II FSK 2091/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji uznał odpowiedzialność za zasadną, oddalając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Skarżący podnosił m.in. kwestie braku uzasadnienia prawnego, nieprawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszenia prawa do obrony oraz błędnej interpretacji przepisów dotyczących odpowiedzialności osoby trzeciej i charakteru dodatkowego zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale składu siedmiu sędziów NSA (sygn. akt I FPS 2/09), uznał, że 'dodatkowe zobowiązanie podatkowe' ma charakter sankcji administracyjnej, a nie podatku w rozumieniu Ordynacji podatkowej. W związku z tym, odpowiedzialność członka zarządu przewidziana w art. 116 Ordynacji podatkowej nie obejmuje tego typu zobowiązań. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu, stwierdzając naruszenie prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że odpowiedzialność członka zarządu z art. 116 Ordynacji podatkowej nie obejmuje dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.
Dotyczy specyficznej interpretacji 'dodatkowego zobowiązania podatkowego' jako sankcji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przewidziana w art. 116 Ordynacji podatkowej, obejmuje 'dodatkowe zobowiązanie podatkowe' w podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność członka zarządu z art. 116 Ordynacji podatkowej nie obejmuje 'dodatkowego zobowiązania podatkowego', które ma charakter sankcji administracyjnej, a nie podatku.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na uchwale składu siedmiu sędziów, rozróżnił podatek od 'dodatkowego zobowiązania podatkowego', uznając to ostatnie za sankcję administracyjną. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter wyjątkowy i nie obejmuje tego typu należności.
Czy wydanie przez organ podatkowy wielu częściowych decyzji zamiast jednej decyzji kończącej postępowanie stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania?
Odpowiedź sądu
WSA uznał, że nie stanowi to rażącego naruszenia, jeśli nie ograniczyło to prawa strony do obrony i wszystkie rozstrzygnięcia opierają się na identycznym stanie faktycznym.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że wydanie wielu decyzji nie ograniczyło prawa strony do obrony, ponieważ wszystkie opierały się na tym samym stanie faktycznym.
Czy organ podatkowy prawidłowo określił 'właściwy czas' do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji uznał, że przesłanki do zgłoszenia upadłości zaistniały już w październiku 2002 r. lub kwietniu 2003 r., a niepodjęcie kroków w tym czasie obciąża członka zarządu.
Uzasadnienie
WSA wskazał, że zarząd powinien był zgłosić wniosek o upadłość, gdy pasywa przewyższały aktywa, aby chronić wierzycieli. Opóźnienie w zgłoszeniu wniosku było ryzykiem skarżącego.
Przepisy (36)
Główne
ord. pod. art. 107 § § 1
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich.
ord. pod. art. 107 § § 2 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Zakres odpowiedzialności osób trzecich (obejmuje także odsetki).
ord. pod. art. 116 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Warunki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.
Pomocnicze
ord. pod. art. 3 § pkt 8
Ordynacja podatkowa
Przez 'podatek' należy rozumieć również niepodatkowe należności budżetowe.
ord. pod. art. 5
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe wyraża się w powinności zapłacenia skonkretyzowanego podatku (w szerokim znaczeniu, obejmującym także niepodatkowe należności budżetowe).
ord. pod. art. 6
Ordynacja podatkowa
Definicja podatku.
ord. pod. art. 51 § par. 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Definicja zaległości podatkowej.
ord. pod. art. 67a § par. 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Możliwość odroczenia płatności lub rozłożenia na raty.
u.p.t.u. art. 27 § ust. 5 - 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy dotyczące dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT (ustawa z 1993 r.).
ord. pod. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 27 § ust. 5 - 8
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 187 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo upadłościowe art. 5 § § 1 - § 3
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 1 § § 2
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe
u.p.e.a. art. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT ma charakter sankcji administracyjnej, a nie podatku, co wyklucza zastosowanie art. 116 Ordynacji podatkowej w zakresie odpowiedzialności członka zarządu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez wydanie wielu częściowych decyzji. • Zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia 'właściwego czasu' do zgłoszenia wniosku o upadłość. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych przez organy podatkowe w zakresie odpowiedzialności członka zarządu.
Godne uwagi sformułowania
dodatkowe zobowiązanie podatkowe [...] tylko nominalnie jest podatkiem, a w istocie sankcją administracyjną • odpowiedzialność osób trzecich [...] ma charakter odpowiedzialności wyjątkowej • odpowiedzialność członka zarządu [...] nie obejmuje dodatkowego zobowiązania podatkowego
Skład orzekający
Bogdan Lubiński
sprawozdawca
Bogusław Dauter
przewodniczący
Grażyna Nasierowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że odpowiedzialność członka zarządu z art. 116 Ordynacji podatkowej nie obejmuje dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji 'dodatkowego zobowiązania podatkowego' jako sankcji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między podatkiem a sankcją administracyjną, co ma istotne implikacje dla odpowiedzialności członków zarządu. Uchwała NSA stanowi ważny precedens.
“Czy członek zarządu odpowiada za VAT-owskie sankcje? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.