Orzeczenie · 2010-04-29

II FSK 1862/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2010-04-29

NSApodatkoweWysokansa

odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduVATdodatkowe zobowiązanie podatkoweOrdynacja podatkowasankcja administracyjnazaległości podatkoweNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości spółki z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uzasadnienia prawnego, niepodjęcie działań wyjaśniających, naruszenie prawa do obrony, a także błędną wykładnię przepisów dotyczących odpowiedzialności za dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT i odsetki. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na wiążącej uchwale składu siedmiu sędziów (sygn. akt I FPS 2/09), uznał skargę kasacyjną za zasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że 'dodatkowe zobowiązanie podatkowe' w rozumieniu przepisów ustawy o VAT ma charakter sankcji administracyjnej, a nie podatku w ścisłym tego słowa znaczeniu. W związku z tym, odpowiedzialność osób trzecich uregulowana w art. 116 Ordynacji podatkowej, która dotyczy zaległości podatkowych, nie obejmuje tego rodzaju sankcji. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że odpowiedzialność członka zarządu z art. 116 Ordynacji podatkowej nie obejmuje 'dodatkowego zobowiązania podatkowego' w VAT, ze względu na jego sankcyjny charakter.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji 'dodatkowego zobowiązania podatkowego' w VAT i jego kwalifikacji jako sankcji administracyjnej, a nie podatku. Może mieć zastosowanie do innych należności o charakterze sankcyjnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki, uregulowana w art. 116 Ordynacji podatkowej, obejmuje 'dodatkowe zobowiązanie podatkowe' w podatku od towarów i usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność członka zarządu z art. 116 Ordynacji podatkowej nie obejmuje 'dodatkowego zobowiązania podatkowego', które ma charakter sankcji administracyjnej, a nie podatku.

Uzasadnienie

NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów, stwierdził, że 'dodatkowe zobowiązanie podatkowe' jest sankcją administracyjną, a nie podatkiem w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność osób trzecich z art. 116 Ordynacji podatkowej dotyczy zaległości podatkowych, a nie sankcji administracyjnych.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, takie jak wydanie wielu częściowych decyzji zamiast jednej, miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

WSA uznał, że wydanie wielu decyzji nie ograniczyło prawa strony do obrony, a naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej (brak terminu do wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia) nie skutkowało wadliwością decyzji, gdyż nie ograniczyło prawa strony do składania wniosków.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji analizował zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych, w tym wydania wielu decyzji i braku zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia. Uznał, że te naruszenia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Czy odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki może być nałożona po ustaniu bytu prawnego spółki?

Odpowiedź sądu

Tak, solidarny charakter odpowiedzialności nie skutkuje zwolnieniem pozostałych odpowiedzialnych podmiotów, a wygaśnięcie odpowiedzialności osób trzecich następuje tylko w przypadkach wymienionych w art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej, wśród których nie ma ustania bytu prawnego podatnika.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że nawet po ustaniu bytu prawnego spółki, zaległość podatkowa nie wygasa, a odsetki za zwłokę nadal biegną, co uzasadnia odpowiedzialność członka zarządu.

Czy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, który zwalniałby członka zarządu z odpowiedzialności, został przez zarząd spółki dochowany?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd uznał, że przesłanki obligujące zarząd do zgłoszenia upadłości zaistniały znacznie wcześniej niż wniosek został złożony, a niepodjęcie stosownych kroków w odpowiednim czasie było ryzykiem skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji analizował termin złożenia wniosku o upadłość, wskazując, że zarząd powinien był działać wcześniej, aby chronić interesy wierzycieli, a późniejsze złożenie wniosku obciążało członka zarządu odpowiedzialnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA oraz decyzja Dyrektora Izby Skarbowej zostały uchylone. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Izby Skarbowej, który będzie związany oceną prawną NSA.

Przepisy (46)

Główne

ord. pod. art. 107 § § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa odpowiedzialności podatkowej członka zarządu.

ord. pod. art. 116 § par. 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 27 § ust. 5 - 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe ustalane na podstawie tych przepisów jest zobowiązaniem podatkowym zdefiniowanym w art. 5 Ordynacji podatkowej.

ord. pod. art. 3 § pkt 8

Ordynacja podatkowa

Przez 'podatek' należy rozumieć również niepodatkowe należności budżetowe.

ord. pod. art. 5

Ordynacja podatkowa

Definicja zobowiązania podatkowego, obejmująca również niepodatkowe należności budżetowe.

ord. pod. art. 6

Ordynacja podatkowa

Definicja podatku.

ord. pod. art. 51 § par. 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Definicja zaległości podatkowej, obejmująca niezapłacone w terminie płatności należności podatkowe, zaliczki na podatek i raty podatku.

ord. pod. art. 67a § par. 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Możliwość odroczenia płatności kary pieniężnej lub rozłożenia jej na raty.

ord. pod. art. 107 § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność członka zarządu za odsetki za zwłokę.

ord. pod. art. 120

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 180

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 187

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 188

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 191

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 207 § § 2

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

p.u. art. 5 § § 1 - § 3

Prawo upadłościowe

p.u. art. 1 § § 2

Prawo upadłościowe

p.p.s.a. art. 141 § § 4