organu administracji do uwzględnienia przesłanek nieważności z urzędu.

O.p. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Ewidencja gruntów jako dokument urzędowy.

k.c. art. 336

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Definicja posiadacza samoistnego.

k.c. art. 366 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Solidarność dłużników.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Zasady niedziałania prawa wstecz, pewności prawa, zaufania obywateli do państwa, prawidłowej legislacji.

Konstytucja art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Istotne elementy obowiązku podatkowego muszą być unormowane w drodze ustawy.

Konstytucja art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Istotne elementy obowiązku podatkowego muszą być unormowane w drodze ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kluczowe znaczenie dla klasyfikacji gruntu i jego opodatkowania mają dane z ewidencji gruntów i budynków. • Posiadacz zależny, który włada nieruchomością na podstawie umowy z właścicielem, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. • Grunty oznaczone w ewidencji jako 'tereny różne' (Tr) i inne, niepodlegające opodatkowaniu podatkiem leśnym, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Grunty użytkowane przez wojsko, mimo oznaczenia w ewidencji jako 'tereny różne', powinny być opodatkowane podatkiem leśnym. • Skarb Państwa - R. w O. nie był właściwym podatnikiem podatku od nieruchomości, a obowiązek podatkowy ciążył na Lasach Państwowych. • Naruszenie zasad konstytucyjnych poprzez brak odpowiedniego vacatio legis dla uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia 29 grudnia 1998 r. • Błędne wskazanie podstaw prawnych decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. • Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. • Podatnikiem podatku od nieruchomości jest osoba, która faktycznie włada majątkiem. • Instytucja posiadania związana jest z faktycznym władztwem nad rzeczą niezależnie od tytułu prawnego.

Skład orzekający

Edyta Anyżewska

przewodniczący sprawozdawca

Stefan Babiarz

członek

Stanisław Bogucki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie prymatu ewidencji gruntów nad innymi dowodami w zakresie klasyfikacji gruntów dla celów podatkowych oraz potwierdzenie statusu posiadacza zależnego jako podatnika podatku od nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i interpretacji przepisów w tamtym okresie. Konieczność analizy aktualnego stanu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii klasyfikacji gruntów dla celów podatkowych i roli ewidencji gruntów, co jest istotne dla wielu podatników. Dodatkowo, wątek użytkowania gruntów na cele obronności dodaje jej specyficznego charakteru.

Ewidencja gruntów kluczem do podatku: Czy las to zawsze las w oczach fiskusa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst