II FSK 2188/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła kwestię opodatkowania dyskonta od obligacji nabytych przez wspólnika w drodze likwidacji spółki. Skarżący, EB, wystąpił o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, kwestionując sposób opodatkowania zryczałtowanego podatku od wykupu obligacji. Bank, jako płatnik, pobrał podatek od całej wartości wykupu, nie uwzględniając kosztów uzyskania przychodu. Skarżący argumentował, że obligacje zostały nabyte jako majątek likwidacyjny spółki, a wcześniejsze opodatkowanie podziału majątku likwidacyjnego powinno wykluczyć ponowne opodatkowanie dyskonta od wykupu. Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, powołując się na art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. i twierdząc, że wydatki na nabycie obligacji przez spółkę nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów przez wspólnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, wskazując na lukę w prawie i możliwość zastosowania analogii do sytuacji nabycia w drodze spadku lub darowizny. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że definicja dyskonta zawarta w art. 5a pkt 12 u.p.d.o.f. obejmuje różnicę między kwotą uzyskaną z wykupu a wydatkami poniesionymi na nabycie papieru wartościowego, niezależnie od tego, kto te wydatki poniósł. Sąd podkreślił, że sposób nabycia obligacji (np. jako majątek likwidacyjny spółki) nie wyklucza możliwości uwzględnienia wydatków poniesionych na ich nabycie przy obliczaniu dyskonta, co stanowi przychód podlegający opodatkowaniu ryczałtem zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. NSA uznał, że nie dochodzi do podwójnego opodatkowania, a opodatkowanie podziału majątku likwidacyjnego i opodatkowanie dyskonta od obligacji to odrębne zdarzenia prawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja definicji dyskonta w kontekście nabycia papierów wartościowych jako majątku likwidacyjnego spółki oraz zasady opodatkowania takich transakcji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia obligacji w drodze likwidacji spółki. Może wymagać analizy w kontekście innych form nabycia papierów wartościowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przy obliczaniu dyskonta od obligacji, które podatnik nabył jako majątek likwidacyjny spółki, można uwzględnić wydatki poniesione przez tę spółkę na nabycie tych obligacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przy obliczaniu dyskonta od obligacji można uwzględnić wydatki poniesione na ich nabycie, nawet jeśli podatnik nabył je jako majątek likwidacyjny spółki, a nie bezpośrednio na rynku pierwotnym lub wtórnym.
Uzasadnienie
Definicja dyskonta w art. 5a pkt 12 u.p.d.o.f. nie precyzuje, kto poniósł wydatek na nabycie papieru wartościowego. W przypadku braku expressis verbis uregulowania, należy stosować analogię legis do sytuacji nabycia w drodze spadku lub darowizny, gdzie uwzględnia się wydatki spadkodawcy lub darczyńcy. Sposób nabycia obligacji przez podatnika (np. jako majątek likwidacyjny) nie wyklucza możliwości uwzględnienia wydatków poniesionych na ich nabycie przez poprzedniego właściciela.
Czy opodatkowanie podziału majątku likwidowanej spółki oraz opodatkowanie dyskonta od wykupu obligacji stanowią podwójne opodatkowanie tego samego przysporzenia majątkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opodatkowanie podziału majątku likwidowanej spółki oraz opodatkowanie dyskonta od wykupu obligacji to odrębne zdarzenia prawne, podlegające odrębnemu opodatkowaniu.
Uzasadnienie
Ustawodawca przewidział odrębne traktowanie podatkowe dla przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (w tym podziału majątku likwidowanej spółki) i przychodów z kapitałów pieniężnych (w tym dyskonta od papierów wartościowych). Są to różne zdarzenia prawne o odmiennym charakterze, co uzasadnia odrębne opodatkowanie.
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 12
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja dyskonta obejmuje różnicę między kwotą uzyskaną z wykupu papieru wartościowego przez emitenta a wydatkami poniesionymi na nabycie papieru wartościowego na rynku pierwotnym lub wtórnym. W przypadku nabycia w drodze spadku lub darowizny, uwzględnia się wydatki spadkodawcy lub darczyńcy. Sąd dopuszcza analogiczne uwzględnienie wydatków poniesionych przez likwidowaną spółkę przy nabyciu obligacji przez wspólnika jako majątku likwidacyjnego.
u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy ryczałtowego opodatkowania dochodów (przychodów) z kapitałów pieniężnych, w tym dyskonta od papierów wartościowych.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zryczałtowany podatek z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania.
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa przychody z kapitałów pieniężnych, w tym odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych oraz podział majątku likwidowanej osoby prawnej.
u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 5
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, w tym podział majątku likwidowanej osoby prawnej.
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wymienia wydatki, które nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów.
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje dochód jako nadwyżkę sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 205 § § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady zasądzania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Definicja dyskonta w art. 5a pkt 12 u.p.d.o.f. nie wyklucza uwzględnienia wydatków poniesionych przez likwidowaną spółkę na nabycie obligacji, które następnie nabył wspólnik jako majątek likwidacyjny. • Nabycie obligacji jako majątek likwidacyjny spółki jest dopuszczalną formą nabycia na rynku wtórnym w rozumieniu art. 5a pkt 12 u.p.d.o.f., co uzasadnia zastosowanie analogii legis do sytuacji spadku/darowizny. • Opodatkowanie podziału majątku likwidowanej spółki i opodatkowanie dyskonta od wykupu obligacji to odrębne zdarzenia prawne, a nie podwójne opodatkowanie tego samego przysporzenia.
Odrzucone argumenty
Wydatki poniesione przez likwidowaną spółkę na nabycie obligacji nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu przez wspólnika przy wykupie tych obligacji. • Wykup obligacji przez emitenta nie jest odpłatnym zbyciem papierów wartościowych w rozumieniu art. 30b ust. 2 u.p.d.o.f., co uniemożliwia uwzględnienie kosztów uzyskania przychodu. • Definicja dyskonta w art. 5a pkt 12 u.p.d.o.f. nie dopuszcza uwzględnienia wydatków poniesionych na zakup obligacji przez zlikwidowaną spółkę, nawet w drodze analogii do spadkobrania.
Godne uwagi sformułowania
"Taki sposób nabycia wpływa jedynie na wysokość dyskonta, rozumianego jako różnica między kwotą uzyskaną z wykupu, a kwotą poniesioną na zakup." • "Ustawodawca w legalnej definicji dyskonta z art. 5a pkt 12 u.p.d.o.f. nie przewidział wszystkich prawem dopuszczalnych form nabycia papieru wartościowego (obligacji) na rynku wtórnym, a takim jest nabycie obligacji przez wspólnika, jako składnika majątku likwidowanej spółki z o. o. Mamy tu zatem do czynienia z sytuacją, która nie została expressis verbis uregulowana przez obowiązującą normę prawną, a zatem z luką w prawie." • "Definicja legalna dyskonta z art. 5a pkt 12 u.p.d.o.f. nie łączy wydatków na nabycie obligacji z podmiotem, który nabycia tego dokonał." • "Wobec tego w aspekcie wykładni historycznej należy przyjąć, że dodanie w treści art. 5a pkt 12 u.p.d.o.f. od dnia 1 stycznia 2007 r., po przecinku frazy mówiącej o tym, że 'w przypadku nabycia papierów wartościowych w drodze spadku lub darowizny dyskonto oznacza różnicę pomiędzy ceną wykupu a ceną zakupu tych papierów przez spadkodawcę lub darczyńcę', stanowiło swego rodzaju superfluum ustawowe, mające na celu doprecyzowanie sytuacji najczęściej występującej w praktyce, a związanej m.in. z dziedziczeniem obligacji."
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
członek
Jerzy Płusa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji dyskonta w kontekście nabycia papierów wartościowych jako majątku likwidacyjnego spółki oraz zasady opodatkowania takich transakcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia obligacji w drodze likwidacji spółki. Może wymagać analizy w kontekście innych form nabycia papierów wartościowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z obligacjami i likwidacją spółki, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych. Wyjaśnia lukę w prawie i sposób jej interpretacji przez sądy.
“Czy wydatki zlikwidowanej spółki na obligacje mogą obniżyć Twój podatek? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.